Het Europese actieplan voor windenergie moet lokale gemeenschappen aan boord hebben

Regio's en steden roepen de Europese Commissie op om burgers en lokale overheden meer te betrekken bij de uitvoering van het actieplan voor windenergie, aangezien zij een essentiële rol spelen bij het bevorderen van de publieke acceptatie van windenergieprojecten op lokaal niveau. In het advies van het Comité van de Regio's (CvdR), dat op 9 oktober is goedgekeurd, wordt er ook op aangedrongen lokale toeleveringsketens te ondersteunen en de Europese windenergiesector te beschermen tegen oneerlijke concurrentie.

Lokale en regionale leiders zijn van mening dat zij het best in staat zijn om de publieke acceptatie van windenergieprojecten te waarborgen door de burgers in hun gemeenschap actief te betrekken bij de planning. In het advies, dat is opgesteld door Andries Gryffroy (BE/EA), lid van het Vlaams Parlement, wordt de Europese Commissie gevraagd een “vertrouwensplatform” op te zetten om de communicatie over de totstandbrenging van lokale toeleveringsketens, banen en andere maatschappelijke voordelen van de hernieuwbare-energiesector te verbeteren. Dit wordt van cruciaal belang geacht om de algemene acceptatie te vergroten en geschoolde mensen naar de sector aan te trekken.

In het advies wordt gesuggereerd dat toegang tot energieopwekking tegen gunstige voorwaarden een manier kan zijn om zowel bewoners als lokale overheden te compenseren, waarbij eventuele effecten op het landschap of andere verstoringen in verband met windenergieprojecten worden aangepakt. Regio's en steden benadrukken ook de rol van energiecoöperaties en gemeenschappen bij het opzetten van kleinschalige windenergieprojecten met een laag vermogen en bij het bieden van financieel rendement aan de betrokken lokale gemeenschappen.

Tegelijkertijd waarschuwen lokale en regionale leiders voor ongelijke concurrentievoorwaarden en dringen ze aan op ondersteuning van de Europese toeleveringsketens voor windenergie om het concurrentievermogen van EU-bedrijven te versterken en tegelijkertijd de afhankelijkheid van derde landen te verminderen. Het Comité stelt voor om een “Made in and by Europe”-label in te voeren, dat een minimum aan lokale inhoud in de onderdelen van windturbines verplicht stelt. Verder moet het aanpassingsmechanisme voor de koolstofgrens zo snel mogelijk worden ingevoerd en moeten sociale en milieuaspecten worden opgenomen in openbare aanbestedingen en veilingen.

Aangezien de netcapaciteit de aansluiting van windenergie al belemmert, moet de kritieke infrastructuur voor energieopslag, -transport en -distributie, met inbegrip van grensoverschrijdende interconnecties, worden versterkt. Het CvdR dringt er bij de Europese Commissie op aan om de aanleg van netwerken te vergemakkelijken met een langetermijnplan voor de ontwikkeling van lokale netwerken, waarin prioriteit wordt gegeven aan investeringen in netwerkinfrastructuur en regionale samenwerking.

Steden en regio's benadrukken ook hun rol in het vergunningsproces en de noodzaak om hen te voorzien van de nodige vaardigheden en instrumenten om mogelijke conflicten met Europese richtlijnen en verordeningen, zoals de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn, te beoordelen. Dit zou kunnen helpen om de efficiëntie en het goedkeuringspercentage van vergunningsprocessen te verhogen, rekening houdend met milieunormen, en om gerechtelijke procedures te harmoniseren en tot een minimum te beperken.

Citaat

Rapporteur Andries Gryffroy (BE/EA), Vlaams parlementslid: “Windenergie is een essentieel onderdeel van de energiemix van de EU om de klimaatdoelstellingen te halen en energieonafhankelijkheid te bewerkstelligen. Om de belemmeringen weg te werken en ervoor te zorgen dat deze technologie sneller ingang vindt, moet er echter meer worden gedaan om de aanvaarding door het grote publiek te verbeteren. Bovendien moeten lokale gemeenschappen voldoende worden betrokken bij de ontwikkeling van windenergieprojecten. De EU heeft behoefte aan meer langetermijnplannen en investeringen in energieopslag en de ontwikkeling van netwerken om energie te transporteren van het punt van productie naar het punt van verbruik, en rekening te houden met de intermitterende productie van windenergie. Het vergunningsproces moet worden gestroomlijnd met inachtneming van milieunormen en mogelijke conflicten met andere Europese richtlijnen en verordeningen moeten worden opgelost door een betere stroomlijning tussen richtlijnen.”

Meer informatie

Om de productie van windenergie in heel Europa te versnellen, heeft de Europese Commissie in oktober 2023 het EU-windenergiepakket gepresenteerd. Het bestaat uit 2 initiatieven - het Europees actieplan voor windenergie en een mededeling over het verwezenlijken van de ambities van de EU op het gebied van windenergie op zee.

Volgens Eurostat was windenergie in 2022 goed voor meer dan een derde (37,5%) van de totale elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare bronnen in de EU. De Europese Commissie schat dat de EU-doelstelling van ten minste 42,5% hernieuwbare energie in 2030, met een streven naar 45%, vereist dat de geïnstalleerde capaciteit groeit van 204 GW in 2022 tot meer dan 500 GW in 2030.

Volgens het Wind Europe concurrentierapport 2023 zorgde de windindustrie in 2022 voor ongeveer 300.000 banen in de EU. Tot nu toe zijn Europese fabrikanten goed voor 85% van de windenergiemarkt in de EU en voor 94% in de offshore sector.

Factsheet on the Wind Power Action Plan

Contact

Hélène Dressen
Tel. +32 473332508
Helene.dressen@cor.europa.eu