Droga do COP30: Przywódcy lokalni i regionalni spotykają się z ambasadorem Brazylii w UE

Podczas tegorocznej konferencji klimatycznej UNFCCC COP30, która odbyła się w listopadzie w Brazylii, ambasador Brazylii przy Unii Europejskiej zwrócił się 5 maja do członków Komisji Środowiska, Zmiany Klimatu i Energii KR-u, aby przedstawić cele i plany prezydencji COP30 dotyczące zaangażowania władz szczebla niższego niż krajowy. W odrębnej debacie przywódcy lokalni i regionalni podkreślili potrzebę zapewnienia wszystkim Europejczykom niezawodnej i przystępnej cenowo energii po bezprecedensowym zaniku zasilania w Hiszpanii i Portugalii w zeszłym tygodniu.

Oczekuje się, że strony porozumienia paryskiego przedłożą zaktualizowane ustalone na poziomie krajowym wkłady przed COP30, która odbędzie się w mieście Belém w brazylijskim regionie Amazonii w dniach 10–21 listopada 2025 r. PedroMiguel da Costa e Silva, ambasador Brazylii przy UE, stwierdził, że Brazylia przedstawiła „ambitny i innowacyjny” wkład ustalony na poziomie krajowym, i wezwał Unię Europejską do uczynienia tego samego. Przypomniał również, że Brazylia jest państwem federalnym, a zatem rozumie kluczową rolę miast i regionów w tym procesie.

„Aby COP30 stała się punktem zwrotnym – przejściem od negocjacji do realizacji rzeczywistych działań w dziedzinie klimatu – zasadnicze znaczenie ma wsparcie na szczeblu lokalnym.  Jestem pewien, że mobilizacja lokalna i regionalna w UE i Brazylii przyczyni się do znaczących postępów w walce ze zmianą klimatu" - powiedział ambasador da Costa e Silva.

Ambasador da Costa e Silva odbył również dwustronne spotkanie z przewodniczącym Komisji ENVE Kostasem Bakoyannisem (EL/EPL) i sprawozdawczynią KR-u Nadią Pellefigue (FR/PES), aby omówić udział władz lokalnych i regionalnych w Belém. Komisja ENVE przyjęła projekt opinii p. Pellefigue, w którym wzywa się rządy krajowe do zaangażowania miast i regionów w nowe ustalone na poziomie krajowym wkłady, zwłaszcza w obecnym kontekście geopolitycznym, w którym multilateralizm jest zagrożony, a dyplomacja klimatyczna na szczeblu niższym niż krajowy odgrywa kluczową rolę w realizacji działań.

„Działania w dziedzinie klimatu i konkurencyjność muszą iść ze sobą w parze – jest to strategiczna konieczność dla UE oraz jej regionów i miast. W obecnej sytuacji globalnej niestabilności COP są ważniejsze niż kiedykolwiek. Bez porozumienia paryskiego i konferencji stron od tego czasu nie bylibyśmy w miejscu, w którym obecnie jesteśmy, jeśli chodzi o redukcję emisji gazów cieplarnianych, i zmierzalibyśmy w kierunku jeszcze gorszego wzrostu temperatur na świecie” – podkreśliła sprawozdawczyni Pellefigue, wiceprzewodnicząca regionu Oksytanii.

Burmistrz Bolonii Matteo Lepore (IT/PES) został wyznaczony na sprawozdawcę opinii w sprawie
opracowania europejskiego planu przystosowania się do zmiany klimatu. Lepore zaprosił również członków Komisji ENVE na wizytę studyjną na Forum Śródziemnomorskim misji w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, która odbędzie się w Bolonii w dniu 19 czerwca.

Przystępna cenowo, stabilna i czysta energia dla wszystkich miast i regionów UE

Członkowie Komisji ENVE wymienili poglądy z przedstawicielami DG ENER i DG GROW na temat niedawnych propozycji UE mających na celu zapewnienie przystępności cenowej energii i bezpieczeństwa energetycznego oraz odblokowanie konkurencyjności przy jednoczesnym dążeniu do czystej transformacji. Debata była bardzo aktualna po niespotykanej w zeszłym tygodniu przerwie w dostawie prądu w Hiszpanii i Portugalii.

Przewodniczący Komisji ENVE Kostas Bakoyannis (EL/EPL), członek Rady Miasta Aten, powiedział: „UE dokonuje przeglądu ram regulacyjnych, aby zapewnić elastyczność i odporność naszych systemów energetycznych. Niedawne wnioski UE, takie jak „Czysty ład przemysłowy”, plan działania w sprawie przystępnej cenowo energii oraz strategia gotowości, stanowią kluczową okazję do dostosowania ambicji klimatycznych do odporności gospodarczej. Naszym wyzwaniem jest znalezienie właściwej równowagi między postępem w transformacji energetycznej a zachowaniem siły przemysłu. Ostatecznie przyspieszenie zielonej transformacji jest jedynym zrównoważonym sposobem na zmniejszenie kosztów energii w UE, a także zwiększenie naszej autonomii i bezpieczeństwa energetycznego”.

Hanna Zdanowska (PL/EPL), prezydent Łodzi i sprawozdawczyni opinii KR-u w sprawie planu działania na rzecz przystępnej cenowo energii, powiedziała: Zeszłotygodniowe przerwy w dostawie energii pokazały, że systemy energetyczne UE nie są jeszcze gotowe na dzisiejsze wyzwania, a samorządy lokalne jako pierwsze odczuwają ich skutki. Większość europejskich władz lokalnych i regionalnych nie jest w stanie samodzielnie przeprowadzić transformacji energetycznej w obecnych warunkach prawnych i finansowych. Wymaga to znacznych inwestycji, które nie spłacają się szybko i zwiększają poziom zadłużenia. Dlatego zdecydowanie wzywam do bezpośredniego, specjalnego finansowania UE dla miast w następnym budżecie wieloletnim. Władze lokalne muszą być uprawnione do współtworzenia sprawiedliwej i skutecznej transformacji energetycznej.

William Elofsson (SE/EPL), wiceprzewodniczący rady gminy Gävle i sprawozdawca KR-u w sprawie czystego ładu przemysłowego, zwrócił uwagę, że jego projekt opinii „podkreśla pilną potrzebę wzmocnienia roli władz lokalnych i regionalnych w transformacji energetycznej poprzez zwiększenie dostaw, rozwiązanie problemu ograniczeń sieci i promowanie neutralności technologicznej. Apeluje również o inteligentniejsze wydawanie pozwoleń i większą odporność systemów energetycznych, aby zapewnić sprawiedliwy i skuteczny proces dekarbonizacji.

Członkowie przyjęli również projekt opinii w sprawie mobilizacji zasobów publicznych i prywatnych na działania następcze w związku z dialogami na temat czystej transformacji. Sprawozdawczyni Åsa Ågren Wikström (SE/EPL), członkini rady okręgu Västerbotten, powiedziała: W czasach wielu kryzysów – napięć geopolitycznych, zmiany klimatu i rosnącego protekcjonizmu – jeszcze pilniejsze staje się przyspieszenie przejścia na czystą energię. To nie jest tylko imperatyw klimatyczny. Jest to kwestia odporności gospodarczej i niezależności. Zmniejszenie naszej zależności od importowanych paliw kopalnych – zwłaszcza z niestabilnych rynków – oznacza budowanie Europy silnej, samowystarczalnej i konkurencyjnej. Aby się tam dostać, potrzebujemy bazy przemysłowej, która jest przyszłościowa, o obiegu zamkniętym i neutralna dla klimatu. Czysty ład przemysłowy jest ważnym krokiem naprzód. Ale musimy mieć jasność: transformacja ma miejsce w terenie, a nie tylko w Brukseli. A dla nas chodzi o miejsca pracy i rozwój we wszystkich naszych regionach”.