Regiony i miasta UE wzywają brazylijską prezydencję COP30 do przyspieszenia sprawiedliwych społecznie działań w dziedzinie klimatu na wszystkich szczeblach sprawowania rządów

Europejski Komitet Regionów (KR) oczekuje, że tegoroczna konferencja klimatyczna COP30 pobudzi zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w przyspieszenie sprawiedliwych społecznie działań w dziedzinie klimatu. W debacie z Aną Toni, dyrektor generalną brazylijskiej prezydencji COP30, i przewodniczącym Komisji ENVI Parlamentu Europejskiego Antonio Decaro, członkowie podkreślili, że w obecnym kontekście geopolitycznym transformacja klimatyczna musi pozostać priorytetem oraz że działania lokalne i regionalne są ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej, aby zapewnić długoterminową odporność gospodarczą i bezpieczeństwo energetyczne.

Na sesji plenarnej KR-u 3 lipca przyjęto opinię pod przewodnictwem Nadii Pellefigue (FR/PES), wiceprzewodniczącej regionu Oksytania, w której przedstawiono główne przesłania miast i regionów UE na konferencję klimatyczną UNFCCC COP30, która odbędzie się w Belém (Brazylia) w dniach 10–21 listopada. Podkreśla, że ustalony na poziomie krajowym wkład UE, który określa zobowiązania UE i musi zostać przedłożony przed COP30, powinien uwzględniać przywództwo i obowiązki władz lokalnych i regionalnych, uwzględniać lokalną i regionalną sytuację społeczno-gospodarczą oraz zapewniać wsparcie dla wszystkich sektorów gospodarki w celu wspierania transformacji, zrównoważonego rozwoju i konkurencyjności Europy. Władze lokalne i regionalne powinny również odgrywać bardziej formalną rolę w unijnych strukturach planowania i zarządzania w dziedzinie klimatu, w tym w prawodawstwie sektorowym, które będzie zgodne z wnioskiem dotyczącym celu na 2040 r. opublikowanym wczoraj przez Komisję Europejską.

Komitet wzywa UE i wszystkie strony porozumienia paryskiego do wspierania dyplomacji klimatycznej na szczeblu niższym niż krajowy oraz współpracy między miastami i regionami na szczeblu globalnym. Przypomina, że pomimo wycofywania się niektórych rządów krajowych ze zobowiązań klimatycznych i godnego ubolewania wycofania się Stanów Zjednoczonych z porozumienia paryskiego władze szczebla niższego niż krajowy na całym świecie są zaangażowane w realizację celów klimatycznych.

Regiony i miasta wezwały również do wyeliminowania luki w finansowaniu łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej na szczeblu lokalnym i regionalnym. W opinii podkreślono, że miasta i regiony nie tylko wdrażają strategie polityczne, ale aktywnie kształtują rynki czystych rozwiązań przemysłowych, w związku z czym muszą być wyposażone w narzędzia finansowe umożliwiające transformację ekologiczną. Podkreśla ponadto znaczenie stabilnych i stałych ram regulacyjnych dla przedsiębiorstw w celu dalszego inwestowania w czyste technologie.

Aby zwiększyć odporność na poważne i częstsze klęski żywiołowe, Komitet podkreśla potrzebę włączenia lokalnej wiedzy i rozwiązań opartych na zasobach przyrody do strategii przystosowawczych, w tym do krajowych planów przystosowania się do zmiany klimatu. Podczas COP30 w Amazonii przywódcy lokalni i regionalni uważają, że Brazylia jest dobrze przygotowana do wspierania wysiłków na rzecz dostosowania przystosowania się do zmiany klimatu do odbudowy i ochrony przyrody oraz wzmocnienia związku między przyrodą a klimatem.

Ponadto miasta i regiony UE podkreślają, że formalna decyzja w sprawie programu prac na rzecz sprawiedliwej transformacji na COP30 ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia sprawiedliwego i równego przejścia na gospodarkę neutralną dla klimatu. Powinna ustanowić jasne ścieżki finansowania, włączając politykę sprawiedliwej transformacji do ustalonych na poziomie krajowym wkładów i priorytetowo traktując bezpośredni dostęp finansowy dla władz lokalnych i regionalnych w celu skutecznego wdrożenia strategii transformacji. 

Cytaty:

Nadia Pellefigue (FR/PES), wiceprzewodnicząca regionu Oksytania i sprawozdawczyni opinii KR-u: „Kluczowym punktem opinii jest to, że miasta i regiony są ze swoimi obywatelami w walce ze zmianą klimatu – a obecna sytuacja pokazuje, że musimy osiągnąć ambitne cele klimatyczne. Jeżeli miasta i regiony UE otrzymają niezbędne instrumenty i wsparcie, UE jako całość nie będzie musiała polegać na jednostkach emisji ani projektach redukcji emisji spoza UE, ponieważ będziemy w stanie osiągnąć naszą redukcję emisji CO2 o 90 % do 2040 r. w oparciu o naszą własną siłę i innowacje.

Antonio Decaro (IT/S&D), przewodniczący komisji ENVI Parlamentu Europejskiego: „W świecie naznaczonym głęboką niepewnością jedno pozostaje niepodważalne: Rzeczywistość zmian klimatycznych. W tym kluczowym momencie Unia Europejska musi przyjąć wiodącą rolę. Zgodnie ze stanowiskiem Stanów Zjednoczonych w sprawie porozumienia paryskiego wiele osób postrzega obecnie UE jako punkt odniesienia dla działań w dziedzinie klimatu. A Europa nie może sobie pozwolić na to, by przymykać oko lub kwestionować własne zobowiązania. Władze lokalne i regionalne są kluczowymi partnerami Parlamentu Europejskiego, ponieważ trzymają w swoich rękach los reprezentowanych przez siebie ludzi i społeczności. Nasza zdolność do angażowania się w dialog i współpracy określi, czy możemy wpływać na wybory i polityki środowiskowe, które równoważą ochronę naszej planety z konkurencyjnością przedsiębiorstw i rozwojem naszych regionów.

Ana Toni, dyrektor generalna brazylijskiej prezydencji COP30: „COP30 musi stanowić punkt zwrotny we wdrażaniu i przedstawiać rozwiązania opracowane przez wszystkie zainteresowane strony: krajów, miast, regionów, przedsiębiorstw, inwestorów i społeczeństwa obywatelskiego. Władze lokalne udzielają pierwszej pomocy i ponoszą koszty niepodejmowania działań w przypadku ekstremalnych upałów, powodzi i pożarów, ale także dysponują doskonałymi rozwiązaniami, które przynoszą korzyści ludziom i gospodarkom. Brazylia uznała kluczową rolę wielopoziomowych działań we własnym ustalonym na poziomie krajowym wkładzie. Liczymy teraz, że przywództwo Europy przedstawi ambitny ustalony na poziomie krajowym wkład, opierając się na jego celach na 2040 r. i angażując wszystkie podmioty w celu przyspieszenia wdrażania. Musimy bardziej niż kiedykolwiek współpracować w duchu globalnego „Mutirão” przeciwko zmianie klimatu.

Więcej informacji:

• Zdjęcia i wideo z debaty plenarnej KR-u
• W dniu 2 lipca Komisja Europejska zaproponowała zmianę unijnego prawa o klimacie, ustanawiając unijny cel klimatyczny na 2040 r. polegający na ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych netto o 90 % w porównaniu z poziomami z 1990 r. Przewodnicząca KR-u Kata Tüttö i pierwsza wiceprzewodnicząca Juanma Moreno z zadowoleniem przyjęli wniosek, ale ostrzegli, że strukturalne cięcia w finansowaniu UE dla regionów i miast mogą podważyć cel.
• UNFCCC COP30 odbędzie się w Belém (Brazylia) w dniach 10–21 listopada. Strony porozumienia paryskiego są zobowiązane do przedłożenia zaktualizowanych celów – zwanych wkładami ustalonymi na poziomie krajowym – do września 2025 r. 
• W dniach 3-5 listopada brazylijska prezydencja COP30 i Bloomberg Philantropies organizują w Rio w dniach 3-5 listopada Forum Liderów Lokalnych, gromadzące przedstawicieli samorządów lokalnych i regionalnych na całym świecie. Odbywające się zaledwie kilka dni przed Światowym Szczytem Liderów COP30 i oficjalnymi negocjacjami forum podkreśli, w jaki sposób odważna polityka lokalna może poprawić jakość życia przy jednoczesnym dążeniu do osiągnięcia globalnych celów klimatycznych.

Kontakt:
Lauri Ouvinen
tel. +32 473 536 887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu