Uitbreiding en Zwarte Zee nu "kern" van de EU-strategie

De leden van het Europees Comité van de Regio’s hebben op 28 januari herhaald dat de Europese lokale en regionale overheden dringend energie-uitrusting moeten doneren aan Oekraïense steden, aangezien het land wordt geconfronteerd met een combinatie van verlammende Russische aanvallen op energie-infrastructuur en een van de koudste winters in decennia.

De oproepen, onder leiding van Magali Altounian (FR/Renew Europe) tijdens een vergadering van de commissie Burgerschap, Governance, Institutionele en Externe Aangelegenheden (CIVEX), volgen op een verzoek van de Vereniging van Oekraïense steden en een brief van de voorzitter van het CvdR en de CvdR-werkgroep Oekraïne aan leden van het CvdR en aan leden van de Europese Alliantie van steden en regio’s voor de wederopbouw van Oekraïne. Meer informatie over hoe u kunt helpen, is te vinden op de website van het CvdR.

De bijeenkomst omvatte een speciale presentatie waarin werd opgeroepen tot steun op langere termijn voor initiatieven op het gebied van geestelijke gezondheidszorg voor Oekraïne, met getuigenissen van een Spaanse deskundige. De presentatie werd ingeleid door Adrián Zittelli Ferrari (ES/NI), directeur-generaal voor EU-aangelegenheden voor de regio Murcia, die betoogde dat "geestelijke gezondheid moet worden behandeld als een centrale pijler van de wederopbouw" en aandrong op "schaalbare Europese actie op het gebied van geestelijke gezondheid".

De oproepen tot actie maakten deel uit van een vergadering die voornamelijk was gewijd aan de bespreking en goedkeuring van adviezen over de uitbreiding en de Zwarte Zee, waarin CIVEX-leden en vertegenwoordigers van de Europese Commissie en het Cypriotische voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie benadrukten dat de bevolking van landen die lid willen worden van de EU ruim vóór de toetreding de praktische voordelen van integratie moet ervaren.

Een opname van de vergadering is beschikbaar op de website van het CvdR, samen met details en documentatie over de vergadering.

Uitbreiding

Tijdens een debat over uitbreiding benadrukten het Cypriotische voorzitterschap en de Europese Commissie de noodzaak van verdere “strategische communicatie” over uitbreiding, een beleid dat volgens een Eurobarometer-enquête uit 2025 de steun geniet van een meerderheid van de EU-burgers.

Het Cypriotische voorzitterschap zei dat uitbreiding "niet alleen een beleidskeuze is, maar een strategische noodzaak", en voegde eraan toe dat "als uitbreiding strategisch is, onze communicatie ook strategisch, burgergericht, op feiten gebaseerd en gedragen moet worden door alle bestuursniveaus", met inbegrip van lokale en regionale overheden.

De Europese Commissie presenteerde een Eurobarometer-enquête waaruit bleek dat 56 % van de EU-burgers de uitbreiding steunt. Informatie is een cruciale factor: 74 % van de burgers die zich geïnformeerd voelen, steunt de uitbreiding, tegenover 49 % van de burgers die zich niet geïnformeerd voelen.

Betere informatie, voorlichting op maat en eerlijke dialoog werden door de deelnemers als essentieel beschouwd om de steun voor een grotere en sterkere Unie te vergroten en te ondersteunen. Duitsland, Frankrijk en Italië behoren tot de acht lidstaten waar volgens de peiling de steun onder het gemiddelde van 56 % ligt.

Het debat werd gevolgd door de goedkeuring van twee adviezen over de jaarlijkse uitbreidingsverslagen van de Europese Commissie, waarin de vorderingen met de hervormingen van de kandidaat-lidstaten worden beschreven en wordt aangegeven waar verdere verbeteringen nodig zijn.

Patrick Molinoz (FR/PSE), vicevoorzitter van de regioraad van Bourgogne-Franche-Comté en CvdR-rapporteur voor Oekraïne, Moldavië en Georgië: "De uitbreiding heeft in 2026 een nieuwe dimensie gekregen: de strategische, economische en politieke veiligheid van de EU wordt niet alleen bedreigd door de toenemende vijandigheid van Rusland, maar ook – en dit is nieuw – door het einde van lang gekoesterde zekerheden met betrekking tot onze historische Amerikaanse bondgenoot. In dit verband is het van essentieel belang de steun van de burgers voor de uitbreiding te versterken door steden en regio's nauwer bij de uitdagingen en kansen ervan te betrekken."

Gillian Coughlan (IE/RE), lid van de graafschapsraad van Cork en CvdR-rapporteur voor de Westelijke Balkan en Turkije: "De uitbreiding van de EU is niet langer een ver beleidsdebat, maar een project op het gebied van veiligheid, democratie en veerkracht. Het succes ervan zal lokaal worden bepaald, waar de Europese waarden worden geleefd en verdedigd. In een tijdperk van oorlog, desinformatie en externe inmenging zijn sterke gemeenten in de Westelijke Balkan en Turkije een strategische troef voor de EU zelf."

De vertegenwoordiger van de Europese Commissie zei dat "mits de dynamiek en het tempo van de hervormingen aanhouden", er een "realistische mogelijkheid" bestaat dat de vier koplopers de onderhandelingen op hun eigen streefdata kunnen afronden – 2026 in het geval van Montenegro, 2027 voor Albanië en 2028 in het geval van Oekraïne en Moldavië.

Beide adviezen zullen nu ter goedkeuring worden voorgelegd aan de voltallige vergadering van het CvdR op 4-5 maart.

De strategische aanpak van de EU voor de Zwarte Zee

In een debat over de strategische aanpak van de EU ten aanzien van de Zwarte Zee hebben zowel de CvdR-rapporteur – Blagomir Kotsev (BG/RE), burgemeester van Varna – als EP-lid Sergey Lagodinsky (DE/Groenen-EFA), covoorzitter van de Parlementaire Vergadering EuroNest, de Zwarte Zee beschreven als een essentiële aanvulling op het uitbreidingsbeleid van de EU, het Oostelijk Partnerschap en het Global Gateway-initiatief van de EU.

In opmerkingen die door de CIVEX-leden werden herhaald, zeiden beide dat de Zwarte Zee niet langer aan de periferie van Europa ligt, maar eerder in de strategische frontlinie – "zelfs de geopolitieke kern ervan", aldus EP-lid Lagodinsky.

"Dit debat gaat niet over een technisch dossier", zei Europarlementariër Lagodinsky. "Het is een test of de Europese Unie eindelijk klaar is om geopolitiek te denken", zei hij, en pleitte voor de EU om "geopolitiek te denken, lokaal te handelen en Europa-breed te coördineren."

In zijn advies noemt het CvdR vier pijlers voor een strategische agenda vanuit een regionale en lokale dimensie: defensie, energiezekerheid, economische groei en klimaatactie. Rapporteur Kotsev, wiens stad de grootste EU-haven aan de Zwarte Zee is, benadrukte met name de noodzaak van verbeterde infrastructuurverbindingen langs een noord-zuidas van de Oostzee en de Egeïsche Zee, met inbegrip van de Zwarte Zeehavens Varna en Burgas in Bulgarije en Constanța in Roemenië.

De heer Kotsev zei: "De huidige moeilijke tijden versnellen de behoefte aan een gezamenlijke Europese aanpak van het Zwarte-Zeegebied. De gebeurtenissen in Europa, Amerika en het Midden-Oosten vragen van ons om echte verantwoordelijkheid te nemen. Niet alleen op papier, maar door actie. Ambitieus, ambitieus, uitvoerbaar. Zo zou ik graag ons werk aan de mensen van Varna kunnen beschrijven als ik weer thuis ben.

Het advies zal tijdens de CvdR-zitting van 4-5 maart worden goedgekeurd.

Steun van de Unie voor asiel-, migratie- en integratiebeheer, 2028-2034

De CvdR-rapporteur voor het geplande financiële en governancekader voor asiel, migratie en integratie in het kader van de volgende langetermijnbegroting van de EU verwelkomde een voorgestelde begroting voor migratie- en asielbeheer. In een eerste debat met CvdR-leden waarschuwde rapporteur Arnoldas Abramavičius (LT/EVP), lid van de gemeenteraad van het district Zarasai, echter dat het voornemen van de Europese Commissie om één plan per lidstaat op te stellen het risico met zich meebrengt dat lokale en regionale overheden worden gedegradeerd tot louter raadgevers en dat de voorspelbaarheid van hun financiering wordt ondermijnd.

De heer Abramavičius zegt dat in zijn ontwerpadvies zal worden benadrukt dat lokale en regionale overheden gestructureerde en wettelijk gegarandeerde rollen moeten hebben, dat voorspelbare meerjarenfinanciering belangrijk is en dat elke verhoging van de voorwaarden voor EU-financiering gepaard moet gaan met gerichte capaciteitsopbouw.

De heer Abramavičius verklaarde: "Het beheer van migratie is een Europese uitdaging die niet kan worden aangepakt zonder de betrokkenheid van regio's en gemeenten. Als rapporteur zal ik ervoor zorgen dat de EU-middelen in het toekomstige MFK de capaciteit van lokale en regionale overheden ondersteunen om bij te dragen tot een alomvattend en ordelijk beheer van migratie, integratie en terugkeer.