Przyszła WPR: regiony apelują o sprawiedliwe wsparcie i wymianę pokoleń

Rosnące zakłócenia w handlu i amerykańskie cła zagrażają unijnym sektorom rolno-spożywczym o nierównomiernych skutkach regionalnych.

Członkowie Komisji Zasobów Naturalnych (NAT) Europejskiego Komitetu Regionów spotkali się w dniach 20 i 21 kwietnia, aby omówić przyszłość wspólnej polityki rolnej (WPR) w ramach kolejnych wieloletnich ram finansowych (WRF). W czasach rosnących kosztów, presji klimatycznej i zmienności handlu przedstawiciele władz lokalnych i regionalnych podkreślili pilną potrzebę silniejszego wielopoziomowego sprawowania rządów, sprawiedliwych środków wsparcia i ukierunkowanych działań w celu zapewnienia stabilności, rozwoju obszarów wiejskich i odporności na wstrząsy zewnętrzne.

W projekcie opinii w sprawie WPR na lata 2028–2034, pod przewodnictwem przewodniczącego Komisji NAT Piotra Całbeckiego (PL/EPL), marszałka województwa kujawsko-pomorskiego, poparto degresywne obszarowe wsparcie dochodu w celu zmniejszenia nierówności i wezwano do stworzenia spójnej, zintegrowanej i strategicznej WPR, która przyczyni się do odpornego, konkurencyjnego i innowacyjnego sektora rolnego na wszystkich obszarach wiejskich. Członkowie Komisji NAT opowiadają się ponadto za ocenami oddziaływania terytorialnego środków wsparcia dochodu w celu zapewnienia, aby mechanizmy redystrybucji skutecznie zmniejszały dysproporcje bez powodowania niezamierzonych dysproporcji regionalnych.

Przyjmując z zadowoleniem większą elastyczność państw członkowskich i regionów w dostosowywaniu interwencji do lokalnych potrzeb, w projekcie opinii podkreślono, że Komisja Europejska musi zapewnić równe warunki działania na całym jednolitym rynku. Członkowie Komisji NAT ostrzegają również, że nowe zasady współfinansowania mogą zmniejszyć inwestycje w cele środowiskowe, zwłaszcza w mniej zamożnych państwach członkowskich. W związku z tym proponują obniżenie poziomu współfinansowania krajowego do 20 % w przypadku działań rolno-środowiskowych i klimatycznych.

Ponadto Komisja NAT przyjęła projekt opinii, w którym podkreślono znaczenie wymiany pokoleń jako fundamentu przyszłości rolnictwa UE. Pod przewodnictwem Emiliano Garcíi-Page’a Sáncheza (ES/PES), przewodniczącego rządu wspólnoty autonomicznej Kastylia-La Mancha, w projekcie opinii z zadowoleniem przyjęto specjalną strategię, ale podkreślono, że utrzymujące się bariery – takie jak ograniczony dostęp do gruntów, finansowania i usług – należy wyeliminować za pomocą silniejszej polityki rozwoju obszarów wiejskich i wiążącego wsparcia finansowego.

Agri-f ood trade in a c wiszące w orld

Unijny sektor rolno-spożywczy przeżywa jeden z najtrudniejszych okresów w swojej najnowszej historii. Oprócz utrzymujących się wysokich kosztów energii i nakładów, a także klęsk żywiołowych związanych ze zmianą klimatu, regiony i władze lokalne są coraz bardziej narażone na zmienność geopolityczną i zakłócenia przepływów handlowych.

W tym kontekście Komisja NAT przeprowadziła badanie na temat wpływu amerykańskich ceł rolno-spożywczych na regiony UE, podkreślając prognozowany spadek wywozu produktów rolno-spożywczych z UE do USA o 23,5%, co odpowiada około 7 mld EUR rocznie. Ustalenia wskazują na bardzo nierównomierne skutki, przy czym najpoważniejsze straty koncentrują się w konkretnych państwach członkowskich, regionach i sektorach o wysokiej wartości, takich jak wino, oliwa z oliwek i przetworzone produkty spożywcze. W badaniu podkreślono również, że MŚP i spółdzielnie są w nieproporcjonalnym stopniu dotknięte tym problemem, ponieważ borykają się ze zmniejszonymi marżami, ograniczeniami w dostępie do rynku i zwiększoną podatnością na zagrożenia ze względu na ograniczoną zdolność do amortyzacji wstrząsów lub dywersyfikacji wywozu.

Cytat s

Sprawozdawca Piotr Całbecki (PL/EPL), marszałek województwa kujawsko-pomorskiego: Celem jest odejście od uniwersalnego i odgórnego modelu na rzecz bardziej zrównoważonej polityki dostosowanej do realiów poszczególnych regionów. W opinii podkreślam między innymi potrzebę zapewnienia wystarczających zdolności inwestycyjnych w ramach wspólnej polityki rolnej (WPR), aby wzmocnić zasadę pomocniczości. Podkreślamy również znaczenie aspektów środowiskowych, rozwoju lokalnych systemów żywnościowych oraz potrzebę wielopoziomowego sprawowania rządów i partnerstw, przy rzeczywistym zaangażowaniu władz lokalnych i regionalnych na każdym etapie.

Jako przewodniczący Komisji NAT dodał: Wojna handlowa nie przynosi korzyści nikomu, ponieważ ogranicza wolność gospodarczą, przepływ towarów i handel, a jednocześnie osłabia rozwój. Jest to również szkodliwe z punktu widzenia stosunków międzynarodowych. Niedawna wymiana ciosów między USA a UE nie służy nikomu – ani Amerykanom, ani Europejczykom.

Sprawozdawca Emiliano García-Page Sánchez (ES/PES), przewodniczący rządu wspólnoty autonomicznej Kastylia-La Mancha: „Wymiana pokoleń jest kwestią kluczową dla przyszłości europejskich obszarów wiejskich, które są strategicznym sektorem gospodarki w perspektywie średnio- i długoterminowej. Byłoby godne ubolewania, gdyby po wielu pokoleniach europejskich inwestycji w ramach WPR obszary wiejskie zostały ostatecznie opuszczone przez samych Europejczyków. Byłaby to najwyraźniejsza oznaka szerszej porażki. Z tego powodu zapewnienie wystarczających środków finansowych jest absolutnie niezbędne do zapewnienia wymiany pokoleń.

Również podczas spotkania

W drugim dniu posiedzenia 21 kwietnia członkowie Komisji NAT przyjęli szereg opinii:

• Agenda konsumencka na lata 2025–2030 i plan działania na rzecz konsumentów na jednolitym rynku – sprawozdawca: Adam Ciszkowski (PL/EKR), burmistrz Halinowa;

• wspólna polityka rybołówstwa, Europejski pakt na rzecz oceanów oraz unijna polityka morska i akwakulturowa– sprawozdawca: Thibaut Guignard (FR/EPL), burmistrz Ploeuc-l’Hermitage;

• Unijny Mechanizm Ochrony Ludności, sprawozdawca: Adam Banaszak (PL/EA), radny powiatu inowrocławskiego. W kontekście niniejszej opinii członkowie Komisji NAT odwiedzili Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (ERCC).

Kontekst

• Zdjęcia i filmy ze spotkania.

• Analiza wpływu amerykańskich ceł rolno-spożywczych na regiony UE (marzec 2026 r.) obejmuje pięć regionów objętych studium przypadku: Wenecja Euganejska (IT), Szampania-Ardeny (FR), Holandia Południowa (NL), Andaluzja (ES) i Nadrenia Północna-Zachodnia ph al ia (DE). Ulotka z badania.

• Dyrekcja ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (DG AGRI) Komisji Europejskiej opublikowała najnowsze miesięczne sprawozdanie na temat handlu produktami rolno-spożywczymi w marcu 2026 r., w którym wykazano przywóz i wywóz unijnych produktów rolno-spożywczych w styczniu 2026 r.

• Obserwuj konto serwisu prasowego na stronie X.

Kontakt:

Hélène Dressen
Tel.: +32 471502795
Helene.dressen@cor.europa.eu