Przywódcy lokalni i regionalni za zwiększeniem wydatków na wzmocnienie unijnego przemysłu obronnego.

Finansowanie unijne powinno pomóc obszarom narażonym na szczególne zagrożenia i ożywić regionalne ekosystemy przemysłu obronnego

Wyzwania geopolityczne i gospodarcze w Unii Europejskiej nie tracą na znaczeniu, dlatego trzeba przeznaczyć więcej środków finansowych, by wzmocnić przemysł obronny UE, zwłaszcza w chwili, gdy Komisja Europejska przygotowuje kolejny długoterminowy budżet na lata po 2027 r. Nie powinno to jednak odbywać się ze szkodą dla silnej polityki spójności. Tak brzmi główne przesłanie opinii Europejskiego Komitetu Regionów przyjętej na sesji plenarnej 20 lutego. Dokument opracował sprawozdawca Fernando Lopez Miras, premier Murcji.  

W następstwie rosyjskiej inwazji na Ukrainę, która rozpoczęła się w lutym 2022 r., unijni przywódcy dostrzegli, że Unia musi pilnie zwiększyć swoją gotowość do obrony własnego terytorium. Stoi bowiem w obliczu wyzwań, które wiążą się z przeciwdziałaniem rosnącemu ryzyku stwarzanemu przez zagrożenia zewnętrzne. W opinii „Silny europejski przemysł obronny” członkinie i członkowie Komitetu wezwali do lepszej współpracy ze szczeblem lokalnym i regionalnym, by wzmocnić istniejące klastry regionalne i europejskie łańcuchy dostaw sektora obronności.   Zaapelowali także, by przeznaczyć specjalne zasoby na inicjatywy powiązane z obronnością, nie podważając przy tym polityki spójności, która ma kapitalne znaczenie dla wspierania rozwoju terytorialnego, gospodarczego i społecznego. Wezwali Europejski Bank Inwestycyjny, by kontynuował pracę nad określeniem dziedzin, w których mógłby finansować działania związane z obronnością. 

Członkinie i członkowie Komitetu popierają Strategię na rzecz europejskiego przemysłu obronnego i towarzyszący jej wniosek dotyczący Programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego. Zarazem domagają się jednak lepszego włączenia władz lokalnych i regionalnych. Władze te mają bowiem odpowiednie kompetencje, jeśli chodzi o użytkowanie gruntów i planowanie na potrzeby budowy obiektów nieodzownych do wytwarzania i testowania produktów związanych z obronnością. Członkinie i członkowie podkreślili, jak istotny jest silny i odporny unijny łańcuch dostaw w sferze obronności we wszystkich regionach, zwłaszcza tych, które są najbardziej narażone na konwencjonalne lub niekonwencjonalne zagrożenia wojskowe. Zaznaczyli, że trzeba wzmocnić zdolności obronne regionów położonych w państwach członkowskich mających granice zewnętrzne, szczególnie zaś regionów przygranicznych, gdzie istnieją historycznie ważne klastry obronne i podatna na zakłócenia krytyczna infrastruktura logistyczna. 

Członkinie i członkowie wnieśli też o większe wsparcie dla regionalnych inicjatyw w zakresie innowacji i rozwoju biznesu, w ramach których mobilizuje się małe i średnie przedsiębiorstwa, pobudza innowacje i promuje technologie podwójnego zastosowania, służące potrzebom tak cywilnym, jak wojskowym. Wskazali na znaczenie współpracy publiczno-prywatnej, badań naukowych i edukacji dla zwiększania zdolności obronnych Europy. Komitet wezwał także Komisję, by dopilnowała, żeby programy wsparcia przemysłu obronnego obejmowały szeroko zakrojone środki, które posłużą do rewitalizacji klastrów regionalnych, zwłaszcza tych specjalizujących się w branżach związanych z obronnością i technologiach krytycznych takich jak półprzewodniki i elektronika. W perspektywie kolejnego długoterminowego budżetu unijnego, tzw. wieloletnich ram finansowych, Komitet domaga się znacznego budżetu na obronę. Należy go jednak stworzyć za pomocą dodatkowych zasobów, a nie kosztem innych polityk wsparcia, które leżą u podstaw unijnego modelu dobrobytu.  

Cytat:  

Sprawozdawca Fernando López Miras (ES/EPL), prezydent regionu Murcja: Europejskie regiony mają wiele do zaoferowania, by wnieść wkład w silną politykę bezpieczeństwa i obrony w Unii Europejskiej. A jest to cel, który umacnia demokrację. Główny atut regionów stanowią przedsiębiorstwa, zwłaszcza małe i średnie, które potrzebują zdecydowanego wsparcia, by móc się włączyć w europejskie łańcuchy dostaw i się umiędzynarodowić. 

Marszałek Województwa Podkarpackiego, Władysław Ortyl (PL/EKR): Nowe inwestycje w obronę to nie tylko kwestia bezpieczeństwa, ale także silny impuls dla gospodarki i rynku pracy w Europie. Rozwój technologii podwójnego zastosowania może wzmocnić naszą konkurencyjność i niezależność. Musimy podejmować działania na rzecz eliminacji krytycznych luk w potencjale obronnym, dbając przy tym o ścisłą współpracę w ramach NATO. To krok w stronę silniejszej, bardziej odpornej Europy. Regiony przygraniczne UE, które bezpośrednio odczuły konsekwencje geopolitycznych wyzwań muszą być również w pełni zaangażowane w dyskusję oraz procesy kształtujące przyszłość europejskiego przemysłu obronnego.

Więcej informacji:  

Dnia 5 marca 2024 r. Komisja Europejska i wysoki przedstawiciel zaprezentowali Strategię na rzecz europejskiego przemysłu obronnego, by wzmocnić europejską bazę technologiczno-przemysłową sektora obronnego i osiągnąć gotowość przemysłu obronnego. Baza ta jest konkurencyjnym globalnym graczem zdolnym do wytwarzania zaawansowanych systemów światowej klasy.   

W dniu 16 maja 2024 r. Komisja Europejska ogłosiła, że w wyniku zaproszeń z 2023 r. do składania wniosków w ramach Europejskiego Funduszu Obronnego przeznaczy się ze środków unijnych 1,031 mld EUR na wsparcie 54 wybitnych wspólnych europejskich projektów badawczo-rozwojowych w dziedzinie obronności. Wybrane projekty będą wspierać doskonałość technologiczną w szerokim zakresie zdolności obronnych w obszarach krytycznych takich jak m.in. cyberobrona, walka naziemna, powietrzna i morska, ochrona zasobów w przestrzeni kosmicznej czy też obrona chemiczna, biologiczna, radiologiczna i jądrowa. Przyczynią się do realizacji priorytetów Unii w zakresie zdolności (np. lepsza orientacja sytuacyjna w celu zapewnienia dostępu do przestrzeni kosmicznej) i wniosą wkład w technologie na potrzeby stworzenia przyszłego czołgu podstawowego. 

Kontakt: 

Theresa Sostmann 

tel. +475999415 

Theresa.Sostmann@cor.europa.eu