Polityka spójności: Przywódcy lokalni i regionalni dyskutowali z wiceprzewodniczącym Komisji o dostosowaniu się do nowych priorytetów i instrumenatch elastyczności

Wiceprzewodniczący wykonawczy Komisji Europejskiej Fitto wziął udział w posiedzeniu plenarnym Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u), aby przedstawić niedawne wnioski dotyczące przeglądu śródokresowego polityki spójności. Członkowie z zadowoleniem przyjęli fakt, że Komisja Europejska uznała potrzebę wspierania regionów UE stojących w obliczu istniejących i nowych priorytetów, takich jak kryzys mieszkaniowy i odporność na wodę. Zgłoszono jednak obawy dotyczące w szczególności ewentualnego dodatkowego obciążenia administracyjnego związanego z przeprogramowaniem oraz ryzyka odwrócenia polityki spójności od jej celów długoterminowych. Przywódcy lokalni i regionalni ponownie wyrazili sprzeciw wobec wszelkich prób centralizacji polityki spójności.

Zaraz po oficjalnej prezentacji w Parlamencie Europejskim na początku tego tygodnia, 3 kwietnia wiceprzewodniczący Rady Europejskiej Raffaele Fitto przedstawił unijnym przywódcom lokalnym i regionalnym główne propozycje zawarte w śródokresowym przeglądzie programów polityki spójności. Członkowie KR-u z zadowoleniem przyjęli otwartość komisarza na dialog i jego zaangażowanie w przestrzeganie podstawowych zasad polityki spójności, takich jak podejście ukierunkowane na konkretny obszar, zasada partnerstwa i wielopoziomowe sprawowanie rządów. Dzisiejsza wymiana poglądów rozpoczyna prace KR-u nad oceną i udoskonaleniem propozycji, które umożliwiają – na zasadzie dobrowolności – przekierowanie zasobów polityki spójności na 5 priorytetów: konkurencyjność, obronność, przystępne cenowo mieszkania, odporność na wodę i transformacja energetyczna.  

Utrzymanie polityki spójności jako narzędzia inwestycji długoterminowych

W debacie podkreślono uznanie członków dla możliwości przekierowania inwestycji w szczególności na mieszkalnictwo, odporność na wodę i bezpieczeństwo, chociaż – ostrzegli – nie może to zagrozić charakterowi polityki spójności jako długoterminowej polityki inwestycyjnej. Przeprogramowanie może wiązać się z obciążeniem administracyjnym i złożonością - twierdzili inni członkowie - natomiast stabilność i przewidywalność regulacyjna mają zasadnicze znaczenie dla szybkiej i skutecznej realizacji polityki spójności. Ponadto wyrażono wątpliwości co do potencjalnego wpływu otwarcia finansowania w ramach polityki spójności dla dużych przedsiębiorstw na różnice terytorialne. Jak podkreślono w debacie, główny nacisk należy położyć na wspieranie MŚP. Zgłoszono również obawy dotyczące możliwego efektu ubocznego 100 % stopy finansowania UE w odniesieniu do już zaprogramowanych priorytetów politycznych.  

Cytaty

Kata Tüttő, przewodnicząca Europejskiego Komitetu Regionów: „Zaproponowana elastyczność jest szansą. Musimy spojrzeć na tę propozycję w okularach optymisty. Uważam, że mieszkalnictwo i inne kluczowe priorytety to odporność na wodę i energię, gotowość. Wiemy, że diabeł tkwi w szczegółach, ale teraz to regiony i miasta decydują o wykorzystaniu tej możliwości. Obejmuje to również korzystanie ze swobody niemodyfikowania bieżących planów inwestycyjnych, jeżeli są one dobre i skuteczne. Ale ci, którzy muszą dostosować się i korzystać z elastyczności, są teraz uprawnieni i wspierani w tym zakresie.

Raffaele Fitto, wiceprzewodniczący wykonawczy Komisji Europejskiej: „Niniejszy wniosek ma na celu zapewnienie, aby polityka spójności pozostała nie tylko skuteczna, ale również dostosowana do bezprecedensowych wyzwań i realiów w terenie. Dajemy państwom członkowskim i regionom możliwość wydatkowania środków w nowych konkretnych obszarach. Jest to dobrowolny wybór i zobowiązuję się bronić podstawowych zasad polityki spójności, która pozostanie podstawowym elementem długoterminowego budżetu UE po 2027 r. Jesteśmy „Drużyną Spójności” i musimy połączyć siły, aby wspólnie unowocześnić politykę spójności”.

Juanma Moreno, pierwszy wiceprzewodniczący KR-u: „Celem nie może być kwestionowanie polityki spójności ani wykorzystywanie jej do innych celów. W każdym razie przegląd ten mógłby posłużyć jako okazja do zaktualizowania polityki spójności w świetle nowych potrzeb i priorytetów oraz do zapewnienia dodatkowych zasobów na ten cel. Obrona, przystępne cenowo mieszkania, odporność na wodę, transformacja energetyczna i dekarbonizacja, zgodnie z propozycją Komisji, to istotne kwestie. Chodzi o odzyskanie konkurencyjności UE”.

Kontekst

• Wideo i zdjęcia z debaty.
• Na sesji plenarnej w dniach 20–21 listopada Europejski Komitet Regionów przyjął pakiet opinii określających elementy składowe polityki spójności po 2027 r. Komunikat prasowy.
• Wartość funduszy UE w ramach polityki spójności w bieżącym okresie programowania 2021–2027 wynosi prawie 370 mln EUR, czyli jedną trzecią długoterminowego budżetu UE.

Kontakt

Matteo Miglietta
tel. +32 470895382
Matteo.Miglietta@cor.europa.eu