Η ομάδα εργασίας «Πράσινη Συμφωνία και τοπική δράση» ζητεί μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με τις πράσινες δαπάνες στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ

Τα μέλη της ομάδας εργασίας «Πράσινη Συμφωνία και τοπική δράση» της ΕτΠ καλούν τους συννομοθέτες της ΕΕ να διασφαλίσουν ότι οι κλιματικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές προτεραιότητες ενσωματώνονται επαρκώς στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, ώστε να στηρίξουν την καθαρή μετάβαση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Αυτό ήταν το βασικό θέμα που συζητήθηκε κατά τη συνεδρίαση της 25ης Μαρτίου. Ο πρόεδρος της ομάδας εργασίας «Πράσινη Συμφωνία και τοπική δράση» Markku Markkula (FI/EPP), τοπικός σύμβουλος του Espoo, υπογράμμισε ότι η τρέχουσα ενεργειακή κρίση επιβεβαιώνει την ανάγκη να συνεχιστούν οι επενδύσεις στην ενεργειακή ανεξαρτησία και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή.

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ (2028-2034) θέτει ως γενικό στόχο το 35 % των δαπανών για το κλίμα και το περιβάλλον στα διάφορα προγράμματα, πράγμα που σημαίνει ότι θα κινητοποιηθούν πάνω από 700 δισ. ευρώ για τη στήριξη των κλιματικών και περιβαλλοντικών στόχων. Ωστόσο, τα μέλη της ομάδας εργασίας «Πράσινη Συμφωνία και τοπική δράση» εξέφρασαν τη λύπη τους για την έλλειψη ειδικού προγράμματος επικεντρωμένου στο περιβάλλον και τη δράση για το κλίμα και προσβάσιμου σε τοπικούς και περιφερειακούς ενδιαφερόμενους φορείς, όπως το LIFE στο τρέχον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ).

Τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης (ΕΣΠΑ) —που συνδυάζουν κονδύλια τόσο για την περιφερειακή ανάπτυξη όσο και για την κοινή γεωργική πολιτική— θα αποτελέσουν το βασικό εργαλείο για τη στήριξη των τοπικών κοινοτήτων και των επιχειρήσεων κατά την καθαρή μετάβαση. Ενώ το 43 % του ΕΠΠΑ θα πρέπει να συμβάλει στον στόχο δαπανών για το κλίμα και το περιβάλλον, τα μέλη της ομάδας εργασίας εξέφρασαν αμφιβολίες σχετικά με τη ρεαλιστική υλοποίηση του στόχου σε διάφορους τομείς, όπως η γεωργία, και προειδοποίησαν για τον κίνδυνο προβολής ψευδοοικολογικής ταυτότητας.

Τις ανησυχίες αυτές συμμερίστηκε η Cristina Guarda (IT/Πράσινοι/EFA), εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την ενίσχυση των αγροτικών περιοχών στην ΕΕ μέσω της πολιτικής συνοχής. Ο βουλευτής του ΕΚ Guarda εξέφρασε τη λύπη του για την έλλειψη σαφών στόχων και δεικτών για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης, μεταξύ άλλων έναντι των αυξανόμενων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Ο κ. Radim Sršeň (CZ/EPP), εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕτΠ με θέμα «Το μέλλον της αγροτικής ανάπτυξης 2028+», επισημαίνει την ανάγκη εξατομικευμένων λύσεων για κάθε περιφέρεια, με σεβασμό στους περιβαλλοντικούς στόχους.

Η πρόταση για το ΠΔΠ περιλαμβάνει επίσης τη λεγόμενη αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης», ώστε να διασφαλίζεται ότι οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ δεν βλάπτουν σημαντικά τους κλιματικούς και περιβαλλοντικούς στόχους, και αποσκοπεί στην απλούστευση της παρακολούθησης των δαπανών που σχετίζονται με τη δράση για το κλίμα και την προστασία του περιβάλλοντος. Ωστόσο, ο Luca Menesini (IT/PES), εισηγητής της ΕτΠ για τον νέο κανονισμό-πλαίσιο επιδόσεων, προειδοποίησε ότι αυτό θα μπορούσε αντ’ αυτού να οδηγήσει σε μεγαλύτερη γραφειοκρατία για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές. Ζήτησε επίσης να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ποιοτική φύση των δεικτών, διότι οι υπερβολικά άκαμπτες ποιοτικές μετρήσεις ενέχουν τον κίνδυνο να μειώσουν το επίπεδο φιλοδοξίας για δράση για το κλίμα και το περιβάλλον.

Η επιτροπή «Περιβάλλον, κλιματική αλλαγή και ενέργεια» (ENVE) της ΕτΠ θα εγκρίνει το σχέδιο γνωμοδότησής της με θέμα «Κλιματικές, περιβαλλοντικές και ενεργειακές πτυχές του επόμενου ΠΔΠ» κατά την επόμενη συνεδρίασή της στις 22 Απριλίου. Εισηγητής είναι ο Rafal Trzaskowski (PL/EPP), δήμαρχος Βαρσοβίας.

Τα μέλη της ομάδας εργασίας «Πράσινη Συμφωνία και τοπική δράση» αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με το θεματολόγιο της ΕΕ για τις πόλεις με τον εισηγητή της ΕτΠ Kieran McCarthy (IE/EA) και εκπροσώπους του Eurocities και του Συμφώνου των Δημάρχων. Ενέκριναν επίσης τον χάρτη πορείας της ομάδας εργασίας «Πράσινη Συμφωνία και τοπική δράση» για την περίοδο 2026-2027 μετά από συζήτηση με εμπειρογνώμονες του Κοινού Κέντρου Ερευνών.