Οι δήμοι και οι περιφέρειες της ΕΕ καλούν την προεδρία της COP30 στη Βραζιλία να επιταχύνει την κοινωνικά δίκαιη δράση για το κλίμα σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) αναμένει ότι η φετινή διάσκεψη COP30 για το κλίμα θα λειτουργήσει ως καταλύτης για τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην επιτάχυνση της κοινωνικά δίκαιης δράσης για το κλίμα. Σε συζήτηση με την Ana Toni, διευθύνουσα σύμβουλο της βραζιλιάνικης Προεδρίας της COP30, και τον πρόεδρο της επιτροπής ENVI του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Antonio Decaro, τα μέλη τόνισαν ότι, στο τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο, η κλιματική μετάβαση πρέπει να παραμείνει προτεραιότητα και ότι η τοπική και περιφερειακή δράση είναι πιο σημαντική από ποτέ για τη διασφάλιση μακροπρόθεσμης οικονομικής ανθεκτικότητας και ενεργειακής ασφάλειας.

Η σύνοδος ολομέλειας της ΕτΠ υιοθέτησε στις 3 Ιουλίου γνωμοδότηση με επικεφαλής τη Nadia Pellefigue (FR/PES), αντιπρόεδρο της περιφέρειας Occitanie, στην οποία περιγράφονται τα βασικά μηνύματα των δήμων και των περιφερειών της ΕΕ για τη διάσκεψη COP30 της UNFCCC για το κλίμα που θα πραγματοποιηθεί στο Belém (Βραζιλία) από τις 10 έως τις 21 Νοεμβρίου. Τονίζει ότι η εθνικά καθορισμένη συνεισφορά της ΕΕ, η οποία καθορίζει τις δεσμεύσεις της ΕΕ και πρέπει να υποβληθεί πριν από την COP30, θα πρέπει να αναγνωρίζει την ηγεσία και τις αρμοδιότητες των τοπικών και περιφερειακών αρχών, να λαμβάνει υπόψη τις τοπικές και περιφερειακές κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και να διασφαλίζει τη στήριξη όλων των τομέων της οικονομίας για την προώθηση της μετάβασης, της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές θα πρέπει επίσης να διαδραματίσουν πιο επίσημο ρόλο στις δομές σχεδιασμού και διακυβέρνησης της ΕΕ για το κλίμα, μεταξύ άλλων στην τομεακή νομοθεσία που θα ακολουθήσει την πρόταση-στόχο για το 2040 που δημοσίευσε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ και όλα τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας του Παρισιού να στηρίξουν την υποεθνική κλιματική διπλωματία και τη συνεργασία μεταξύ πόλεων και περιφερειών σε παγκόσμιο επίπεδο. Υπενθυμίζει ότι, παρά την οπισθοδρόμηση ορισμένων εθνικών κυβερνήσεων όσον αφορά τις δεσμεύσεις για το κλίμα και τη λυπηρή αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη συμφωνία του Παρισιού, οι υποεθνικές αρχές σε ολόκληρο τον κόσμο είναι προσηλωμένες στους κλιματικούς στόχους.

Οι δήμοι και οι περιφέρειες παρότρυναν επίσης να αντιμετωπιστεί το χρηματοδοτικό κενό για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Στη γνωμοδότηση επισημαίνεται ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες δεν εφαρμόζουν απλώς πολιτικές, αλλά διαμορφώνουν ενεργά αγορές για καθαρές βιομηχανικές λύσεις και, ως εκ τούτου, πρέπει να εξοπλιστούν με τα χρηματοδοτικά εργαλεία για την υλοποίηση της πράσινης μετάβασης. Υπογραμμίζει επίσης τη σημασία σταθερών και σταθερών ρυθμιστικών πλαισίων ώστε οι επιχειρήσεις να συνεχίσουν να επενδύουν σε καθαρές τεχνολογίες.

Για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας έναντι σοβαρών και συχνότερων κλιματικών καταστροφών, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη ενσωμάτωσης τοπικών γνώσεων και λύσεων που βασίζονται στη φύση στις στρατηγικές προσαρμογής, μεταξύ άλλων στα εθνικά σχέδια προσαρμογής. Με την COP30 να πραγματοποιείται στην Αμαζονία, οι τοπικοί και οι περιφερειακοί ηγέτες πιστεύουν ότι η Βραζιλία είναι σε θέση να στηρίξει τις προσπάθειες για την ευθυγράμμιση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή με την αποκατάσταση και τη διατήρηση της φύσης και να ενισχύσει τη σχέση φύσης-κλίματος.

Τέλος, οι δήμοι και οι περιφέρειες της ΕΕ τονίζουν ότι μια επίσημη απόφαση σχετικά με το πρόγραμμα εργασίας για τη δίκαιη μετάβαση στην COP30 είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση δίκαιης και ισότιμης μετάβασης σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία. Θα πρέπει να θεσπίσει σαφείς οδούς χρηματοδότησης, ενσωματώνοντας πολιτικές δίκαιης μετάβασης στις ΕΚΣ και δίνοντας προτεραιότητα στην άμεση χρηματοδοτική πρόσβαση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών για την αποτελεσματική εφαρμογή των στρατηγικών μετάβασης. 

Αποσπάσματα:

Nadia Pellefigue (FR/PES), Αντιπρόεδρος της περιφέρειας Occitanie και εισηγήτρια της γνωμοδότησης της ΕτΠ: «Το βασικό σημείο της γνωμοδότησης είναι ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες βρίσκονται με τους πολίτες τους στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής — και η τρέχουσα κατάσταση δείχνει ότι πρέπει να επιτύχουμε φιλόδοξους στόχους για το κλίμα. Εάν οι δήμοι και οι περιφέρειες της ΕΕ λάβουν τα αναγκαία μέσα και στήριξη, η ΕΕ στο σύνολό της δεν θα χρειαστεί να βασιστεί σε πιστωτικά μόρια άνθρακα ή σε έργα μείωσης εκτός ΕΕ, διότι θα είμαστε σε θέση να επιτύχουμε τη μείωση των εκπομπών CO2 κατά 90 % έως το 2040 με βάση τη δική μας ισχύ και καινοτομία.»

Antonio Decaro (IT/S&D), πρόεδρος της επιτροπής ENVI του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: «Σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από βαθιά αβεβαιότητα, ένα πράγμα παραμένει αδιαμφισβήτητο: πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής. Σε αυτή την κρίσιμη στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο. Μετά τη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με τη συμφωνία του Παρισιού, πολλοί προσβλέπουν πλέον στην ΕΕ ως σημείο αναφοράς για τη δράση για το κλίμα. Και η Ευρώπη δεν μπορεί να κάνει τα στραβά μάτια ή να αμφισβητήσει τις δεσμεύσεις της. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές είναι βασικοί συνομιλητές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, διότι κρατούν στα χέρια τους την τύχη των ανθρώπων και των κοινοτήτων που εκπροσωπούν. Η ικανότητά μας να συμμετέχουμε σε διάλογο και να συνεργαζόμαστε θα καθορίσει κατά πόσον μπορούμε να επηρεάσουμε τις περιβαλλοντικές επιλογές και πολιτικές που εξισορροπούν την προστασία του πλανήτη μας με την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και την ανάπτυξη των περιφερειών μας.»

Ana Toni, διευθύνουσα σύμβουλος της βραζιλιάνικης Προεδρίας της COP30: «Η COP30 πρέπει να αποτελέσει σημείο καμπής για την εφαρμογή και να προτείνει λύσεις από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη: χώρες, πόλεις, περιφέρειες, επιχειρήσεις, επενδυτές και κοινωνία των πολιτών. Οι τοπικές αρχές είναι οι πρώτοι ανταποκριτές και αναλαμβάνουν και οι δύο το κόστος της αδράνειας σε ακραίες θερμοκρασίες, πλημμύρες και πυρκαγιές, αλλά διαθέτουν επίσης μεγάλες λύσεις που ωφελούν τους ανθρώπους και τις οικονομίες. Η Βραζιλία έχει αναγνωρίσει τον καίριο ρόλο της πολυεπίπεδης δράσης στη δική της ΕΚΣ. Βασιζόμαστε πλέον στην ηγεσία της Ευρώπης για την προώθηση μιας φιλόδοξης εθνικά καθορισμένης συνεισφοράς, με βάση τους στόχους της για το 2040 και με τη συμμετοχή όλων των φορέων για την επιτάχυνση της υλοποίησης. Πρέπει να συνεργαστούμε περισσότερο από ποτέ στο πνεύμα ενός παγκόσμιου «Mutirão» κατά της κλιματικής αλλαγής.»

Περισσότερες πληροφορίες:

• Φωτογραφίες και βίντεο από τη συζήτηση ολομέλειας της ΕτΠ
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε στις 2 Ιουλίου τροποποίηση του νομοθετήματος της ΕΕ για το κλίμα, θέτοντας ως κλιματικό στόχο της ΕΕ για το 2040 τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90 % σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Η Πρόεδρος της ΕτΠ Kata Tüttö και η Πρώτη Αντιπρόεδρος Juanma Moreno εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την πρόταση, αλλά προειδοποίησαν ότι οι διαρθρωτικές περικοπές στη χρηματοδότηση της ΕΕ για τις περιφέρειες και τους δήμους ενέχουν τον κίνδυνο υπονόμευσης του στόχου.
• Η COP30 της UNFCCC θα πραγματοποιηθεί στο Μπελέμ της Βραζιλίας από τις 10 έως τις 21 Νοεμβρίου. Τα μέρη της συμφωνίας του Παρισιού υποχρεούνται να υποβάλουν επικαιροποιημένους στόχους —τις λεγόμενες εθνικά καθορισμένες συνεισφορές (ΕΚΣ)— έως τον Σεπτέμβριο του 2025. 
• Στις 3-5 Νοεμβρίου, η βραζιλιάνικη προεδρία της COP30 και το Bloomberg Philantropies διοργανώνουν το Φόρουμ Τοπικών Ηγετών στο Ρίο στις 3-5 Νοεμβρίου, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους των τοπικών και περιφερειακών κυβερνήσεων σε όλο τον κόσμο. Μόλις λίγες ημέρες πριν από την παγκόσμια σύνοδο κορυφής των ηγετών της COP30 και τις επίσημες διαπραγματεύσεις, το φόρουμ θα αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο οι τολμηρές τοπικές πολιτικές μπορούν να βελτιώσουν τη ζωή, προωθώντας παράλληλα τους παγκόσμιους στόχους για το κλίμα.

Αρμόδιος:
Lauri Ouvinen
Τηλ. +32 473 536 887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu