Κρίση Στέγασης: Τα κονδύλια της ΕΕ πρέπει να στηρίξουν την κατασκευή νέων προσιτών κατοικιών επιπλέον των ανακαινίσεων

Παρουσία του Δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα, η Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών καλεί την ΕΕ να επενδύσει στο νέο κοινωνικό και οικονομικά προσιτό στεγαστικό απόθεμα.

Καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζεται να παρουσιάσει το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Προσιτής Στέγασης, τα μέλη της Επιτροπής των Περιφερειών (CoR) κάλεσαν την ΕΕ να δώσει μια πιο συντονισμένη και ενισχυμένη απάντηση στην κλιμακούμενη κρίση στέγασης στην Ευρώπη, κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης με τον Επίτροπο Ενέργειας και Στέγασης, Dan Jørgensen, στις 20 Φεβρουαρίου. Τα μέλη της Επιτροπής ζήτησαν σημαντική αύξηση των επενδύσεων σε κοινωνική και προσιτή στέγαση, τονίζοντας ότι η χρηματοδότηση μέσω του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (MFF) και άλλων κονδυλίων της ΕΕ είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια σοβαρή κρίση στέγασης, με πάνω από το 10,6% των αστικών κατοίκων και περίπου το 6,2% των κατοίκων της υπαίθρου να αντιμετωπίζουν υπερβολικό κόστος στέγασης και περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους να ζουν άστεγοι. Η επίλυση αυτού του ζητήματος απαιτεί άμεση δράση και σημαντική αύξηση των επενδύσεων σε κοινωνική και προσιτή στέγαση, με εκτιμήσεις που ανεβάζουν το ετήσιο ποσό στα 270 δισεκατομμύρια ευρώ.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, τα μέλη της Επιτροπής των Περιφερειών επεσήμαναν ότι η διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης μέσω του MFF και άλλων μηχανισμών της ΕΕ θα είναι καθοριστική για να αντιμετωπιστεί αυτή η πρόκληση αποτελεσματικά. Η στέγαση πρέπει να καταστεί στρατηγική προτεραιότητα στο επόμενο MFF, με ειδικούς χρηματοδοτικούς πόρους, δάνεια και ένα συνδυασμό δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων. Τα μέλη ζήτησαν επίσης από την ΕΕ να προτείνει μια ευρεία, πανευρωπαϊκή προσέγγιση για την προσιτή στέγαση, βασισμένη στην αναθεώρηση της ρύθμισης για τις κρατικές ενισχύσεις του 2012. Αυτή η αναθεώρηση, όπως υποστήριξαν, θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην απελευθέρωση των δημόσιων επενδύσεων για τη στέγαση. Επιπλέον, τονίστηκε η ανάγκη για επενδύσεις στην κατασκευή νέων κοινωνικών και προσιτών κατοικιών, εκτός από τις ενεργειακές ανακαινίσεις, μέσω της πολιτικής συνοχής και άλλων σχετικών χρηματοδοτικών εργαλείων της ΕΕ. Τα μέλη υπενθύμισαν ότι η αναθεώρηση των υπαρχόντων κονδυλίων συνοχής πριν το 2027 θα σημαίνει αναγκαστικά τη μεταφορά κονδυλίων από άλλους στόχους περιφερειακής ανάπτυξης και τόνισαν τη σημασία πρόσθετης χρηματοδότησης από την ΕΕ για να υποστηριχθούν οι διευρυμένες προτεραιότητες της ΕΕ στον τομέα της στέγασης.

Η συζήτηση υπογράμμισε επίσης τον καθοριστικό ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών (ΤΑ) στην εξασφάλιση της πρόσβασης σε προσιτή και βιώσιμη στέγαση. Οι ΤΑ είναι υπεύθυνες για τον αστικό σχεδιασμό, τη χρήση γης, τους οικοδομικούς κανονισμούς και τις απαραίτητες δημόσιες υπηρεσίες και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή για την αντιμετώπιση της κρίσης στέγασης. Οι τοπικοί ηγέτες τόνισαν ότι η εμπλοκή των τοπικών και περιφερειακών αρχών είναι κρίσιμη για να ενσωματωθούν τα στεγαστικά έργα σε ευρύτερες στρατηγικές αστικής ανάπτυξης, που περιλαμβάνουν τις δημόσιες υποδομές. Τα μέλη της Επιτροπής των Περιφερειών επανέλαβαν τη σημασία μιας «ενεργής υποκατάστασης» προσέγγισης, διασφαλίζοντας ότι οι δράσεις της ΕΕ θα συμπληρώνουν και θα υποστηρίζουν τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές προσπάθειες, χωρίς να επιβάλλουν μια ενιαία λύση. Για το λόγο αυτό, τα μέλη τόνισαν ότι το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Προσιτής Στέγασης πρέπει να σχεδιαστεί σε στενή συνεργασία με τις ΤΑ, διασφαλίζοντας ότι οι τοπικές και περιφερειακές απόψεις θα ενσωματωθούν πλήρως.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, ανέφερε ότι η κοινωνική στέγαση αποτελεί θεμελιώδες ζήτημα στις προοδευτικές πολιτικές της Ευρώπης και ότι η αντιμετώπισή του είναι επιτακτική για την ευημερία των 85 εκατομμυρίων πολιτών της ΕΕ που πλήττονται. Στην Ελλάδα, το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο, καθώς το 1/3 των πολιτών καταβάλλει πάνω από το 40% του μισθού τους για τη στέγαση. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι στην Αθήνα τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 90% τα τελευταία 7 χρόνια, καταδεικνύοντας τη διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη για επενδύσεις σε κοινωνική και προσιτή στέγαση.

Δηλώσεις:

Kata Tüttő (HU/PES), Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών της ΕΕ: "Η στέγαση είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, όχι εμπόρευμα για κέρδος. Με πάνω από 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους να είναι άστεγοι ή να εξαρτώνται από προσωρινά καταφύγια κάθε βράδυ στην ΕΕ, η ανάγκη για δράση είναι αδιαμφισβήτητη. Συγχαίρω τον Επίτροπο Jørgensen για τη δέσμευσή του για ένα ισχυρό Ευρωπαϊκό Σχέδιο Προσιτής Στέγασης. Ωστόσο, η ΕΕ δεν μπορεί να το καταφέρει μόνη της. Οι πόλεις και οι περιφέρειες πρέπει να είναι αναπόσπαστοι συνεργάτες από την αρχή. Για να αντιμετωπίσουμε πραγματικά αυτήν την κρίση, η ΕΕ πρέπει επίσης να διευρύνει τον ορισμό της προσιτής στέγασης και να ενισχύσει τις δημόσιες επενδύσεις, κυρίως μέσω της μεταρρύθμισης των πολιτικών για τις κρατικές ενισχύσεις."

Dan Jørgensen, Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης: "Η πρόσβαση σε προσιτή στέγαση είναι η υπ' αριθμόν ένα προτεραιότητα για τους πολίτες σε όλη την Ευρώπη. Η κρίση εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους σε όλη την Ευρώπη, χωρίς να υπάρχει μια λύση για όλους. Η Επιτροπή εργάζεται με πλήρη ταχύτητα για να βρει τους καλύτερους τρόπους υποστήριξης των κρατών μελών, των πόλεων και των αγροτικών περιοχών και να προσθέσει αξία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου είναι απαραίτητο."

Jaume Collboni Cuadrado (ES/PES), Δήμαρχος Βαρκελώνης και εισηγητής της Επιτροπής για τη γνωμοδότηση σχετικά με τον "Ρόλο των πόλεων και των περιφερειών στο Σχέδιο Προσιτής Στέγασης της ΕΕ": "Δεν είναι θέμα το τι μπορούν να κάνουν μόνα τους οι πόλεις και οι περιφέρειες για να λύσουν την κρίση στέγασης. Εμείς ήδη ηγούμεθα της προσπάθειας. Το ερώτημα είναι: πώς μπορεί η ΕΕ να μας υποστηρίξει; Χρειαζόμαστε περισσότερα από εργαλεία και ανταλλαγές καλών πρακτικών. Χρειαζόμαστε μεταρρυθμιστικές αλλαγές στην ευρωπαϊκή νομοθεσία για να ενισχύσουμε τη λήψη αποφάσεων από τις πόλεις και τις περιφέρειες, να ενθαρρύνουμε τις επενδύσεις στη στέγαση και να αυξήσουμε τη χρηματοδότηση της ΕΕ για να εξασφαλιστεί η μακροχρόνια προσιτή στέγαση για όλους."

Περισσότερες Πληροφορίες:

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο των Περιφερειών συντάσσει αυτήν τη στιγμή μια γνωμοδότηση πρωτοβουλίας για να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις σχετικά με τη μορφή και το εύρος του μελλοντικού Ευρωπαϊκού Σχεδίου Προσιτής Στέγασης, υπό την εισηγησία του Δημάρχου Βαρκελώνης, Jaume Collboni Cuadrado. Η προσχέδιο γνωμοδότησης του εισηγητή θα συζητηθεί με τα μέλη της Επιτροπής COTER στις 13 Μαρτίου και αναμένεται να υιοθετηθεί στην ολομέλεια της Επιτροπής των Περιφερειών στις 14-15 Μαΐου.