Europese veiligheid zal in de Europese regio’s worden opgebouwd – of helemaal niet

Europa moet de sterke punten van zijn regio’s omzetten in meer veiligheid, industriële capaciteit en veerkracht.

De aanhoudende aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne en de toename van cyberaanvallen, sabotage en andere hybride dreigingen hebben de veiligheidsproblemen van Europa dichter bij de burgers gebracht. In een op 13 oktober goedgekeurd advies dringt het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) aan op een snellere uitvoering van de EU-routekaart voor de transformatie van de defensie-industrie en op volledige betrokkenheid van regio’s en steden bij de versterking van de industriële capaciteit van Europa.

In het advies van Tadeusz Truskolaski (PL/EA), burgemeester van Białystok, stelt het Comité dat Europa behoefte heeft aan een geografisch diversere en meer geïntegreerde en interoperabele defensie-industrie, met sterkere toeleveringsketens en nauwere samenwerking tussen regio’s.

Het CvdR noemt de Russische oorlog tegen Oekraïne en cyberaanvallen, sabotage, aanvallen op kritieke infrastructuur en herhaalde drone-invallen in het Europese luchtruim als bewijs van een fundamenteel veranderde veiligheidsomgeving die een gecoördineerde Europese aanpak van detectie, bescherming en respons vereist, in plaats van gefragmenteerde nationale inspanningen.

Defensie-investeringen moeten de Europese regio’s versterken

Het CvdR wil dat de Europese Commissie en de lidstaten regionale capaciteiten en specialisaties in kaart brengen, zodat investeringen kunnen worden gericht op de gebieden waar zij de grootste impact zullen hebben. Het zegt dat kmo’s, start-ups, industriële clusters, universiteiten en onderzoekscentra van meet af aan moeten worden betrokken, naast grotere defensiebedrijven.

Veelbelovende ideeën zouden een duidelijker traject moeten hebben van testen tot inkoop en productie, stelt het advies. Het CvdR dringt ook aan op eenvoudiger toegang tot financiering, aanbestedingen en certificering, een korter traject van innovatie naar de markt en minder administratieve lasten, met behoud van transparantie en milieu-, sociale en veiligheidswaarborgen.

Defensiefinanciering moet meer doen dan de productie verhogen, aldus het CvdR. Investeringen moeten geschoolde banen scheppen, lokale bedrijven helpen groeien, infrastructuur voor tweeërlei gebruik verbeteren en innovatie met civiele toepassingen ondersteunen. Het CvdR benadrukt dat deze investering het cohesiebeleid moet aanvullen in plaats van geld af te leiden van regionale ontwikkeling.

In het advies wordt opgeroepen tot duidelijke toezeggingen om ervoor te zorgen dat nieuwe EU-investeringen en -kansen openstaan voor kmo’s, ten goede komen aan regionale economieën, vaardigheden stimuleren, de veerkracht van de toeleveringsketen vergroten en de geografische spreiding van de productie bevorderen. Ook wordt gewezen op de bijzondere behoeften van regio’s die grenzen aan Rusland, Belarus en Oekraïne, die onder grotere veiligheidsdruk staan en betrouwbare steun op lange termijn nodig hebben.

Oekraïne brengt waardevolle ervaring met zich mee voor de defensie-inspanningen van Europa

Het CvdR wil dat Oekraïne een grotere rol speelt in Europese defensieprojecten en industriële toeleveringsketens, met als argument dat de veiligheid van de EU en Oekraïne nauw met elkaar verbonden zijn.

Oekraïne is uitgegroeid tot een van de meest dynamische defensie-innovatieomgevingen ter wereld, met name op het gebied van drones, dronebestrijdingssystemen, artificiële intelligentie, elektronische oorlogvoering, digitale oplossingen, logistiek en crisisbeheersing. De kracht ervan ligt niet alleen in het snel ontwikkelen van nieuwe technologieën in echte operationele omstandigheden, het verzamelen van onmiddellijke feedback en het aanpassen ervan aan opkomende dreigingen met een uitzonderlijke snelheid - ervaring die de Europese defensie-industrie ten goede zou kunnen komen.

In het advies wordt opgeroepen tot nauwere samenwerking om Oekraïense en Europese partners in staat te stellen samen oplossingen te ontwikkelen, te testen, aan te kopen en te produceren. Het verwijst naar initiatieven zoals BraveTechEU en de EUDIS Tech Alliances als voorbeelden. Europa kan schaalgrootte, investeringen en industriële capaciteit bieden, terwijl Oekraïne bijdraagt aan flexibiliteit, praktische expertise en oplossingen die al in het veld zijn getest.

Citaat:

• Tadeusz Truskolaski (PL/EA), burgemeester van Białystok en CvdR-rapporteur: “Voor de bevolking van Białystok en andere regio’s aan de oostelijke flank van Europa is veiligheid geen abstracte kwestie. De oorlog in Oekraïne en de veranderende aard van dreigingen laten zien hoe belangrijk paraatheid, veerkracht en doeltreffende samenwerking zijn geworden. Het is niet onze taak om alarm te slaan, maar om ervoor te zorgen dat mensen zich veilig voelen door concrete actie. Europa heeft eenheid, industriële capaciteit en doeltreffende responsmechanismen nodig om dit te bereiken - niet over tien jaar, maar nu. De lidstaten en de regio’s moeten daarom samenwerken om de Europese toeleveringsketens te versterken en innovatie sneller om te zetten in praktische oplossingen. Grensregio’s moeten volwaardige partners zijn bij de beslissingen die de veiligheid van Europa bepalen.”

Achtergrond:

• Een in juli 2026 gepubliceerde beoordeling van het Internationaal Instituut voor strategische studies (IISS) documenteerde 144 vermoedelijke Russische drone-invallen in 13 NAVO-landen en Ierland tussen augustus 2024 en februari 2026, waaronder incidenten met luchthavens, militaire faciliteiten en andere gevoelige infrastructuur. Uit de daaropvolgende incidenten in 2026 blijkt dat het totale aantal geregistreerde gevallen is gestegen tot ongeveer 200 en blijft toenemen.
• De EU-routekaart voor de transformatie van de defensie-industrie maakt deel uit van een bredere inspanning om de defensiegereedheid van Europa tegen 2030 te verbeteren. In de routekaart voor defensiegereedheid 2030 worden vermogensmijlpalen vastgesteld en worden vier Europese vlaggenschipprojecten voorgesteld: de Eastern Flank Watch, het European Drone Defence Initiative, het European Air Shield en het European Space Shield. Op 3 juli 2026 heeft de Commissie vijf Europese defensieprojecten van gemeenschappelijk belang voorgesteld in het kader van het programma voor de Europese defensie-industrie ter waarde van 1,5 miljard EUR, waarvan 325 miljoen EUR is gereserveerd voor de lancering en uitrol ervan. Ze hebben betrekking op drones en dronebestrijdingssystemen, zee- en zeebodemverdediging, ruimte-, lucht- en raketverdediging en veiligheid langs de oostelijke flank van de EU. Gemiddeld nemen 18 lidstaten deel aan elk project, terwijl Oekraïne deelneemt aan vier van de vijf. Nadere informatie is verkrijgbaar bij de Europese Commissie: gezamenlijke defensieprojecten; programma voor de Europese defensie-industrie; Routekaart voor defensiegereedheid 2030. Het bredere kader omvat ook het SAFE-instrument van 150 miljard EUR, de omnibus voor defensiegereedheid en 1 miljard EUR in het kader van het werkprogramma van het Europees Defensiefonds voor 2026.
• Het CvdR-advies werd goedgekeurd tijdens de 173e zitting van 13 oktober 2026.

Contactpersoon:
Wioletta Wojewodzka
Tel.: +32 473 84 39 86
wioletta.wojewodzka@cor.europa.eu