EU-regio’s en -steden roepen het Braziliaanse voorzitterschap van de COP30 op om de sociaal rechtvaardige klimaatactie op alle bestuursniveaus te versnellen

Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) verwacht dat de COP30-klimaatconferentie van dit jaar als katalysator zal fungeren voor de betrokkenheid van lokale en regionale overheden bij het versnellen van sociaal rechtvaardige klimaatactie. In een debat met Ana Toni, CEO van het Braziliaanse COP30-voorzitterschap, en Antonio Decaro, voorzitter van de commissie ENVI van het Europees Parlement, benadrukken de leden dat in de huidige geopolitieke context de klimaattransitie een prioriteit moet blijven en dat lokale en regionale actie belangrijker is dan ooit om economische veerkracht en energiezekerheid op lange termijn te waarborgen.

De CvdR-zitting heeft op 3 juli een advies goedgekeurd onder leiding van Nadia Pellefigue (FR/PSE), vicevoorzitter van de regio Occitanie, waarin de belangrijkste boodschappen van de steden en regio’s van de EU worden uiteengezet voor de klimaatconferentie UNFCCC COP30 die van 10 tot en met 21 november in Belém (Brazilië) zal plaatsvinden. Het benadrukt dat in de nationaal bepaalde bijdrage (NDC) van de EU, waarin de toezeggingen van de EU worden uiteengezet en die vóór de COP30 moet worden ingediend, het leiderschap en de verantwoordelijkheden van lokale en regionale overheden moeten worden erkend, rekening moet worden gehouden met lokale en regionale sociaaleconomische omstandigheden en moet worden gezorgd voor steun aan alle sectoren van de economie om de transitie, duurzaamheid en het concurrentievermogen van Europa te bevorderen. Lokale en regionale overheden zouden ook een meer formele rol moeten spelen in de EU-structuren voor klimaatplanning en -governance, onder meer in sectorale wetgeving die zal aansluiten bij het streefcijfervoorstel voor 2040 dat de Europese Commissie gisteren heeft gepubliceerd.

Het Comité roept de EU en alle partijen bij de Overeenkomst van Parijs op om subnationale klimaatdiplomatie en samenwerking tussen steden en regio’s op mondiaal niveau te ondersteunen. Zij herinnert eraan dat, ondanks het feit dat sommige nationale regeringen hun klimaatverbintenissen hebben teruggedraaid en de Verenigde Staten zich betreurenswaardig uit de Overeenkomst van Parijs hebben teruggetrokken, subnationale overheden over de hele wereld zich inzetten voor klimaatdoelstellingen.

Regio’s en steden drongen er ook op aan de financieringskloof voor klimaatmitigatie en -adaptatie op lokaal en regionaal niveau aan te pakken. In het advies wordt benadrukt dat steden en regio’s niet alleen beleid uitvoeren, maar actief markten vormgeven voor schone industriële oplossingen en daarom moeten worden uitgerust met de financiële instrumenten om de groene transitie tot stand te brengen. Voorts wordt het belang onderstreept van stabiele en constante regelgevingskaders voor bedrijven om te blijven investeren in schone technologieën.

Om de weerbaarheid tegen ernstige en frequentere klimaatrampen te verbeteren, benadrukt het Comité dat lokale kennis en op de natuur gebaseerde oplossingen moeten worden geïntegreerd in aanpassingsstrategieën, onder meer in de nationale aanpassingsplannen. Met de COP30 die plaatsvindt in het Amazonegebied, zijn lokale en regionale leiders van mening dat Brazilië goed geplaatst is om inspanningen te ondersteunen om aanpassing aan de klimaatverandering af te stemmen op natuurherstel en -behoud en de samenhang tussen natuur en klimaat te versterken.

Tot slot benadrukken de steden en regio’s van de EU dat een formeel besluit over het werkprogramma voor een rechtvaardige transitie tijdens de COP30 van essentieel belang is om een eerlijke en billijke transitie naar een klimaatneutrale economie te waarborgen. Het moet duidelijke financieringstrajecten vaststellen, beleid voor een rechtvaardige transitie integreren in de NDC’s en prioriteit geven aan directe financiële toegang voor lokale en regionale overheden om transitiestrategieën doeltreffend uit te voeren. 

Citaten:

Nadia Pellefigue (FR/PSE), vicevoorzitter van de regioraad van Occitanie en rapporteur van het CvdR-advies: “Het belangrijkste punt van het advies is dat steden en regio’s samen met hun burgers de klimaatverandering aanpakken – en de huidige situatie laat zien dat we ambitieuze klimaatdoelstellingen moeten halen. Als steden en regio’s in de EU de nodige instrumenten en steun krijgen, zal de EU als geheel niet afhankelijk zijn van koolstofkredieten of niet-EU-reductieprojecten, omdat we onze CO2-reductie van 90 % tegen 2040 op basis van onze eigen kracht en innovatie kunnen halen.”

Antonio Decaro (IT/S&D), voorzitter van de commissie ENVI van het Europees Parlement: "In een wereld die gekenmerkt wordt door diepe onzekerheid blijft één ding onbetwistbaar: de realiteit van klimaatverandering. Op dit cruciale moment moet de Europese Unie het voortouw nemen. Naar aanleiding van het standpunt van de Verenigde Staten over de Overeenkomst van Parijs zien velen de EU nu als referentiepunt voor klimaatactie. En Europa kan het zich niet veroorloven een oogje dicht te knijpen of zijn eigen verplichtingen in twijfel te trekken. Lokale en regionale overheden zijn belangrijke gesprekspartners voor het Europees Parlement, omdat zij het lot van de mensen en gemeenschappen die zij vertegenwoordigen in hun handen houden. Ons vermogen om een dialoog aan te gaan en samen te werken zal bepalen of we invloed kunnen uitoefenen op milieukeuzes en -beleid dat de bescherming van onze planeet in evenwicht brengt met het concurrentievermogen van het bedrijfsleven en de ontwikkeling van onze regio’s.”

Ana Toni, CEO van het Braziliaanse COP30-voorzitterschap: “COP30 moet een keerpunt zijn in de uitvoering en de oplossingen van alle belanghebbenden naar voren brengen: landen, steden, regio’s, bedrijven, investeerders en het maatschappelijk middenveld. Lokale overheden zijn eerstehulpverleners en dragen beide de kosten van niet-handelen in extreme hitte, overstromingen en branden, maar bieden ook grote oplossingen die mensen en economieën ten goede komen. Brazilië heeft de cruciale rol van actie op meerdere niveaus in zijn eigen NDC erkend. We rekenen nu op het leiderschap van Europa om een ambitieuze NDC naar voren te brengen, voortbouwend op de doelstellingen voor 2040 en met betrokkenheid van alle actoren om de uitvoering te versnellen. We moeten meer dan ooit samenwerken in een geest van een mondiale “Mutirão” tegen klimaatverandering.”

Meer informatie:

• Foto's en video van het CvdR-debat tijdens de zitting
• De Europese Commissie heeft op 2 juli een wijziging van de EU-klimaatwet voorgesteld, waarbij een EU-klimaatdoelstelling voor 2040 wordt vastgesteld om de nettobroeikasgasemissies met 90 % te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990. CvdR-voorzitter Kata Tüttö en eerste vicevoorzitter Juanma Moreno waren ingenomen met het voorstel, maar waarschuwden dat structurele bezuinigingen op de EU-financiering voor regio’s en steden de doelstelling dreigen te ondermijnen.
• De COP30 van het UNFCCC vindt van 10 tot en met 21 november plaats in Belém, Brazilië. De partijen bij de Overeenkomst van Parijs moeten uiterlijk in september 2025 geactualiseerde streefcijfers (Nationally Determined Contributions, NDC’s) indienen. 
• Op 3 en 5 november organiseren het Braziliaanse COP30-voorzitterschap en Bloomberg Philantropies het Local Leaders Forum in Rio op 3 en 5 november, waar vertegenwoordigers van lokale en regionale overheden over de hele wereld bijeenkomen. Het forum, dat slechts enkele dagen voor de COP30-top van wereldleiders en officiële onderhandelingen wordt gehouden, zal benadrukken hoe doortastend lokaal beleid levens kan verbeteren en tegelijkertijd de wereldwijde klimaatdoelstellingen kan bevorderen.

Contactpersoon:
Lauri Ouvinen
Tel. +32 473 536 887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu