Europejski plan działania na rzecz energii wiatrowej musi obejmować społeczności lokalne

Regiony i miasta wzywają Komisję Europejską do zapewnienia większego udziału obywateli i władz lokalnych we wdrażaniu planu działania na rzecz energii wiatrowej, ponieważ odgrywają one zasadniczą rolę w zwiększaniu akceptacji społecznej dla projektów dotyczących energii wiatrowej na szczeblu lokalnym. W opinii przyjętej 9 października przez Europejski Komitet Regionów (KR) wzywa się również do wspierania lokalnych łańcuchów dostaw i ochrony europejskiego przemysłu energii wiatrowej przed nieuczciwą konkurencją.

Przywódcylokalni i regionalni uważają, że są najlepiej przygotowani do zapewnienia akceptacji społecznej dla projektów dotyczących energii wiatrowej poprzez aktywne angażowanie obywateli w ich społeczności na etapie planowania. W opinii sporządzonej przez Andriesa Gryffroya (BE/EA), posła do parlamentu flamandzkiego, zwrócono się do Komisji Europejskiej o opracowanie „platformy zaufania” w celu poprawy komunikacji na temat tworzenia lokalnych łańcuchów dostaw, miejsc pracy i innych korzyści społecznych wynikających z przemysłu energii odnawialnej. Uważa się, że ma to kluczowe znaczenie dla zwiększenia ogólnej akceptacji i przyciągnięcia wykwalifikowanych osób do tego sektora.

W opinii sugeruje się, że zapewnienie dostępu do wytwarzania energii na korzystnych warunkach mogłoby być sposobem na zrekompensowanie zarówno mieszkańcom, jak i władzom lokalnym, pomagając zaradzić wszelkim skutkom dla krajobrazu lub innym zakłóceniom związanym z projektami dotyczącymi energii wiatrowej. Regiony i miasta podkreślają również rolę spółdzielni i społeczności energetycznych we wdrażaniu małych projektów dotyczących energii wiatrowej o niskiej mocy oraz w zapewnianiu zwrotu finansowego zaangażowanym społecznościom lokalnym.

Jednocześnie lider lokalny i regionalny ostrzega przed nierównymi warunkami działania i wzywa do wspierania europejskich łańcuchów dostaw energii wiatrowej w celu wzmocnienia konkurencyjności przedsiębiorstw UE przy jednoczesnym zmniejszeniu zależności od państw trzecich. Komitet proponuje utworzenie etykiety „wyprodukowano w Europie i przez Europę”, która nakładałaby obowiązek minimalnej zawartości lokalnej w elementach turbin wiatrowych. Ponadto należy jak najszybciej wdrożyć mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 oraz uwzględnić aspekty środowiskowe i społeczne w procedurach udzielania zamówień publicznych i aukcyjnych.

Ponieważ przepustowość sieci już utrudnia przyłączenie energii wiatrowej, istnieje potrzeba wzmocnienia infrastruktury krytycznej służącej magazynowaniu, transportowi i dystrybucji energii, w tym połączeń transgranicznych. KR wzywa Komisję Europejską do ułatwienia rozbudowy sieci za pomocą długoterminowego planu rozwoju sieci lokalnej, w którym priorytetowo traktuje się inwestycje w infrastrukturę sieciową i współpracę regionalną.

Miasta i regiony podkreślają również swoją rolę w procesie wydawania pozwoleń oraz potrzebę zapewnienia im niezbędnych umiejętności i narzędzi do oceny wszelkich potencjalnych konfliktów z europejskimi dyrektywami i rozporządzeniami, takimi jak dyrektywa ptasia i dyrektywa siedliskowa. Mogłoby to przyczynić się do zwiększenia skuteczności i wskaźnika zatwierdzania procesów wydawania pozwoleń, z uwzględnieniem norm środowiskowych, oraz do harmonizacji i zminimalizowania procedur sądowych. 

Cytat:

Sprawozdawca Andries Gryffroy BE/EA), poseł do parlamentu flamandzkiego: Energia wiatrowa jest kluczowym elementem koszyka energetycznego UE służącym osiągnięciu celów klimatycznych i niezależności energetycznej. Aby jednak zlikwidować bariery i zapewnić szybsze wykorzystanie tej technologii, należy zrobić więcej, aby zwiększyć ogólną akceptację społeczną. Ponadto społeczności lokalne muszą być odpowiednio zaangażowane w rozwój projektów dotyczących energii wiatrowej. UE potrzebuje więcej długoterminowych planów i inwestycji w magazynowanie energii i rozwój sieci, aby transportować energię z punktu produkcji do punktu zużycia oraz uwzględniać nieciągłą produkcję energii wiatrowej. Proces wydawania zezwoleń powinien zostać usprawniony, przy jednoczesnym uwzględnieniu norm środowiskowych, a potencjalne konflikty z innymi dyrektywami i rozporządzeniami europejskimi powinny zostać rozwiązane dzięki lepszemu usprawnieniu między dyrektywami.

 Więcej informacji:

 Aby przyspieszyć produkcję energii wiatrowej w całej Europie, w październiku 2023 r. Komisja Europejska przedstawiła unijny pakiet dotyczący energii wiatrowej. Składa się on z dwóch inicjatyw – europejskiego planu działania na rzecz energii wiatrowej oraz komunikatu w sprawie osiągnięcia ambitnych celów UE w zakresie morskiej energii wiatrowej.

 WedługEurostatu energia wiatrowa stanowiła ponad jedną trzecią (37,5 %) całkowitej energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych w UE w 2022 r. Komisja Europejska szacuje, że unijny cel osiągnięcia co najmniej 42,5 % udziału energii ze źródeł odnawialnych do 2030 r., z zamiarem osiągnięcia 45 %, będzie wymagał zwiększenia mocy zainstalowanej z 204 GW w 2022 r. do ponad 500 GW w 2030 r.

 Zgodnie ze sprawozdaniem na temat konkurencyjności Wind Europe z 2023 r. w 2022 r. branża wiatrowa zapewniła około 300 000 miejsc pracy w UE. Do tej pory europejscy producenci stanowili 85 proc. unijnego rynku energii wiatrowej i 94 proc. w sektorze offshore.

Zestawienie informacji na temat planu działania na rzecz energii wiatrowej

Osoba kontaktowa:

Lauri Ouvinen
Tel.: +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu