Regiony apelują o bardziej zdecydowane działania UE na rzecz położenia kresu ubóstwu dzieci

 Dobrze wdrożona gwarancja dla dzieci zapewniająca dostęp do podstawowych usług i świadczeń na dzieci ma kluczowe znaczenie dla promowania dobrostanu dzieci.

Aby wyeliminować ubóstwo dzieci, UE musi przeznaczyć co najmniej 20 mld euro na solidną europejską gwarancję dla dzieci i wyjść poza izolowane finansowe świadczenia na dzieci w kierunku ram politycznych gwarantujących dzieciom dostęp do mieszkań, opieki zdrowotnej, edukacji i żywności, stwierdził Europejski Komitet Regionów (KR) w zestawie zaleceń przyjętych na sesji plenarnej w dniu 5 marca.

W opinii, której przewodniczyła Fauzaya Talhaoui (BE/PES), przewodnicząca Rady Prowincji Antwerpia, przywódcy lokalni i regionalni ostrzegli, że pomimo ciągłych wysiłków ubóstwo dzieci w UE jest nadal powszechne, a w niektórych przypadkach pogłębia się, przy czym prawie co czwarte dziecko – 19,5 mln w 2024 r. – jest zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Podkreślili, że samo wsparcie finansowe nie przełamie międzypokoleniowych cykli ubóstwa i nierówności.

Przywódcy lokalni i regionalni zostali poproszeni o wkład przez prezydencję Rady Unii Europejskiej, której obecnie przewodniczy Cypr. Europejska gwarancja dla dzieci jest zobowiązaniem państw członkowskich UE do zapewnienia każdemu dziecku w Europie zagrożonemu ubóstwem lub wykluczeniem społecznym dostępu do najbardziej podstawowych praw, takich jak opieka zdrowotna i edukacja.

Członkowie KR-u podkreślili, że politykę na rzecz dobrostanu dzieci należy traktować jako długoterminowe inwestycje społeczne niezbędne dla odporności i spójności społecznej UE. Zaapelowali o zintegrowane podejście polityczne łączące odpowiednie wsparcie dochodu ze skutecznym dostępem do podstawowych usług, takich jak wysokiej jakości edukacja, opieka zdrowotna, mieszkalnictwo, żywienie i usługi dla wczesnego dzieciństwa, zgodnie z europejską gwarancją dla dzieci. Podkreślili również, że dzieci znajdujące się w trudnej sytuacji powinny otrzymywać powszechne świadczenia na dzieci uzupełnione ukierunkowanym dodatkowym wsparciem.

Regiony i miasta stwierdziły, że europejska gwarancja dla dzieci ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia dzieciom skutecznego dostępu do podstawowych usług, i wezwały Komisję Europejską do przeznaczenia co najmniej 20 mld euro w następnym długoterminowym budżecie UE na lata 2028–2034 na wsparcie jego wdrażania, a także podkreśliły, że nie można osłabiać postępów w tym zakresie poprzez przesuwanie zasobów UE. Wezwali również do utworzenia silnego i dobrze finansowanego Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), odrębnego i rozpoznawalnego w ramach polityki spójności, głównego instrumentu UE służącego inwestowaniu w ludzi, zwalczaniu ubóstwa oraz ochronie spójności społecznej i terytorialnej.

KR podkreślił, że władze lokalne i regionalne często jako pierwsze identyfikują pojawiające się podatności na zagrożenia i formy ubóstwa dzieci oraz opracowują rozwiązania w terenie, i wezwał do ich zaangażowania w opracowywanie, wdrażanie i monitorowanie środków związanych z dziećmi, w tym krajowych planów działania w zakresie gwarancji dla dzieci i przyszłej strategii zwalczania ubóstwa. Członkowie wezwali ponadto do wzmocnienia wielopoziomowego sprawowania rządów, monitorowania terytorialnego i ściślejszej współpracy między instytucjami UE, państwami członkowskimi oraz władzami lokalnymi i regionalnymi w celu zapewnienia, aby europejska gwarancja dla dzieci skutecznie docierała do dzieci znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji.

Aby lepiej połączyć doświadczenia lokalne i regionalne z kształtowaniem polityki UE i zwiększyć skalę skutecznych rozwiązań ukierunkowanych na konkretny obszar w całej UE, zgromadzenie przywódców lokalnych i regionalnych wezwało Komisję Europejską, we współpracy z Parlamentem Europejskim, do wyznaczenia specjalnego koordynatora UE ds. europejskiej gwarancji dla dzieci oraz do poprawy monitorowania przejrzystości i rozliczalności wydatków publicznych na dzieci poprzez wprowadzenie „wskaźnika dotyczącego dzieci” w celu śledzenia budżetów unijnych i krajowych.

Cytat: 

Sprawozdawczyni Fauzaya Talhaoui (BE/PES), przewodnicząca Rady Prowincji Antwerpia: „Prawie 20 mln dzieci w Europie jest zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Jeśli poważnie myślimy o przerwaniu międzypokoleniowych cykli ubóstwa, musimy zagwarantować każdemu dziecku skuteczny dostęp do mieszkań, opieki zdrowotnej, wysokiej jakości edukacji i żywienia. Europejska gwarancja dla dzieci musi być w pełni finansowana i właściwie wdrażana, z co najmniej 20 mld euro w następnym budżecie UE oraz silnym, widocznym EFS+ w centrum polityki spójności. Inwestowanie w dzieci nie jest kosztem – jest to najbardziej strategiczna inwestycja, jakiej Europa może dokonać w swoją odporność, spójność społeczną i przyszłość.

Kontekst

• Wideo i zdjęcia z debaty.
• Opinia ma stanowić wkład w konkluzje Rady, które mają zostać przyjęte na marcowym posiedzeniu Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów (EPSCO).
• Strategia UE na rzecz praw dziecka i europejska gwarancja dla dzieci (opinia KR-u, 2021 r.)
• Poprawa włączenia społecznego dzieci dzięki wdrożeniu europejskiej gwarancji dla dzieci na szczeblu lokalnym i regionalnym (opinia KR-u, 2023 r.);
• strategia UE na rzecz walki z ubóstwem (opinia KR-u, 2025 r.);
• Ochrona młodzieży i nieletnich w sferze cyfrowej (obecnie omawiana opinia KR-u).

Kontakt:

Ângela Machado

Tel.: +32 475 41 31 58

Angela.machado@cor.europa.eu