Tá níos lú maorlathais agus infheistíocht níos spriocdhírithe ón Aontas de dhíth ar chathracha na hEorpa

Ní mór fíorshimpliú a bhaint amach le Clár Oibre nua an Aontais do Chathracha agus an comhtháthú críochach idir ceantair uirbeacha agus thuaithe a choinneáil ina chroílár

Idirphlé leanúnach idir gach leibhéal rialtais, ón leibhéal áitiúil go dtí an tAontas, fíorshimpliú nósanna imeachta, agus ráthaíochtaí dlíthiúla maidir le rannpháirtíocht na gcathracha agus na réigiún i ndearadh agus i gcur chun feidhme chláir chaiteachais an Aontais amach anseo: is iad sin na príomhiarrataí a leagtar amach i dtuairim maidir le Clár Oibre an Aontais do Chathracha, a ghlac Coiste Eorpach na Réigiún d’aon toil ag an seisiún iomlánach a bhí aige an 14 Deireadh Fómhair.

Níl sa rochtain ar thithíocht inacmhainne, ar uaisliú agus ar chomhtháthú sóisialta, chomh maith le hoiriúnú don athrú aeráide agus don aosú déimeagrafach, ach cuid de na dúshláin atá roimh chathracha na hEorpa. Is é is aidhm do Chlár Oibre an Aontais do Chathracha, a chuir an Coimisiún Eorpach i láthair anuraidh, tacú leis na húdaráis áitiúla dul i ngleic le dúshláin uirbeacha trí fheabhas a chur ar an gcomhordú ar fud thionscnaimh uirbeacha an Aontais agus trí rochtain cathracha ar thacaíocht ón Aontas a shimpliú, lena n-áirítear trí thairseach ghréasáin Eorpach aonair nua.

Agus tuairim a dhréachtaigh Kieran McCarthy (IE/EA), comhalta de Chomhairle Cathrach Chorcaí, ceannairí áitiúla agus réigiúnacha á glacadh d’aon toil acu, ba dhíol sásaimh dóibh ailtireacht agus cuspóirí foriomlána an Chláir Oibre. Chuir siad i dtábhacht go nginfear iarmhairtí dearfacha do na ceantair pheirea-uirbeacha agus thuaithe máguaird trí fheabhas a chur ar iomaíochas agus ar tharraingteacht cathracha móra agus meánmhéide agus, dá bhrí sin, go bhfuil sé lárnach chun ceart cónaithe agus oibre na ndaoine san áit ar a dtugann siad an baile a chosaint (‘an ceart fanachta’).

D’iarr comhaltaí CnaR go gcuirfí measúnuithe tionchair chríochaigh (‘promhadh críochach’) i bhfeidhm go córasach maidir le beartais an Aontais a bhfuil impleachtaí uirbeacha acu, chun éifeachtaí críochacha míchothroma reachtaíocht an Aontais a bheidh ann amach anseo a thuar agus a mhaolú. Leis an bprionsabal ‘gan dochar a dhéanamh don chomhtháthú’, ba cheart cur chun feidhme Chlár Oibre an Aontais do Chathracha a threorú, lena n-áiritheofar nach dtarraingeoidh infheistíochtaí uirbeacha acmhainní, seirbhísí ná caipiteal daonna de thaisme ó cheantair thuaithe, shléibhtiúla agus teorann máguaird.

Idirphlé méadaithe le cathracha

Tá an t-idirphlé ardleibhéil bliantúil atá beartaithe sa Chlár Oibre ríthábhachtach chun go n-éireoidh leis an straitéis, agus tá CnaR réidh chun iad a óstáil amach anseo nó chun páirt a ghlacadh mar phríomh-chomhpháirtí. Mar sin féin, ní mór gníomhaíocht chomhordaithe chuntasach a bheith ag gabháil leis an idirphlé lena ndéantar comhchruthú go córasach den chomhairliúchán. Chun cur chun feidhme éifeachtach bheartais an Aontais lena dtugtar aghaidh ar dhúshláin amhail tithíocht, soghluaisteacht, an t-aistriú aeráide agus an claochlú digiteach a áirithiú, ní mór údaráis uirbeacha agus chathrach a aithint go sainráite mar chomhpháirtithe institiúideacha straitéiseacha seachas caitheamh leo mar thairbhithe amháin.

Beidh an iarraidh ar rannpháirtíocht fhóinteach na n-údarás réigiúnach agus áitiúil, lena n-áirítear údaráis uirbeacha agus chathrach, i ndearadh agus i mbainistiú bheartais an Aontais ábhartha go háirithe ó 2028 ar aghaidh, nuair a thiocfaidh buiséad fadtéarmach nua an Aontais i bhfeidhm. D’athdhearbhaigh na réigiúin agus na cathracha a n-iarraidh ar ráthaíochtaí dlíthiúla maidir lena rannpháirtíocht i bpleananna infheistíochta cistí comhtháthaithe amach anseo. Ba cheart córas láidir srianta agus ceartúchán a bheith ag gabháil leis sin chun caighdeáin leordhóthanacha comhairliúcháin agus rannpháirtíochta a áirithiú.

Luaigh

Rapóirtéir: Kieran McCarthy (IE/EA), comhalta de Chomhairle Cathrach Chorcaí: ‘Tá cathracha na hEorpa ar thús cadhnaíochta i gcuid de na dúshláin is mó atá romhainn, ó thithíocht inacmhainne agus an t-athrú aeráide go geilleagair áitiúla a choinneáil láidir. Fáiltímid roimh an gClár Oibre, ach teastaíonn níos mó uainn ná straitéis nó suíomh gréasáin eile. Tá tacaíocht phraiticiúil de dhíth orainn chun fíorthionscadail a dhéanamh de thosaíochtaí áitiúla, agus chun fíorthionchar a imirt ar an gcaoi a ndéantar infheistíocht Eorpach a phleanáil agus a chur i gcrích. Tá tábhacht ar leith ag baint leis sin agus an chéad bhuiséad eile de chuid an Aontais á chaibidliú againn. Agus ní mór dúinn cuimhneamh nach ann do chathracha ina n-aonar. Ba cheart go rachadh infheistíocht i gcathracha níos láidre agus níos iomaíche chun tairbhe na mbailte agus na bpobal tuaithe máguaird freisin. I ndeireadh na dála, ní mór é a bheith mar sprioc againn deis a thabhairt do dhaoine maireachtáil, oibriú agus a dtodhchaí a thógáil sna háiteanna ar a dtugann siad an baile.’

Tuilleadh eolais

• Grianghraif agus físeáin de sheisiún iomlánach CnaR.
• Chuir an Coimisiún Eorpach Clár Oibre an Aontais do Chathracha i láthair i mí na Nollag 2025. Tuilleadh eolais.

Teagmháil

Matteo Miglietta
Teil. +32 470895382
matteo.miglietta@cor.europa.eu