Toekomstig GLB: regio’s pleiten voor eerlijke steun en generatievernieuwing

Toenemende handelsverstoringen en Amerikaanse tarieven bedreigen de agrovoedingssectoren in de EU met ongelijke regionale gevolgen.

De leden van de commissie Natuurlijke Hulpbronnen (NAT) van het Europees Comité van de Regio’s zijn op 20 en 21 april bijeengekomen om de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) in het kader van het volgende meerjarig financieel kader (MFK) te bespreken. In een tijd van stijgende kosten, klimaatdruk en handelsvolatiliteit hebben lokale en regionale vertegenwoordigers benadrukt dat er dringend behoefte is aan meer multilevel governance, eerlijke steunmaatregelen en gerichte acties om stabiliteit, plattelandsontwikkeling en veerkracht tegen externe schokken te waarborgen.

In het ontwerpadvies over het GLB 2028-2034 onder leiding van de voorzitter van de commissie NAT, Piotr Całbecki (PL/EVP), voorzitter van de regioraad van Kujawië-Pommeren, wordt steun verleend voor degressieve areaalgebonden inkomenssteun om ongelijkheden te verminderen en wordt opgeroepen tot een samenhangend, geïntegreerd en strategisch GLB om bij te dragen tot een veerkrachtige, concurrerende en innovatieve landbouwsector in alle plattelandsgebieden. De NAT-leden pleiten verder voor territoriale effectbeoordelingen van inkomenssteunmaatregelen om ervoor te zorgen dat herverdelingsmechanismen ongelijkheden effectief verminderen zonder onbedoelde regionale onevenwichtigheden te veroorzaken.

Hoewel het een goede zaak is dat de lidstaten en regio's meer flexibiliteit krijgen om maatregelen af te stemmen op de lokale behoeften, wordt in het ontwerpadvies benadrukt dat de Europese Commissie een gelijk speelveld op de hele eengemaakte markt moet waarborgen. De leden van de commissie NAT waarschuwen er ook voor dat nieuwe medefinancieringsregels de investeringen in milieudoelstellingen kunnen verminderen, met name in minder welvarende lidstaten. Daarom stellen zij voor het niveau van nationale medefinanciering te verlagen tot 20 % voor agromilieu- en klimaatacties.

Daarnaast heeft de commissie NAT een ontwerpadvies goedgekeurd waarin wordt gewezen op het belang van generatievernieuwing als hoeksteen van de toekomst van de landbouw in de EU. Onder leiding van Emiliano García-Page Sánchez (ES/PSE), voorzitter van de regering van de autonome regio Castilië-La Mancha, is het ontwerpadvies ingenomen met de specifieke strategie, maar benadrukt het dat hardnekkige belemmeringen — zoals beperkte toegang tot grond, financiering en diensten — moeten worden aangepakt door middel van een krachtiger plattelandsontwikkelingsbeleid en bindende financiële steun.

Agri-f ood trade in een c hanging w orld

De agrovoedingssector van de EU beleeft een van de moeilijkste periodes in zijn recente geschiedenis. Naast de aanhoudend hoge energie- en inputkosten en rampen die verband houden met de klimaatverandering, worden regio’s en lokale overheden in toenemende mate blootgesteld aan geopolitieke volatiliteit en verstoringen van de handelsstromen.

In dit verband heeft de commissie NAT een studie uitgevoerd naar de gevolgen van de Amerikaanse agrovoedingstarieven voor de EU-regio’s, waarbij werd gewezen op een verwachte daling van de EU-uitvoer van agrovoedingsmiddelen naar de VS met 23,5 %, wat neerkomt op ongeveer 7 miljard EUR per jaar. De bevindingen laten zeer ongelijke effecten zien, waarbij de ernstigste verliezen geconcentreerd zijn in specifieke lidstaten, regio’s en hoogwaardige sectoren zoals wijn, olijfolie en verwerkte levensmiddelen. In de studie wordt ook benadrukt dat kmo’s en coöperaties onevenredig zwaar worden getroffen, met lagere marges, beperkte markttoegang en een grotere kwetsbaarheid als gevolg van het beperkte vermogen om schokken op te vangen of de uitvoer te diversifiëren.

Citaat s

Rapporteur Piotr Całbecki (PL/EVP), voorzitter van de regioraad van Kujawië-Pommeren: “Het doel is om af te stappen van een one-size-fits-all- en top-downmodel in de richting van een evenwichtiger beleid dat is toegesneden op de realiteit van de afzonderlijke regio’s. In het advies benadruk ik onder meer de noodzaak om te zorgen voor voldoende investeringscapaciteit binnen het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) om het subsidiariteitsbeginsel te versterken. Ook onderstrepen we het belang van milieuaspecten, de ontwikkeling van lokale voedselsystemen en de noodzaak van multilevel governance en partnerschappen, waarbij de lokale en regionale overheden in elke fase daadwerkelijk worden betrokken.”

Als voorzitter van de commissie NAT voegt hij hieraan toe: “Een handelsoorlog komt niemand ten goede, aangezien deze de economische vrijheid, de goederenstroom en de handel beperkt en tegelijkertijd de ontwikkeling verzwakt. Het is ook schadelijk vanuit het perspectief van de internationale betrekkingen. De recente uitwisseling van klappen tussen de VS en de EU komt niemand ten goede – noch Amerikanen, noch Europeanen.”

Rapporteur Emiliano García-Page Sánchez (ES/PSE), voorzitter van de regering van de autonome gemeenschap Castilië-La Mancha: “Generationele vernieuwing is van cruciaal belang voor de toekomst van de Europese plattelandsgebieden, een strategische sector voor de economie op middellange en lange termijn. Het zou zeer betreurenswaardig zijn als het platteland, na generaties van Europese investeringen via het GLB, uiteindelijk door de Europeanen zelf zou worden verlaten. Dat zou het duidelijkste teken zijn van een bredere mislukking. Daarom is het absoluut noodzakelijk te zorgen voor voldoende financiële middelen om generatievernieuwing te waarborgen."

Ook tijdens de bijeenkomst

Op de tweede dag van de vergadering, op 21 april, hebben de leden van de commissie NAT een reeks adviezen goedgekeurd:

• Consumentenagenda 2025-2030 en actieplan voor consumenten op de eengemaakte markt, door rapporteur Adam Ciszkowski (PL/ECR), burgemeester van Halinów;

• het gemeenschappelijk visserijbeleid, het Europees oceaanpact en het maritiem en aquacultuurbeleid van de Unie, door rapporteur Thibaut Guignard (FR/EVP), burgemeester van Ploeuc-l’Hermitage;

• Uniemechanisme voor civiele bescherming, ingediend door rapporteur Adam Banaszak (PL/EA), lid van de raad van het district Inowrocław. In het kader van dit advies hebben de NAT-leden een bezoek gebracht aan het Coördinatiecentrum voor respons in noodsituaties (ERCC).

Achtergrond

• Foto's en video's van de bijeenkomst.

• De studie (maart 2026) over de gevolgen van Amerikaanse agrovoedingstarieven voor EU-regio’s omvat vijf case study-regio’s: Veneto (IT), Champagne-Ardenne (FR), Zuid-Holland (NL), Andalusië (ES) en Noordrijn-Westfalen (DE). Brochure van de studie.

• Mediapakket over bovengenoemde studie, met videoverklaringen van verschillende CvdR-leden.

• Het directoraat Landbouw en plattelandsontwikkeling (DG AGRI) van de Europese Commissie heeft in maart 2026 het meest recente maandelijkse verslag over de handel in agrovoedingsmiddelen gepubliceerd, waarin de in- en uitvoer van agrovoedingsproducten uit de EU in januari 2026 wordt weergegeven.

• Volg het account van de persdienst op X.

Contactpersoon:

Hélène Dressen
Tel.: +32 471502795
Helene.dressen@cor.europa.eu