Grupa robocza „Zielony Ład w terenie” apeluje o większą jasność co do wydatków ekologicznych w następnym długoterminowym budżecie UE

Członkowie grupy roboczej KR-u „Zielony Ład w terenie” wzywają współprawodawców UE do zapewnienia odpowiedniego uwzględnienia priorytetów w zakresie klimatu, energii i środowiska w następnym długoterminowym budżecie UE, tak aby wspierali oni czystą transformację na szczeblu lokalnym i regionalnym. Był to kluczowy temat omawiany na posiedzeniu w dniu 25 marca. Przewodniczący grupy roboczej „Zielony Ład w terenie” Markku Markkula (FI/EPL), radny gminy Espoo, podkreślił, że obecny kryzys energetyczny potwierdza potrzebę dalszego inwestowania w niezależność energetyczną i odporność na zmianę klimatu.

We wniosku Komisji Europejskiej dotyczącym następnego długoterminowego budżetu UE (2028–2034) wyznaczono ogólny cel w zakresie wydatków na klimat i środowisko na poziomie 35 % w różnych programach, co oznacza, że na wsparcie celów klimatycznych i środowiskowych uruchomiono by ponad 700 mld EUR. Członkowie grupy roboczej „Zielony Ład w terenie” wyrazili jednak ubolewanie z powodu braku specjalnego programu skoncentrowanego na działaniach na rzecz środowiska i klimatu i dostępnego dla lokalnych i regionalnych zainteresowanych stron, takiego jak LIFE w obecnych wieloletnich ramach finansowych (WRF).

Krajowe i regionalne plany partnerstwa – łączące fundusze zarówno na rozwój regionalny, jak i wspólną politykę rolną – byłyby kluczowym narzędziem wspierania społeczności lokalnych i przedsiębiorstw w procesie czystej transformacji. Podczas gdy 43 % krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności powinno przyczynić się do osiągnięcia celu w zakresie wydatków na klimat i środowisko, członkowie grupy roboczej wyrazili wątpliwości co do realistycznej realizacji tego celu w różnych sektorach, takich jak rolnictwo, i ostrzegli przed ryzykiem pseudoekologicznego marketingu.

Obawy te podzieliła Cristina Guarda (IT/Zieloni/EFA), sprawozdawczyni Parlamentu Europejskiego w sprawie wzmocnienia obszarów wiejskich w UE za pomocą polityki spójności. Posłanka Guarda wyraziła ubolewanie z powodu braku jasnych celów i wskaźników wspierających rozwój obszarów wiejskich, również w obliczu rosnących skutków zmiany klimatu. Radim Sršeň (CZ/EPL), sprawozdawca KR-u w sprawie przyszłości rozwoju obszarów wiejskich 2028+, zwrócił uwagę na potrzebę rozwiązań dostosowanych do potrzeb każdego regionu, z poszanowaniem celów środowiskowych.

Wniosek w sprawie WRF zawiera również tzw. zasadę „nie czyń poważnych szkód”, aby zapewnić, że działania finansowane przez UE nie szkodzą znacząco celom klimatycznym i środowiskowym, oraz ma na celu uproszczenie śledzenia wydatków związanych z działaniami w dziedzinie klimatu i ochroną środowiska. Luca Menesini (IT/PES), sprawozdawca KR-u w sprawie nowego rozporządzenia w sprawie ram wykonania, ostrzegł jednak, że zamiast tego może to prowadzić do większej biurokracji dla władz lokalnych i regionalnych. Wezwał również do skupienia się w większym stopniu na jakościowym charakterze wskaźników, ponieważ zbyt sztywne pomiary jakościowe mogą obniżyć poziom ambicji w zakresie działań w dziedzinie klimatu i środowiska.

Komisja Środowiska, Zmiany Klimatu i Energii (ENVE) KR-u przyjmie projekt opinii w sprawie aspektów przyszłych WRF dotyczących klimatu, środowiska i energii na swoim następnym posiedzeniu w dniu 22 kwietnia. Sprawozdawcą jest Rafał Trzaskowski (PL/EPL), prezydent Warszawy.

Członkowie grupy roboczej „Zielony Ład w terenie” wymienili również poglądy na temat programu UE dla miast ze sprawozdawcą KR-u Kieranem McCarthym (IE/EA) oraz przedstawicielami Eurocities i Porozumienia Burmistrzów. Przyjęli również plan działania grupy roboczej „Zielony Ład w terenie” na lata 2026–2027 po dyskusji z ekspertami ze Wspólnego Centrum Badawczego.