Młodzi przywódcy lokalni apelują o silniejszą ochronę demokratyczną podczas konsultacji KR-u w sprawie europejskiej tarczy demokracji

W dniach 24–26 marca 2026 r. 35 członków programu „Młodzi demokratycznie wybrani politycy” (YEP) z 14 państw członkowskich UE i Ukrainy zgromadziło się w Brukseli na trzeciej edycji Szkoły Zimowej, trzydniowego programu budowania zdolności ‑ koncentrującego się na zaangażowaniu obywateli i demokracji lokalnej.

Głównym punktem tegorocznego programu były specjalne konsultacje w sprawie europejskiej tarczy demokracji (EUDS), podczas których młodzi politycy wyrazili konkretne obawy dotyczące dezinformacji, obcych ingerencji i rosnącej niestabilności demokracji na szczeblu lokalnym.

Podczas gdy młodzi politycy wnieśli wkład w lokalne doświadczenia i realne wyzwania ‑world, sprawozdawca opinii KR-u w sprawie strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju, Stephen De Ron (LU/Zieloni+PRO) wydestylował swój wkład w centralną zasadę, zgodnie z którą uczestnictwo obywateli i ochrona demokratyczna muszą być rzeczywiste, a nie retoryczne. Jeśli instytucje proszą o wkład obywateli, muszą pokazać, co z tym robią, w przeciwnym razie zaufanie słabnie, a nie rośnie.

„Rządy lokalne są sercem demokracji”

Otwierając dyskusję, George Papandreou, główny sprawozdawca ds. demokracji Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy i były premier Grecji, powiązał starożytne korzenie demokratyczne z dzisiejszymi wyzwaniami cyfrowymi. Wezwał do europejskiej suwerenności cyfrowej, rozwoju nowej infrastruktury demokratycznej i wzmocnienia zdolności władz lokalnych, ponieważ są one "sercem demokracji".

Podkreślając zagrożenia związane z obecnym środowiskiem informacyjnym, podkreślił, że Europa musi odzyskać kontrolę nad swoją cyfrową sferą publiczną. "Musimy naprawdę przemyśleć, w jaki sposób tworzymy infrastrukturę, która jest rzeczywiście europejska, która jest faktycznie naszą własnością".

Wkład młodych demokratycznie wybranych polityków w strategię UE na rzecz zrównoważonego rozwoju

Młodzi politycy przekazali jedne z najmocniejszych przesłań dnia, wyjaśniając, że demokratyczne słabości są już odczuwalne w miastach i regionach w całej Europie.

Wielu podkreślało rosnący wpływ obcych ingerencji na lokalne życie polityczne. Kilku przedstawicieli, w tym Federico Bennardo, radny gminy Ragusa we Włoszech, i Ladislav Točka, radny okręgu Bratysława-Petržalka na Słowacji, wskazali na manipulację powiązaną z Rosją ‑, w tym skoordynowane kanały dezinformacji i udokumentowane przypadki mające wpływ na wybory i dyskurs polityczny w ich krajach. Edoardo Arcidiacono, radny miejski w Mediolanie, podkreślił, że ingerencja przesuwa się w przestrzeń fizyczną, co budzi obawy co do braku instrumentów prawnych służących przeciwdziałaniu zagranicznym wydarzeniom dezinformacyjnym finansowanym przez ‑ w jego kraju.

Młodzi politycy polityczni podkreślili również problem strukturalny związany z tym, w jaki sposób algorytm ‑driven virality przyspiesza rozprzestrzenianie się szkodliwych treści. Georgiana Sima, radna miasta Kluż w Rumunii, mówiła o szybkim rozprzestrzenianiu się treści generowanych przez sztuczną inteligencję i fałszywych kont, zauważając, że nawet w przypadku zgłoszenia, "bardzo często nic się nie dzieje". Lokalni przedstawiciele opisali wzrost zastraszania w internecie, kampanie nienawiści i ataki osobiste, w tym w małych gminach. "Są to te same narzędzia, które sprawiają, że ludzie myślą dwa razy, zanim kandydują na urząd", ostrzegł Cesare Spinelli, radny w Toskanii we Włoszech.

Bridget Afor, radna miasta Ronneby w Szwecji, zwróciła uwagę na potrzebę budowania zaufania dzięki znaczącemu uczestnictwu, a nie tylko „wydarzeniom symbolicznym”. Sprawozdawczyni zdecydowanie odbiła się echem jej apelu o autentyczny udział ‑up‑. Hendrik Jensen, radny miasta Hamburg Wandsbek, zauważył, że nieufność obywateli rośnie, gdy codzienne problemy pozostają nierozwiązane. Jednak dzięki szybszemu dostarczaniu lokalnych rozwiązań można przywrócić zaufanie do demokracji; "nie będziemy potrzebować Tarczy Demokracji, ponieważ ludzie ponownie wierzą w demokrację".

Ponadto uznano potrzebę zwiększenia uczestnictwa młodzieży. Claudiu Constantin, burmistrz Lopătari w Rumunii, zwrócił uwagę na prawne ograniczenia wiekowe w niektórych krajach, które uniemożliwiają młodym ludziom wchodzenie do polityki.

Ogólnie rzecz biorąc, młodzi politycy zaapelowali o EUDS, która byłaby praktyczna, ochronna i oparta na realiach lokalnego sprawowania rządów.

Zaangażowanie obywateli w centrum polityki UE

Przemawiając w imieniu Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej, Angela Guimarães‑Pereira, szefowa sektora Centrum Kompetencji ds. Demokracji Uczestniczącej i Deliberatywnej, podkreśliła, że uczestnictwo obywateli stało się centralnym elementem inicjatyw demokratycznych UE. „Po raz pierwszy widzę prawdziwą politykę w zakresie uczestnictwa obywateli, a to w ramach europejskiej tarczy demokracji”.

Podkreśliła znaczenie edukacji obywatelskiej i nowych inicjatyw na szczeblu UE ‑, w tym Centrum Techniki Obywatelskiej, krajowych sieci uczestnictwa oraz nowych instrumentów finansowania mających pomóc administracjom publicznym zaangażować obywateli w kształtowanie polityki.

O Szkole Zimowej YEP

Szkoła zimowa YEP stała się sztandarowym programem wyposażającym młodych przywódców lokalnych i regionalnych w praktyczne narzędzia służące zwiększeniu uczestnictwa obywateli, odbudowie zaufania i zwiększeniu demokratycznego zaangażowania.

Szkoła Zimowa, zorganizowana we współpracy z takimi partnerami jak Bertelsmann Stiftung, Federacja na rzecz Innowacji w Demokracji – Europa, Wspólne Centrum Reseach Komisji Europejskiej oraz Rada Europy, przyjęła dotychczas około 100 młodych demokratycznie wybranych polityków.

Oprócz szkoleń wspiera dynamiczny ekosystem współpracy. Tegoroczna edycja obejmowała ekspertów z Université Libre de Bruxelles (ULB) i Vrije Universiteit Brussel (VUB) i oferowała działania uzupełniające, takie jak wspólne działania w mediach społecznościowych dotyczące WRF, wkład w 8. posiedzenie Komisji CIVEX oraz zaangażowanie w innowacyjne prace polityczne, w tym projekt OECD dotyczący uczestnictwa obywateli w polityce spójności.

Każda edycja inicjuje również nowe inicjatywy, z których najnowsza to projekt badawczy dotyczący wyzwań stojących przed młodymi kobietami w polityce lokalnej, zainicjowany wraz z Uniwersytetem Warszawskim po Szkole Zimowej 2025.

Przydatne linki:

"Tarcza demokracji" UE wymaga lokalnych działań przeciwko dezinformacji i mowie nienawiści | Europejski Komitet Regionów

–Od nauki do przywództwa: Wzmocnienie pozycji młodych liderów w celu przekształcenia zaangażowania obywatelskiego – spostrzeżenia młodych demokratycznie wybranych polityków | Europejski Komitet Regionów

Ten artykuł został napisany w ramach programu KR-u dla młodych demokratycznie wybranych polityków.

Kontakt

Evangelia Tomara
E-mail: yep-programme@cor.europa.eu
Tel: +3222822125