Nagrody ekologiczne UE 2024: South Savo (Finlandia), Brema (Niemcy) i Sörmland (Szwecja) uznane za doskonałość w rolnictwie ekologicznym

Komisja Europejska ogłosiła zwycięzców trzeciej edycjinagródekologicznych UE 23 września, w Dniu Rolnictwa Ekologicznego UE, świętując wybitny wkład w cały łańcuch wartości rolnictwa ekologicznego. Jury złożone z członków organu wykonawczego UE i Europejskiego Komitetu Regionów wybrało Południowy Sawoń jako najlepszy region ekologiczny w Europie, Bremę jako najlepsze miasto ekologiczne, a Sörmland jako najlepszą dzielnicę ekologiczną.

Nagrodyekologiczne są organizowane wspólnie przez Komisję Europejską, Europejski Komitet Regionów, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, COPA-COGECA i IFOAM Organics Europe,przy wsparciu Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej. Nagrody podkreślają przywództwo i innowacje napędzające praktyki organiczne na poziomie regionalnym, miejskim i powiatowym. Zwycięzcami tych kategorii są: 

• South Savo, Finlandia, jako najlepszy region ekologiczny. Sukces rolnictwa ekologicznego w South Savo jest wynikiem 40-letniej współpracy między rolnikami, naukowcami i władzami lokalnymi, która wzrosła z mniej niż 10 rolników ekologicznych w 1983 r. do 200 obecnie. Kluczowe organizacje, takie jak stowarzyszenie rolników Saimaan Luomu, South Savo Food Cluster i South Savo Ekoneum Food Economic Development Association, odegrały kluczową rolę w promowaniu praktyk ekologicznych w regionie i rozpowszechnianiu regionalnej wiedzy fachowej w sieciach międzynarodowych. Poprzez systemową współpracę między różnymi sektorami i zainteresowanymi stronami, South Savo wykształciło pozytywne nastawienie konsumentów do produktów ekologicznych, założyło Fiński Instytut Badań Ekologicznych i rozwinęło solidną sieć rolników ekologicznych w Haukivuori.
• BioStadt Bremen, Niemcy, jako najlepsze miasto ekologiczne. „Plan działania zBremy na 2025 r.” ma na celu przekształcenie usług gastronomicznych w szkołach, żłobkach i szpitalach miejskich w 100 % ekologiczne, promowanie zrównoważonych systemów żywnościowych i ekologicznych łańcuchów wartości. Dzięki forom dialogu i organicznym festiwalom rynkowym miasto zwiększa świadomość wartości ekologicznych, podczas gdy inicjatywy takie jak uczestniczące supermarkety, rolnictwo solidarnościowe i konwersja gruntów ekologicznych nabierają tempa. W 2023 r. 34 % gruntów rolnych w Bremie było ekologicznych, a celem było osiągnięcie 50 % do 2035 r.
• Sörmland, Szwecja, jako najlepszy ekologiczny biookręg. Region Sörmland, pionier rolnictwa ekologicznego od lat 40. XX wieku, przekształcił się w biookręg, który integruje szeroką gamę interesariuszy ekologicznych, w tym gospodarstwa rolne, przetwórców żywności, hurtownie, restauracje, stołówki publiczne, programy edukacyjne, a nawet bank. Obejmujące dwa regiony i 21 gmin na południe od Sztokholmu, około 20% gruntów rolnych jest ekologicznych, a niektóre lokalne supermarkety zgłaszają ponad 30% sprzedaży produktów ekologicznych. Biookręg Sörmland ma na celu poprawę dostępu do produktów ekologicznych, promowanie lokalnej produkcji żywności, zwiększenie różnorodności krajobrazu oraz podniesienie świadomości na temat korzyści dla zdrowia i zrównoważonego rozwoju wynikających z żywności ekologicznej.

Cytaty

Karsten Uno Petersen (DK/PES),przewodniczący Komisji Zasobów Naturalnych KR-u (NAT): Ponieważ WPR jest głównym narzędziem wspierania rozwoju rolnictwa ekologicznego, KR wzywa do zwiększenia roli regionów w zarządzaniu przyszłą WPR: Władze lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę we wspieraniu rolnictwa ekologicznego, które odzwierciedla specyficzną sytuację każdego regionu.

Kirstine Bille (DA/Zieloni), członkini i przedstawicielka KR-u w jury nagród ekologicznych: „Budżet WPR musi zostać rozszerzony, aby zapewnić dodatkowe finansowanie rolnikom przechodzącym na zrównoważone i przyjazne dla środowiska praktyki. Zasoby te powinny priorytetowo traktować różnorodność biologiczną, zdrowie gleby i odporność na zmianę klimatu, zapewniając dostosowanie rolnictwa do przyrody i wspierając sprawiedliwe źródła utrzymania rolników.

Uroczystośćwręczenia nagródpoprowadził komisarzUE ds. rolnictwa Janusz Wojciechowski: Dziś obchodzimy święto rolnictwa ekologicznego i unijnego sektora ekologicznego jako całości. Sektor ten jest mi bardzo bliski, ponieważ reprezentuje wszystko, co moim zdaniem jest ważne w naszym systemie żywnościowym: dążenie do bardziej zrównoważonych metod i praktyk; zwiększenie odporności na zmianę klimatu i zakłócenia w łańcuchu dostaw; zapewnienie możliwości drobnym producentom rolnym, młodym rolnikom i rolniczkom; oraz łączenie społeczności lokalnych za pomocą krótkich łańcuchów dostaw i biookręgów. Z całego serca gratuluję dzisiejszym zwycięzcom – są oni żywym dowodem silnego i zrównoważonego sektora ekologicznego w UE.

Kontekst

• Unijny program nagród ekologicznych obejmuje 7 kategorii i 8 nagród indywidualnych. Doceniają doskonałe, innowacyjne, zrównoważone i inspirujące projekty, które generują rzeczywistą wartość dodaną dla produkcji i konsumpcji ekologicznej.
• Władzelokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę w rozwoju produkcji ekologicznej w swoich regionach. Istnieje kilka dźwigni, z których mogą one korzystać na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw, takich jak polityka gruntowa promująca zakładanie nowych gospodarstw rolnych i zachęcająca rolników do przejścia na rolnictwo ekologiczne, a także na późniejszych etapach łańcucha dostaw, poprzez tworzenie rynków lokalnych i zapewnianie podmiotom zajmującym się rolnictwem ekologicznym możliwości zbytu dla swoich produktów.
• Rolnictwoekologiczne jest jednym z sukcesów rolnictwa UE. Stanowi on atrakcyjny sektor dla rolników w UE, przynosząc korzyści środowiskowe, gospodarcze i społeczne. W związku z tym promowanie produkcji ekologicznej jest również ważną cechą Europejskiego Zielonego Ładu, który obejmujestrategię „od pola do stołu” istrategię narzecz bioróżnorodności.
• W następstwieplanu działaniana rzecz rozwoju produkcji ekologicznej w UE, przyjętego w 2021 r., Komisja Europejska pracuje nad dalszym promowaniem korzyści płynących z produkcji ekologicznej. Udział gruntów rolnych w UE objętych rolnictwem ekologicznym wzrósł o ponad 50 % w latach 2012–2020, przy czym roczny wzrost wyniósł 5,7 %. Niestety ta pozytywna tendencja uległa w ostatnich latach erozji, częściowo odzwierciedlając spadek konsumpcji.
• W ramach obecnej wspólnej polityki rolnej (WPR) wszystkie 28 planów strategicznych WPR obejmuje finansowanie wspierania rolnictwa ekologicznego. Na szczeblu UE oczekuje się, że do 2027 r. około 10 % użytków rolnych otrzyma wsparcie w ramach WPR na rolnictwo ekologiczne, czyli dwukrotnie więcej niż w 2020 r. Przy obecnych tendencjach UE nie osiągnie jednak celu, jakim jest objęcie do 2030 r. 25 % gruntów rolnych rolnictwem ekologicznym. Zachęca się zatem władze lokalne i regionalne do jeszcze większych inwestycji w tym sektorze poprzez wymianę najlepszych praktyk na szczeblu UE.