An bóthar go dtí COP30: Ceannairí áitiúla agus réigiúnacha ag bualadh le hambasadóir na Brasaíle chuig an Aontas Eorpach

Agus comhdháil aeráide COP30 UNFCCC na bliana seo ar siúl sa Bhrasaíl i mí na Samhna, labhair Ambasadóir na Brasaíle chuig an Aontas Eorpach le comhaltaí an Choimisiúin um an gComhshaol, Athrú Aeráide agus Fuinneamh in CnaR an 5 Bealtaine chun spriocanna agus pleananna uachtaránacht COP30 a chur i láthair maidir le ról a thabhairt do rialtais fhonáisiúnta. I ndíospóireacht ar leithligh, leag ceannairí áitiúla agus réigiúnacha béim ar an ngá atá le fuinneamh iontaofa agus inacmhainne a chinntiú do gach Eorpach, tar éis cumhacht gan fasach na seachtaine seo caite sa Spáinn agus sa Phortaingéil.

Táthar ag súil go gcuirfidh páirtithe i gComhaontú Pháras a Rannchuidithe nuashonraithe arna gCinneadh go Náisiúnta (NDCanna) isteach in am don COP30 a bheidh á óstáil i gcathair Belém i réigiún Amazonia na Brasaíle ón 10 go dtí an 21 Samhain 2025. Dúirt Ambasadóir na Brasaíle chuig an AE, Pedro Miguel da Costa e Silva ⁇ , go bhfuil NDC "uaillmhianach agus nuálach" curtha i láthair ag an mBrasaíl, agus d'áitigh sí ar an Aontas Eorpach an rud céanna a dhéanamh. Mheabhraigh sé freisin gur stát feidearálach í an Bhrasaíl agus, dá bhrí sin, go dtuigeann sí príomhról na gcathracha agus na réigiún sa phróiseas.

“Chun go mbeidh COP30 ina chor cinniúnach – ag aistriú ón gcaibidlíocht go dtí cur chun feidhme an fhíorghnímh ar son na haeráide – tá sé ríthábhachtach tacaíocht a thabhairt ar an leibhéal áitiúil.  Táim cinnte go spreagfaidh slógadh áitiúil agus réigiúnach san Aontas agus sa Bhrasaíl dul chun cinn fóinteach sa chomhrac i gcoinne an athraithe aeráide", a dúirt an tAmbasadóir da Costa e Silva.

Bhí cruinniú déthaobhach ag an Ambasadóir da Costa e Silva freisin le cathaoirleach ENVE ⁇ Kostas Bakoyannis ⁇ (EL/PPE) agus le rapóirtéir CnaR ⁇ Nadia Pellefigue ⁇ (FR/PSE) chun rannpháirtíocht na rialtas áitiúil agus réigiúnach in Belém a phlé. Ghlac Coimisiún ENVE dréacht-tuairim ⁇ ó Bn. Pellefigue ina n-iarrtar ar rialtais náisiúnta ról a thabhairt do chathracha agus do réigiúin sna NDCanna nua, go háirithe sa chomhthéacs geopholaitiúil atá ann faoi láthair ina bhfuil an t-iltaobhachas faoi bhagairt agus ina bhfuil ról lárnach ag taidhleoireacht aeráide fhonáisiúnta maidir le gníomhaíocht a chur chun cinn.

“Ní mór an gníomhú ar son na haeráide agus an t-iomaíochas a bheith fite fuaite ina chéile – is riachtanas straitéiseach é sin don Aontas agus dá réigiúin agus dá chathracha. I staid reatha na héagobhsaíochta domhanda, tá na COPanna níos tábhachtaí ná riamh. Gan Comhaontú Pháras agus COPanna ó shin i leith, ní bheimis san áit ina bhfuilimid anois ó thaobh astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú, agus bheimis ag dul i dtreo ardú níos measa fós ar theochtaí domhanda’, a chuir an rapóirtéir Pellefigue, leas-uachtarán réigiún Occitanie, i bhfios go láidir.

Ceapadh Méara Bologna ⁇ Matteo Lepore ⁇ (IT/PSE) ina rapóirtéir don tuairim
maidir le ⁇ an Plean Eorpach um Oiriúnú don Athrú Aeráide a thógáil. Thug an tUasal Lepore cuireadh freisin do chomhaltaí ENVE cuairt staidéir a thabhairt ar Fhóram na Meánmhara den Mhisean maidir le hOiriúnú don Athrú Aeráide, a bhí ar siúl in Bologna an 19 Meitheamh.

Fuinneamh inacmhainne, cobhsaí agus glan do chathracha agus réigiúin uile an Aontais

Bhí malartú tuairimí ag comhaltaí ENVE le hionadaithe ó AS ENER agus AS GROW maidir leis na tograí is déanaí ón Aontas arb é is aidhm dóibh inacmhainneacht agus slándáil fuinnimh a áirithiú agus an t-iomaíochas a scaoileadh agus an t-aistriú glan á shaothrú ag an am céanna. Bhí an díospóireacht an-tráthúil tar éis briseadh cumhachta gan fasach na seachtaine seo caite ar fud na Spáinne agus na Portaingéile.

Seo mar a labhair cathaoirleach ENVE ⁇ Kostas Bakoyannis ⁇ (EL/PPE), Comhalta de Chomhairle Cathrach na hAithne: ‘Tá athbhreithniú á dhéanamh ag an Aontas ar chreataí rialála chun solúbthacht agus athléimneacht a chinntiú inár gcórais fuinnimh. Leis na tograí a rinne an tAontas le déanaí, amhail an Comhaontú maidir le Tionsclaíocht Ghlan ⁇ , an Plean Gníomhaíochta um Fhuinneamh Inacmhainne ⁇ , agus an Straitéis Ullmhachta ⁇ , cuirtear deis ríthábhachtach ar fáil chun an uaillmhian aeráide a ailíniú leis an athléimneacht eacnamaíoch. Is é an dúshlán atá romhainn an chothromaíocht cheart a bhaint amach idir an t-aistriú fuinnimh a chur chun cinn agus an neart tionsclaíoch a chaomhnú. I ndeireadh na dála, is é dlús a chur leis an aistriú glas an t-aon bhealach inbhuanaithe chun costais fuinnimh an Aontais a laghdú chomh maith lenár neamhspleáchas agus ár slándáil fuinnimh a fheabhsú.’

Seo mar a labhair Hanna Zdanowska ⁇ (PL/PPE), Méara Łódź agus rapóirtéir na tuairime ó CnaR ⁇ maidir leis an bPlean Gníomhaíochta um Fhuinneamh Inacmhainne: ‘Léiríodh le lándorchú na seachtaine seo caite nach bhfuil córais fuinnimh an Aontais réidh go fóill do dhúshláin an lae inniu – agus is iad na rialtais áitiúla na chéad rialtais a bhraitheann an tionchar. Ní féidir le formhór na n-údarás áitiúil agus réigiúnach Eorpach an t-aistriú fuinnimh a chur i gcrích ina n-aonar faoi na coinníollacha dlíthiúla agus airgeadais atá ann faoi láthair. Chuige sin, tá gá le hinfheistíocht shuntasach nach n-íocann go tapa agus a ardaíonn leibhéil fiachais. Sin an fáth a n-iarraim go láidir cistiú díreach tiomnaithe ón Aontas do chathracha sa chéad bhuiséad ilbhliantúil eile. Ní mór na húdaráis áitiúla a chumhachtú chun aistriú fuinnimh cóir agus éifeachtach a chomhchruthú.’

Chuir William Elofsson ⁇ (SE/PPE), Leas-Chathaoirleach Chomhairle Bhardasach Gävle agus rapóirtéir CnaR maidir leis an gComhaontú maidir le Tionsclaíocht Ghlan, in iúl go leagtar béim ina dhréacht-tuairim ⁇ ar an ngéarghá atá le róil na n-údarás áitiúil agus réigiúnach san aistriú fuinnimh a neartú tríd an soláthar a leathnú, trí aghaidh a thabhairt ar theorainneacha na n-eangach, agus trí neodracht na teicneolaíochta a chur chun cinn. Iarrann sé freisin ceadú níos cliste agus athléimneacht níos fearr i gcórais fuinnimh chun próiseas dícharbónaithe atá cóir agus éifeachtach a áirithiú.’

Ghlac na Feisirí freisin dréacht-tuairim ⁇ maidir le hacmhainní poiblí agus príobháideacha a shlógadh don obair leantach ar an Idirphlé maidir leis an Aistriú Glan. Seo mar a labhair an Rapóirtéir Åsa Ågren Wikström ⁇ (SE/PPE), Comhalta de Chomhairle Contae Västerbotten: ‘Le linn géarchéimeanna iomadúla – teannas geopholaitiúil, an t-athrú aeráide, agus an chaomhnaitheacht atá ag dul i méid – tá sé níos práinní fós dlús a chur leis an aistriú chuig fuinneamh glan. Ní riachtanas aeráide amháin é seo. Is ceist í a bhaineann le hathléimneacht eacnamaíoch, agus neamhspleáchas. Chun ár spleáchas ar bhreoslaí iontaise allmhairithe a laghdú – go háirithe ó mhargaí éagobhsaí – is gá Eoraip láidir, neamhthuilleamaíoch agus iomaíoch a thógáil. Chun é sin a bhaint amach, tá bonn tionsclaíoch de dhíth orainn a sheasfaidh an aimsir, a bheidh ciorclach agus neodrach ó thaobh na haeráide de. Is céim thábhachtach chun cinn é an Comhaontú maidir le Tionsclaíocht Ghlan. Ach ní mór dúinn a bheith soiléir: is ar an láthair a tharlaíonn an claochlú – ní sa Bhruiséil amháin. Agus dúinne, baineann sé sin le poist agus forbairt inár réigiúin uile.”