Οι πόλεις της Ευρώπης χρειάζονται λιγότερη γραφειοκρατία και πιο στοχευμένες επενδύσεις της ΕΕ

Το νέο θεματολόγιο της ΕΕ για τις πόλεις πρέπει να προσφέρει πραγματική απλούστευση και να διατηρήσει την εδαφική συνοχή μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών στον πυρήνα του.

Συνεχής διάλογος μεταξύ όλων των επιπέδων διακυβέρνησης, από το τοπικό έως το ενωσιακό, πραγματική απλούστευση των διαδικασιών και νομικές εγγυήσεις για τη συμμετοχή των δήμων και των περιφερειών στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των μελλοντικών προγραμμάτων δαπανών της ΕΕ: αυτά είναι τα κύρια αιτήματα που διατυπώνονται σε γνωμοδότηση με θέμα «Θεματολόγιο της ΕΕ για τις πόλεις», η οποία εγκρίθηκε ομόφωνα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών κατά τη σύνοδο ολομέλειάς της στις 14 Οκτωβρίου.

Η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή στέγαση, ο εξευγενισμός και η κοινωνική συνοχή, καθώς και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και η δημογραφική γήρανση, είναι μερικές μόνο από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές πόλεις. Το θεματολόγιο της ΕΕ για τις πόλεις, το οποίο παρουσιάστηκε πέρυσι από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποσκοπεί στη στήριξη των τοπικών αρχών στην αντιμετώπιση των αστικών προκλήσεων μέσω της βελτίωσης του συντονισμού μεταξύ των αστικών πρωτοβουλιών της ΕΕ και της απλούστευσης της πρόσβασης των πόλεων στη στήριξη της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω μιας νέας ενιαίας ευρωπαϊκής διαδικτυακής πύλης.

Εγκρίνοντας ομόφωνα γνωμοδότηση που εκπόνησε ο Kieran McCarthy (IE/EA), μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Κορκ, οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη συνολική αρχιτεκτονική και τους στόχους του θεματολογίου. Τόνισαν ότι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της ελκυστικότητας των μεγάλων και μεσαίων πόλεων θα προκαλέσει θετικές δευτερογενείς επιπτώσεις στις γύρω περιαστικές και αγροτικές περιοχές και, ως εκ τούτου, είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση του δικαιώματος των ανθρώπων να ζουν και να εργάζονται στον τόπο που αποκαλούν σπίτι («δικαίωμα παραμονής»).

Τα μέλη της ΕτΠ ζήτησαν τη συστηματική εφαρμογή εκτιμήσεων εδαφικού αντικτύπου («εδαφική θωράκιση») στις πολιτικές της ΕΕ με αστικές επιπτώσεις, προκειμένου να προβλεφθούν και να μετριαστούν οι άνισες εδαφικές επιπτώσεις της μελλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ. Η αρχή της «μη υπονόμευσης της συνοχής» θα πρέπει να καθοδηγεί την εφαρμογή του θεματολογίου της ΕΕ για τις πόλεις, διασφαλίζοντας ότι οι αστικές επενδύσεις δεν αντλούν ακούσια πόρους, υπηρεσίες ή ανθρώπινο κεφάλαιο από τις γύρω αγροτικές, ορεινές και παραμεθόριες περιοχές.

Αύξηση του διαλόγου με τις πόλεις

Οι ετήσιοι διάλογοι υψηλού επιπέδου που προβλέπονται στο θεματολόγιο είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχία της στρατηγικής και η ΕτΠ είναι έτοιμη να τους φιλοξενήσει στο μέλλον ή να συμμετάσχει ως βασικός εταίρος. Ωστόσο, ο διάλογος πρέπει να συνοδεύεται από συντονισμένη και υπεύθυνη δράση που μετατρέπει συστηματικά τη διαβούλευση σε συνδημιουργία. Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των πολιτικών της ΕΕ για την αντιμετώπιση προκλήσεων όπως η στέγαση, η κινητικότητα, η κλιματική μετάβαση και ο ψηφιακός μετασχηματισμός, οι αστικές και μητροπολιτικές αρχές πρέπει να αναγνωρίζονται ρητά ως στρατηγικοί θεσμικοί εταίροι και όχι να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως δικαιούχοι.

Η έκκληση για ουσιαστική συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών αρχών, συμπεριλαμβανομένων των αστικών και μητροπολιτικών αρχών, στον σχεδιασμό και τη διαχείριση των πολιτικών της ΕΕ θα είναι ιδιαίτερα σημαντική από το 2028, όταν τεθεί σε ισχύ ο νέος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ. Οι δήμοι και οι περιφέρειες επανέλαβαν το αίτημά τους για νομικές εγγυήσεις όσον αφορά τη συμμετοχή τους σε μελλοντικά επενδυτικά σχέδια του Ταμείου Συνοχής. Αυτό θα πρέπει να συνοδεύεται από ένα ισχυρό σύστημα ελέγχων και ισορροπιών για τη διασφάλιση επαρκών προτύπων διαβούλευσης και συμμετοχής.

Απόσπασμα

Εισηγητής: Kieran McCarthy (IE/EA), δημοτικός σύμβουλος Κορκ: «Οι πόλεις της Ευρώπης βρίσκονται στην πρώτη γραμμή ορισμένων από τις μεγαλύτερες προκλήσεις μας, από την οικονομικά προσιτή στέγαση και την κλιματική αλλαγή έως τη διατήρηση ισχυρών τοπικών οικονομιών. Χαιρετίζουμε την Ατζέντα, αλλά χρειαζόμαστε κάτι περισσότερο από μια άλλη στρατηγική ή ιστότοπο. Χρειαζόμαστε πρακτική υποστήριξη για να μετατρέψουμε τις τοπικές προτεραιότητες σε πραγματικά έργα και πραγματικό λόγο στον τρόπο σχεδιασμού και υλοποίησης των ευρωπαϊκών επενδύσεων. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς διαπραγματευόμαστε τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ. Και πρέπει να θυμόμαστε ότι οι πόλεις δεν υπάρχουν μεμονωμένα. Η επένδυση σε ισχυρότερες, πιο ανταγωνιστικές πόλεις θα πρέπει επίσης να ωφελήσει τις γύρω πόλεις και αγροτικές κοινότητες. Τελικά, στόχος μας πρέπει να είναι να δώσουμε στους ανθρώπους την ευκαιρία να ζήσουν, να εργαστούν και να χτίσουν το μέλλον τους στα μέρη που αποκαλούν σπίτι».

Περισσότερες πληροφορίες

• Φωτογραφίες και βίντεο της συνόδου ολομέλειας της ΕτΠ.
• Το θεματολόγιο της ΕΕ για τις πόλεις παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2025. Περισσότερες πληροφορίες.

Επικοινωνία

Matteo Miglietta
Τηλ. +32 470895382
matteo.miglietta@cor.europa.eu