De Europese steden hebben minder bureaucratie en gerichtere EU-investeringen nodig

De nieuwe EU-agenda voor steden moet zorgen voor echte vereenvoudiging en de territoriale cohesie tussen stedelijke en plattelandsgebieden centraal houden

Voortdurende dialoog tussen alle bestuursniveaus, van lokaal tot EU-niveau, daadwerkelijke vereenvoudiging van procedures en wettelijke garanties voor de betrokkenheid van steden en regio’s bij het ontwerp en de uitvoering van toekomstige EU-uitgavenprogramma’s: dit zijn de belangrijkste verzoeken die zijn uiteengezet in een advies over de EU-agenda voor steden, dat het Europees Comité van de Regio’s tijdens zijn zitting van 14 oktober unaniem heeft goedgekeurd.

Toegang tot betaalbare huisvesting, gentrificatie en sociale cohesie, evenals aanpassing aan de klimaatverandering en de vergrijzing van de bevolking, zijn slechts enkele van de uitdagingen waarmee Europese steden worden geconfronteerd. De EU-agenda voor steden, die vorig jaar door de Europese Commissie werd gepresenteerd, heeft tot doel lokale overheden te ondersteunen bij het aanpakken van stedelijke uitdagingen door de coördinatie tussen stedelijke initiatieven van de EU te verbeteren en de toegang van steden tot EU-steun te vereenvoudigen, onder meer via een nieuw centraal Europees webportaal.

Met algemene stemmen een advies goedkeuren dat is opgesteld door Kieran McCarthy (IE/EA), lid van de gemeenteraad van Cork, en de lokale en regionale leiders zijn ingenomen met de algemene architectuur en doelstellingen van de agenda. Zij benadrukten dat het verbeteren van het concurrentievermogen en de aantrekkelijkheid van grote en middelgrote steden positieve overloopeffecten zal genereren voor omliggende voorstedelijke en plattelandsgebieden en daarom van cruciaal belang is voor het waarborgen van het recht van mensen om te wonen en te werken op de plaats die zij thuis noemen (“recht om te blijven”).

CvdR-leden pleitten voor de systematische toepassing van territoriale effectbeoordelingen (“territoriale toetsing”) op EU-beleid met gevolgen voor de stad, om te anticiperen op de ongelijke territoriale effecten van toekomstige EU-wetgeving en deze te beperken. Het beginsel “doe geen afbreuk aan de cohesie” moet als leidraad dienen voor de uitvoering van de EU-agenda voor steden en ervoor zorgen dat stedelijke investeringen niet per ongeluk middelen, diensten of menselijk kapitaal uit de omliggende plattelands-, berg- en grensgebieden halen.

Meer dialoog met steden

De jaarlijkse dialogen op hoog niveau waarin de agenda voorziet, zijn van cruciaal belang voor het succes van de strategie en het CvdR staat klaar om deze in de toekomst te organiseren of als belangrijke partner deel te nemen. De dialoog moet echter gepaard gaan met gecoördineerde en verantwoordingsplichtige maatregelen die raadpleging systematisch omzetten in cocreatie. Om te zorgen voor de doeltreffende uitvoering van EU-beleid dat uitdagingen zoals huisvesting, mobiliteit, de klimaattransitie en de digitale transformatie aanpakt, moeten stedelijke en grootstedelijke overheden uitdrukkelijk worden erkend als strategische institutionele partners in plaats van uitsluitend als begunstigden te worden behandeld.

De oproep om regionale en lokale overheden, met inbegrip van stedelijke en grootstedelijke overheden, op zinvolle wijze te betrekken bij het ontwerp en beheer van EU-beleid zal met name relevant zijn vanaf 2028, wanneer de nieuwe langetermijnbegroting van de EU van kracht wordt. Regio’s en steden herhaalden hun verzoek om wettelijke garanties voor hun betrokkenheid bij toekomstige investeringsplannen van het Cohesiefonds. Dit moet gepaard gaan met een robuust systeem van checks-and-balances om adequate normen voor raadpleging en participatie te waarborgen.

Citaat

Rapporteur Kieran McCarthy (IE/EA), lid van de gemeenteraad van Cork: “De Europese steden staan in de frontlinie van een aantal van onze grootste uitdagingen, van betaalbare huisvesting en klimaatverandering tot het sterk houden van lokale economieën. We zijn blij met de agenda, maar we hebben meer nodig dan een andere strategie of website. We hebben praktische steun nodig om lokale prioriteiten om te zetten in echte projecten, en een oprechte inspraak in de manier waarop Europese investeringen worden gepland en uitgevoerd. Dit is met name van belang bij de onderhandelingen over de volgende EU-begroting. En we moeten niet vergeten dat steden niet geïsoleerd bestaan. Investeren in sterkere, meer concurrerende steden moet ook de omliggende steden en plattelandsgemeenschappen ten goede komen. Uiteindelijk moet ons doel zijn om mensen de kans te geven om te wonen, te werken en hun toekomst op te bouwen op de plaatsen die zij thuis noemen."

Meer informatie

• Foto’s en video’s van de CvdR-zitting.
• De Europese Commissie heeft in december 2025 de EU-agenda voor steden gepresenteerd. Meer informatie.

Contactgegevens

Matteo Miglietta
Tel. +32 470895382
matteo.miglietta@cor.europa.eu