Regiony i miasta apelują o większą rozliczalność platform i projektowanie w sposób bezpieczny dla dzieci

Europejski Komitet Regionów apeluje o podejście uwzględniające bezpieczeństwo już na etapie projektowania, obowiązkowe oceny wpływu na prawa dziecka oraz wiodącą rolę władz lokalnych i regionalnych w zakresie umiejętności korzystania z mediów.

Przestrzeń cyfrowa nie jest wystarczająco bezpieczna dla dzieci i młodzieży, a odpowiedzialność za rozwiązanie tej sytuacji powinna spoczywać na platformach i organach regulacyjnych, a nie na samych małoletnich. Taki jest główny wniosek płynący z opinii „Ochrona młodzieży i nieletnich w sferze cyfrowej”, opracowanej przez sprawozdawczynię Heike Raab (DE/PSE), sekretarz stanu rządu Nadrenii-Palatynatu, która została jednogłośnie przyjęta na sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów 6 maja 2026 r.

Uznając, że cyfryzacja poszerza dostęp do informacji, sprzyja kreatywności i ułatwia uczestnictwo transgraniczne, KR ostrzega, że jednocześnie zwiększa szkody i zagrożenia. Narażenie na podżeganie do nienawiści wzrosło w ostatnich latach, cyberprzemoc powoduje, że dzieci wycofują się z życia społecznego, a dezinformacja podważa udział małoletnich w procesach demokratycznych. Ponadto deepfake i chatboty tworzone przez generatywną sztuczną inteligencję stwarzają dodatkową warstwę ryzyka, której istniejące ramy regulacyjne muszą jeszcze odpowiednio przeciwdziałać.

Miasta i regiony twierdzą, że sam projekt platform jest częścią problemu. Nieprzejrzyste algorytmy rekomendacji i celowo uzależniające mechanizmy interakcji wyrządzają bezpośrednią szkodę nieletnim. W opinii wzywa się do wprowadzenia środków regulacyjnych w celu zakazania lub ograniczenia praktyk zachęcających do uzależnienia, takich jak „lootboxy” w grach wideo, oraz do zapewnienia pełnej przejrzystości mechanizmów projektowania promujących kompulsywne korzystanie.

Platformy muszą ponosić jasną i skuteczną odpowiedzialność

Zdaniem KR-u niewielka liczba dostawców międzynarodowych dominuje na rynku, a jednocześnie korzysta z preferencyjnego systemu odpowiedzialności, który pozostawia niewielką bezpośrednią odpowiedzialność prawną za treści. Władze lokalne i regionalne domagają się skorygowania tej nierównowagi i stanowczo sprzeciwiają się wszelkiemu przenoszeniu odpowiedzialności na małoletnich. Odrzucają również ogólne zakazy dotyczące sieci społecznościowych, które nałożyłyby ograniczenia na prawa młodych ludzi do informacji, prywatności i uczestnictwa. Zakaz oparty na wieku nie może zastąpić istotnych obowiązków platform ani wymogów dotyczących uwzględniania bezpieczeństwa już w fazie projektowania.

Opinia jest jednak jasna, że regulacje oparte na wieku i rozliczalność platform nie wykluczają się wzajemnie. Komitet Regionów przyznaje, że na podstawie obowiązkowej weryfikacji wieku można by przewidzieć minimalny wiek 14 lat dostępu do niektórych usług mediów społecznościowych w połączeniu z możliwymi do wyegzekwowania standardami projektowania dostosowanymi do wieku dla platform obsługujących użytkowników w wieku do 16 lat. KR przedstawia to jako ukierunkowaną, proporcjonalną odpowiedź na szczególne potrzeby w zakresie ochrony różnych grup wiekowych, a nie tępy instrument.

Członkowie KR-u z zadowoleniem przyjmują fakt, że Europa znajduje się w czołówce regulacji dzięki instrumentom takim jak dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych i akt o usługach cyfrowych, ale opowiadają się za spójnym egzekwowaniem przepisów. W związku z tym wzywają do rygorystycznego stosowania art. 28 i 34 aktu o usługach cyfrowych do dużych platform i wzywają do wyjaśnienia pierwszeństwa dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych przed aktem o usługach cyfrowych w odniesieniu do treści medialnych. Wymagane są również obowiązkowe oceny skutków dotyczące praw dziecka w odniesieniu do wszystkich usług cyfrowych.

Jeśli chodzi o ochronę techniczną, zgodnie z podejściem przyjętym przez Komisję Europejską miasta i regiony wspierają systemy weryfikacji wieku jako skuteczne rozwiązanie, pod warunkiem że są one proporcjonalne i w pełni szanują prywatność oraz nie wykluczają grup szczególnie wrażliwych. Zwracają się również do państw członkowskich o wdrożenie przepisów dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych dotyczących influencerów. Platformy muszą przyjąć podejście uwzględniające bezpieczeństwo już w fazie projektowania, dostosowane do małoletnich, eliminując zwodnicze interfejsy, takie jak nieskończona autogra, powiadomienia manipulacyjne i pętle nagród.

Władze lokalne – partnerzy w zwiększaniu umiejętności korzystania z mediów

W opinii wskazano władze lokalne i regionalne jako kluczowe podmioty i podmioty opiniotwórcze w zakresie wzmacniania i promowania umiejętności korzystania z mediów. Dysproporcje terytorialne w zakresie łączności, umiejętności cyfrowych oraz dostępu do usług doradczych i wsparcia mogą zwiększyć ryzyko zarówno w regionach miejskich, jak i wiejskich, a także w regionach o słabościach strukturalnych, pogłębiając tym samym nierówności społeczne. Wszelkie środki UE muszą uwzględniać te różnice.

KR podkreśla potrzebę zwiększenia świadomości dzieci na temat możliwości, ale także zagrożeń w sferze cyfrowej, i wzywa do przeglądu i wzmocnienia wytycznych dla nauczycieli dotyczących dezinformacji.

Glenn Micallef, komisarz do spraw sprawiedliwości międzypokoleniowej, młodzieży, kultury i sportu, który uczestniczył w debacie podczas sesji plenarnej, podkreślił, że ochrona młodych ludzi w środowisku cyfrowym stała się odpowiedzialnością społeczną, kluczową dla wspierania małoletnich, a w niektórych przypadkach ratowania życia. Podkreślił, że cel ten należy realizować w trzech głównych obszarach: regulacja, zapobieganie i wzmocnienie pozycji.

Cytat

Sprawozdawczyni Heike Raab (DE/PSE), sekretarz stanu rządu Nadrenii-Palatynatu i przewodnicząca Komisji SEDEC: Technologie cyfrowe kształtują nasze życie, w tym życie naszych dzieci. Chcemy, aby korzystali z tych innowacji, ale musimy również chronić ich przed niebezpieczeństwami związanymi z internetem. Odpowiednie do wieku korzystanie z usług cyfrowych i poprawa umiejętności korzystania z mediów mają kluczowe znaczenie dla naszych miast i regionów. Platformy muszą wziąć na siebie odpowiedzialność”.

Glenn Micallef, komisarz do spraw sprawiedliwości międzypokoleniowej, młodzieży, kultury i sportu: „Nigdy nie wysyłalibyśmy dzieci na głęboką wodę, zanim nie nauczą się pływać. Dlaczego więc mielibyśmy pozwolić im poruszać się po cyfrowym świecie bez narzędzi, aby to zrobić bezpiecznie? Dlatego musimy inwestować w umiejętności cyfrowe dzieci, rodziców i wychowawców.

Kontekst

• Wideo i zdjęcia z sesji plenarnej KR-u.
  
  
• Pakiet medialny dotyczący opinii, w tym wystąpienia wideo sprawozdawczyni Heike Raab i kilku członków KR-u.
  
  
• Ulotka pt. „Ochrona młodzieży w sferze cyfrowej”.

• W sprawozdaniu pt. „Ochrona młodzieży w sferze cyfrowej”, pod przewodnictwem Komisji SEDEC, oceniono obecny stan prawa i praktyki UE w zakresie ochrony małoletnich w sferze cyfrowej, w tym w mediach cyfrowych, oraz wniesiono wkład w toczącą się dyskusję i przyszłe działania UE w tej dziedzinie.

• W odpowiedzi na nasilające się cyberprzemoce oraz żądania działań ze strony obywateli i młodzieży Komisja przyjęła plan działania.
  
• Informacje o aplikacji do weryfikacji wieku ogłoszonej przez Komisję Europejską.

Kontakt:

Víctor Moreno Morales de Setién
Tel: +32 475999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu