Open brief aan de Servische autoriteiten over de eerbetuigingen aan oorlogsmisdadigers

Na de dood van Ratko Mladić, die een levenslange gevangenisstraf uitzat die door het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) was uitgesproken wegens de genocide in Srebrenica, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden tijdens de oorlog in Bosnië en Herzegovina, werd hij op 7 september 2026 in Belgrado begraven met militaire eer en in aanwezigheid van hoge Servische functionarissen. De ceremonie leidde tot wijdverbreide kritiek, aangezien velen deze verheerlijking van een oorlogsmisdadiger beschouwden als een belediging van de slachtoffers, die onverenigbaar is met de waarden van de EU en de aspiraties van Servië voor het EU-lidmaatschap.

De kwestie werd besproken tijdens de CIVEX-vergadering van 9 september 2026. Na dit debat hebben de voorzitter van CIVEX en de rapporteur van het Comité van de Regio’s voor het “Uitbreidingspakket 2025 – Westelijke Balkan en Turkije” op 2 oktober gezamenlijk een brief gestuurd aan de Servische minister van Europese Integratie, waarin zij hun bezorgdheid uitten over deze ontwikkelingen:

Wij, vertegenwoordigers van de Europese lokale en regionale overheden en leden van het Europees Comité van de Regio’s, volgen de ontwikkelingen in Servië nauwlettend en met toenemende bezorgdheid.

Onze langdurige samenwerking met Servië is gebaseerd op een gedeelde inzet voor democratie, mensenrechten, de rechtsstaat en verzoening, alsook op de belangrijke rol van lokale autoriteiten bij het bevorderen van hervormingen en het dichter bij de burgers brengen van instellingen.

Wij zijn dan ook genoodzaakt uiting te geven aan onze diepe bezorgdheid over de begrafenisregelingen van Ratko Mladić, die door het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië is veroordeeld voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. De eer die hem werd toegekend tijdens de begrafenisprocedure en de aanwezigheid van hoge ambtenaren brachten een boodschap over die moeilijk te beschouwen is als in overeenstemming met de beginselen van verantwoordingsplicht, verzoening en respect voor de slachtoffers van deze misdaden.

De ontkenning of verheerlijking van misdrijven die in definitieve internationale vonnissen zijn vastgesteld, ondermijnt de inspanningen om het vertrouwen en de verzoening in de Westelijke Balkan te bevorderen. Het confronteren van de waarheid over gruweldaden uit het verleden, in plaats van de verantwoordelijken voor hen te vieren, blijft essentieel om herhaling te voorkomen en een vreedzame toekomst op te bouwen.

Als vertegenwoordigers van de Europese Unie die zijn gegrondvest op de waarden van vredesopbouw, democratie en eerbiediging van de menselijke waardigheid, verwachten wij van onze partners dat zij deze beginselen in acht nemen. De verheerlijking van veroordeelde oorlogsmisdadigers heeft geen plaats in samenlevingen die zich inzetten voor Europese waarden en is onverenigbaar met de geest van de Europese aspiraties van Servië.

Wij dringen er daarom bij de Servische autoriteiten op aan zich duidelijk te distantiëren van alle acties die kunnen worden opgevat als het eren van veroordeelde oorlogsmisdadigers en opnieuw te bevestigen dat zij zich inzetten voor verzoening, democratische waarden en respect voor de slachtoffers van conflicten uit het verleden.

Wij blijven vastbesloten onze samenwerking met de lokale en regionale overheden van Servië voort te zetten ten behoeve van alle burgers.

Magali Altounian
Voorzitter van de commissie CIVEX
Europees Comité van de Regio's

Gillian Coughlan,
CvdR-rapporteur voor het EU-uitbreidingspakket 2025 voor de Westelijke Balkan en Turkije

Opmerking: Tijdens zijn 173e zitting heeft het CvdR, als follow-up van de open brief van de CIVEX-voorzitter en de rapporteur voor uitbreiding aan de Servische autoriteiten, een resolutie R aangenomen over de dringende noodzaak om de Europese waarden in de Republiek Servië te beschermen en over de veroordeling van de verheerlijking van veroordeelde oorlogsmisdadigers.