Premier Mołdawii mówi, że przystąpienie do UE wymaga "ścisłej współpracy" z władzami lokalnymi

Premier Mołdawii Alexandru Munteanu powiedział 24 listopada, że jego rząd koncentruje się na poprawie zdolności władz lokalnych w Mołdawii przed przystąpieniem tego kraju do UE. Wskazał, że dodatkowe wsparcie finansowe pomoże wzmocnić samorządy lokalne.

Przemawiając na pierwszym spotkaniu w Mołdawii między mołdawskimi władzami lokalnymi a Europejskim Komitetem Regionów, powiedział, że „ścisła współpraca między administracją centralną, władzami lokalnymi, instytucjami europejskimi i Republiką Mołdawii” ma zasadnicze znaczenie, ponieważ Mołdawia przygotowuje się do członkostwa w UE i że jego rząd chce „autentycznych transformacji, budowanych wspólnie z całym społeczeństwem”.

Na posiedzeniu grupy roboczej ds. Mołdawii, zainicjowanym w maju 2025 r. przez Europejski Komitet Regionów (KR), głos zabrali również Cristina Gherasimov, wicepremier ds. integracji europejskiej, i Iwona Piorko, ambasador UE w Mołdawii; obie te osoby powtórzyły bardzo pozytywną ocenę Komisji Europejskiej dotyczącą postępów poczynionych przez Mołdawię w rozmowach akcesyjnych z UE. 

Mariana Gâju (RO/PES), burmistrz gminy Cumpăna w Rumunii i przewodnicząca grupy roboczej KR-u ds. Mołdawii, wyraziła nadzieję, że UE będzie w stanie wspierać władze lokalne i regionalne w Mołdawii, m.in. czerpiąc inspirację z programu szkoleń i staży dla ukraińskich urzędników lokalnych – TIPS4UA – zainicjowanego w tym roku przez KR przy wsparciu z unijnego Instrumentu na rzecz Ukrainy. Podkreśliła również, że administracje lokalne mogą uczyć się od mołdawskich gmin, wykorzystując w szczególności swoje doświadczenia w zwalczaniu dezinformacji i przeciwdziałaniu atakom hybrydowym.

Podczas spotkania skupiono się również na procesie decentralizacji w Mołdawii, a przedstawiciele Kongresu Władz Lokalnych Mołdawii (CALM) i Związku Rad Powiatowych podkreślili kluczowe aspekty, które mogą determinować i przyczyniać się do skutecznej decentralizacji fiskalnej i administracyjnej. Przemówienie wygłosiła również Larisa Voloh, wiceprzewodnicząca Komisji Administracji Publicznej i Rozwoju Regionalnego mołdawskiego parlamentu. 

Cytaty: 

Alexandru Munteanu, premier Mołdawii: „Ścieżka europejska przebiega przez nasze miejscowości w Republice Mołdowy. Transpozycja dorobku prawnego UE, nasz program reform i transformacje instytucjonalne mają sens tylko wtedy, gdy ożywają w każdej wiosce i mieście. Nadchodzący okres – czas maksymalnego tempa przygotowań do członkostwa w UE – zakończy się sukcesem jedynie dzięki ścisłej współpracy między administracją centralną, władzami lokalnymi, instytucjami europejskimi i Republiką Mołdawii. Ale także między wami, między waszymi wspólnotami. Prawodawstwo europejskie stosuje się bezpośrednio na szczeblu lokalnym. Oznacza to, że miejscowości nie tylko korzystają z integracji europejskiej, ale stają się bezpośrednimi uczestnikami tego procesu”.

Mariana Gâju (RO/PES), burmistrzyni Cumpăny i przewodnicząca grupy roboczej KR-u ds. Mołdawii: „Ścieżka europejska przebiega przez nasze miejscowości w Republice Mołdowy. Transpozycja dorobku prawnego UE, nasz program reform i transformacje instytucjonalne mają sens tylko wtedy, gdy ożywają w każdej wiosce i mieście. Nadchodzący okres – czas maksymalnego tempa przygotowań do członkostwa w UE – zakończy się sukcesem jedynie dzięki ścisłej współpracy między administracją centralną, władzami lokalnymi, instytucjami europejskimi i Republiką Mołdawii. Ale także między wami, między waszymi wspólnotami. Prawodawstwo europejskie stosuje się bezpośrednio na szczeblu lokalnym. Oznacza to, że miejscowości są nie tylko beneficjentami integracji europejskiej, ale stają się bezpośrednimi podmiotami w tym procesie.Zp "Jak pokazały ostatnie wybory parlamentarne, Mołdawia jest doskonałym przykładem odporności. Byliśmy świadkami woli kluczowych zainteresowanych stron politycznych i zdolności społeczeństwa do zwalczania dezinformacji i zwalczania ataków hybrydowych. Wielopoziomowe sprawowanie rządów powinno być centralnym elementem działań akcesyjnych Mołdawii. 70% dorobku prawnego UE wdraża się na szczeblu lokalnym; wielopoziomowe sprawowanie rządów – udział wszystkich szczebli sprawowania rządów w podejmowaniu decyzji i kształtowaniu polityki – ma kluczowe znaczenie dla powodzenia procesu rozszerzenia. 

Więcej informacji: 

• Szczegółowe informacje na temat posiedzenia: Agenda, film na żądanie, zdjęcia, program prac grupy roboczej ds. Mołdawii na lata 2025–29.
• Grupa robocza ds. Mołdawii: Grupa robocza została utworzona 1 kwietnia 2025 r., wkrótce po rozpoczęciu nowej kadencji Europejskiego Komitetu Regionów, zgromadzenia polityków lokalnych i regionalnych UE. Poprawa stosunków odzwierciedla rosnące priorytety Unii Europejskiej w zakresie rozszerzenia w obecnym kontekście geopolitycznym oraz postępy Mołdawii na drodze do członkostwa w UE. Inauguracyjne posiedzenie grupy roboczej odbyło się w Brukseli 27 maja. Wniosek rządu Mołdawii i Europejskiego Komitetu Regionów o dalszą poprawę kontaktów – poprzez ustanowienie wspólnego komitetu konsultacyjnego o stałym członkostwie po stronie mołdawskiej – oczekuje obecnie na zatwierdzenie przez państwa członkowskie UE.
• Rozszerzenie: Mołdawia złożyła wniosek o członkostwo w UE w marcu 2022 r., uzyskała status kandydata w czerwcu 2022 r., a w czerwcu 2024 r. rozpoczęła formalne negocjacje akcesyjne. W referendum w październiku 2024 r. Mołdawianie zagłosowali za zakotwiczeniem w konstytucji aspiracji Mołdawii do członkostwa w UE. Wybory parlamentarne we wrześniu 2025 r. przywróciły rząd, który zobowiązał się do zapewnienia członkostwa w UE. W dniu 4 listopada Komisja Europejska opublikowała roczne sprawozdanie z postępów krajów objętych procesem rozszerzenia w zakresie reform związanych z UE, a europejska komisarz ds. rozszerzenia Marta Kos określiła Mołdawię jako „najlepszą studentkę w klasie krajów objętych procesem rozszerzenia”. W przeglądzie reform Mołdawii związanych z UE przyjętym w kwietniu 2025 r. członkowie KR-u pochwalili dostosowanie Mołdawii do polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE, poparli trwające reformy samorządu lokalnego i podkreślili wyzwania związane z korupcją i dezinformacją.
• Wsparcie UE dla Mołdawii: W marcu 2025 r. UE zatwierdziła plan wzrostu gospodarczego Mołdawii, który opiera się na instrumencie na rzecz reform i wzrostu o wartości 1,9 mld euro. Zapewnia to ukierunkowane wsparcie dla władz lokalnych i regionalnych Mołdawii.
• TIPS4UA: Program szkoleń i staży „Wsparcie dla ukraińskich gmin” (TIPS4Ukraina) został uruchomiony przez KR w marcu 2025 r. U-LEAD – partnerstwo między rządem Ukrainy, Unią Europejską, Niemcami, Danią, Francją, Polską i Słowenią – jest odpowiedzialny za bieżącą realizację programu, który jest częściowo finansowany z unijnego Instrumentu na rzecz Ukrainy.
• Konferencja Władz Lokalnych i Regionalnych Partnerstwa Wschodniego (CORLEAP): KR współpracuje również z władzami lokalnymi i regionalnymi Mołdawii za pośrednictwem CORLEAP-u, który został utworzony przez KR w celu zapewnienia, by inicjatywa UE dotycząca Partnerstwa Wschodniego uwzględniała perspektywy lokalne i regionalne. Od 1 lutego 2026 r. współprzewodniczącym będzie Constantin Cojocari, burmistrz Edineț w Mołdawii.