Kryzys mieszkaniowy: Fundusze UE muszą wspierać budowę nowych mieszkań socjalnych a także ich renowację

W debacie z komisarzem Jørgensenem lokalni przywódcy wzywają do przyjęcia szerszego europejskiego podejścia do przystępnych cenowo mieszkań w celu pobudzenia inwestycji publicznych.  

W związku z tym, że Komisja Europejska przygotowuje się do przedstawienia europejskiego planu na rzecz przystępnych cenowo mieszkań, członkowie Komitetu Regionów (KR-u) wezwali do bardziej zdecydowanej i skoordynowanej reakcji UE na pogłębiający się kryzys mieszkaniowy w Europie w debacie z udziałem Dana Jørgensena, komisarza ds. energii i mieszkalnictwa, w dniu 20 lutego. Wezwali do znacznego zwiększenia inwestycji w mieszkania socjalne i przystępne cenowo, podkreślając, że do zaradzenia temu kryzysowi potrzebne jest finansowanie z wieloletnich ram finansowych (WRF) i innych funduszy UE. 

Europa stoi w obliczu poważnego kryzysu mieszkaniowego: ponad 10,6 % mieszkańców miast i około 6,2 % mieszkańców obszarów wiejskich boryka się z nadmiernymi kosztami mieszkaniowymi, a ponad 1,2 mln osób doświadcza bezdomności. Rozwiązanie tego problemu wymaga pilnych działań i znacznego wzrostu inwestycji w mieszkania socjalne i przystępne cenowo, szacowanych na 270 mld EUR rocznie. 

Podczas debaty członkowie KR-u podkreślili, że zapewnienie odpowiedniego finansowania za pośrednictwem wieloletnich ram finansowych (WRF) i innych mechanizmów UE będzie miało zasadnicze znaczenie dla skutecznego sprostania temu wyzwaniu. Mieszkalnictwo musi stać się strategicznym priorytetem w następnych WRF, wraz ze specjalnymi strumieniami finansowania, pożyczkami oraz połączeniem inwestycji publicznych i prywatnych. Członkowie zobowiązali również UE do zaproponowania szerokiego, ogólnounijnego podejścia do przystępnych cenowo mieszkań, które powinno znaleźć odzwierciedlenie w obecnej reformie rozporządzenia w sprawie pomocy państwa w odniesieniu do mieszkalnictwa i doprowadzić do zmiany decyzji w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym z 2012 r. Decyzjata ma zasadnicze znaczenie dla uruchomienia w przyszłości inwestycji publicznych na rzecz mieszkalnictwa. Dodatkowe zasoby i narzędzia finansowania są również niezbędne, aby pomóc w rozwiązaniu kryzysu i zapewnić lepszy dostęp do sprawiedliwego dostępu do mieszkań w całej UE. Podkreślili również znaczenie umożliwienia inwestycji w budowę nowych mieszkań socjalnych i przystępnych cenowo, oprócz renowacji w zakresie efektywności energetycznej w ramach polityki spójności i innych odpowiednich unijnych instrumentów finansowania.  Przypominając, że przeprogramowanie istniejących funduszy spójności przed 2027 r. będzie nieuchronnie oznaczać przesunięcie środków z innych celów rozwoju regionalnego, członkowie podkreślili znaczenie dodatkowego finansowania UE i strumieni finansowania w celu wsparcia rozszerzonych priorytetów UE w zakresie mieszkalnictwa. 

W debacie podkreślono również kluczową rolę władz lokalnych i regionalnych w zapewnianiu dostępu do przystępnych cenowo i zrównoważonych mieszkań. Ponieważ władze lokalne i regionalne są odpowiedzialne za planowanie przestrzenne, użytkowanie gruntów, przepisy budowlane i podstawowe usługi publiczne, odgrywają one wiodącą rolę w rozwiązywaniu kryzysu mieszkaniowego. Przywódcylokalni podkreślili, że zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych ma zasadnicze znaczenie dla włączenia projektów mieszkaniowych do szerszych strategii rozwoju obszarów miejskich, w tym infrastruktury publicznej. CzłonkowieKR-u potwierdzili znaczenie podejścia opartego na „aktywnej pomocniczości”, zapewniającego, by działania na szczeblu UE uzupełniały i wspierały wysiłki krajowe, regionalne i lokalne, a nie narzucały uniwersalne rozwiązanie. W tym celu członkowie KR-u podkreślili, że europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań należy opracować w ścisłym porozumieniu z władzami lokalnymi i regionalnymi, zapewniając pełną integrację perspektyw lokalnych i regionalnych. 

Cytaty: 

Kata Tüttő (HU/PES), przewodnicząca Europejskiego Komitetu Regionów: Mieszkalnictwojest podstawowym prawem człowieka, a nie towarem dla zysku. W związku z tym, że ponad 1,2 mln osób w całej UE doświadcza bezdomności lub nocami korzysta ze schronisk ratunkowych, pilna potrzeba podjęcia działań jest niezaprzeczalna. Pochwalam zobowiązanie komisarza Jorgensena do opracowania solidnego europejskiego planu na rzecz przystępnych cenowo mieszkań. UE nie może jednak osiągnąć tego samodzielnie; miasta i regiony muszą być integralnymi partnerami od samego początku. Aby rzeczywiście zaradzić temu kryzysowi, UE powinna również rozszerzyć swoją definicję przystępnych cenowo mieszkań i wspierać inwestycje publiczne, w szczególności poprzez reformę polityki pomocy państwa. 

Dan Jørgensen,komisarz ds. energii i mieszkalnictwa: „Dostęp do przystępnych cenowo mieszkań jest priorytetem numer jeden obywateli praktycznie we wszystkich zakątkach Europy. Kryzys przejawia się jednak w różnych formach w całej Europie i nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania. Komisja rozpoczęła pracę na pełnych obrotach, aby znaleźć najlepsze sposoby wspierania państw członkowskich, miast i obszarów wiejskich oraz w razie potrzeby wnieść wartość dodaną na poziomie europejskim. Bardzo zależy nam na współpracy z innymi instytucjami, w tym z KR-em i PE.  W nadchodzącym roku będę współpracować ze wszystkimi kluczowymi interesariuszami przy opracowywaniu europejskiego planu na rzecz przystępnych cenowo mieszkań. Intensyfikowane są również prace z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym i innymi podmiotami w celu uruchomienia w nadchodzących miesiącach ogólnoeuropejskiego planu inwestycyjnego na rzecz przystępnego cenowo i zrównoważonego budownictwa mieszkaniowego, aby przyciągnąć więcej prywatnych i publicznych inwestycji w budownictwo mieszkaniowe”. 

Hanna Zdanowska (PL/EPL), Prezydent Miasta Łodzi: "Łódź posiada jeden z największych zasobów mieszkań komunalnych w Europie. To aż 39 tysięcy. Wiele budynków nie było modernizowanych od 200 lat. Większość z nich znajduje się pod ochroną konserwatorską. Modernizację ich ograniczają przepisy, powiększając koszty nawet 2-3 krotnie. Potrzebujemy finansowania z budżetu państwa i bezpośredniego finansowania z funduszy unijnych na modernizację istniejących zasobów oraz rozwój budownictwa społecznego. Miasta są zdeterminowane i chcą zwiększać dostępność lokali dla osób o niskich i średnich dochodach oraz zapewniać czystą i dostępną energię."

Więcej informacji: 

Europejski Komitet Regionów opracowuje obecnie opinię z inicjatywy własnej, która ma zostać wykorzystana w międzyinstytucjonalnych dyskusjach na temat kształtu i zakresu przyszłego unijnego planu na rzecz przystępnych cenowo mieszkań. Sprawozdawcą jest Jaume Collboni Cuadrado (ES/PES), burmistrz Barcelony. Projekt opinii sprawozdawcy zostanie omówiony z członkami Komisji COTER na posiedzeniu Komisji COTERw dniu 13 marca i ma zostać przyjęty na sesji plenarnej KR-u w dniach 14–15 maja. 

W wytycznych politycznych Komisji Europejskiej na obecną kadencję zapowiedziano, że w odpowiedzi na kryzys mieszkaniowy dotykający obecnie wszystkie państwa członkowskie Komisja Europejska przedstawi pierwszy w historii „planUE dotyczący przystępnych cenowo mieszkań”na początku nowej kadencji. Oczekuje się, że przyszły europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań będzie obejmował kilka kluczowych filarów, w tym przegląd obecnych ram pomocy państwa w zakresie mieszkalnictwa socjalnego, znaczny wzrost potencjału inwestycji w mieszkalnictwo w ramach polityki spójności oraz ogólnoeuropejską platformę inwestycji mieszkaniowych we współpracy z EBI. 

Przy okazji sesji plenarnej KR-u w dniu 20 lutego sprawozdawca KR-u Collboni zorganizował inicjatywę „Europejscy burmistrzowie mieszkalnictwa”, aby wezwać UE do dalszego zajęcia się kryzysem mieszkaniowym. Wśród uczestników byli burmistrzowie Paryża, Warszawy, Budapesztu, Amsterdamu, Aten, Lipska, Gandawy, Rzymu i Bolonii.

Osoba kontaktowa: 

Theresa Sostmann (lekkoatletka) 

Tel.: +32475999415

Theresa.Sostmann@cor.europa.eu