Rozszerzenie i Morze Czarne „podstawą” strategii UE

W dniu 28 stycznia członkowie Europejskiego Komitetu Regionów ponownie podkreślili pilną potrzebę przekazania przez europejskie władze lokalne i regionalne sprzętu energetycznego ukraińskim miastom, ponieważ kraj ten stoi w obliczu połączenia sparaliżowanych rosyjskich ataków na infrastrukturę energetyczną i jednej z najzimniejszych zim od dziesięcioleci.

Zaproszenia te, kierowane przez Magali Altounian (FR/Renew Europe) na posiedzeniu Komisji Obywatelstwa, Sprawowania Rządów, Spraw Instytucjonalnych i Zewnętrznych (CIVEX), są następstwem wniosku Stowarzyszenia Miast Ukrainy oraz pisma przewodniczącego KR-u i grupy roboczej KR-u ds. Ukrainy do członków KR-u i członków Europejskiego Sojuszu Miast i Regionów na rzecz Odbudowy Ukrainy. Szczegółowe informacje na temat pomocy można znaleźć na stronie internetowej KR-u.

Spotkanie obejmowało specjalną prezentację wzywającą do długoterminowego wsparcia inicjatyw na rzecz zdrowia psychicznego na Ukrainie, z zeznaniami hiszpańskiego eksperta. Prezentację przedstawił Adrián Zittelli Ferrari (ES/NI), dyrektor generalny ds. Unii Europejskiej w regionie Murcji, który stwierdził, że „zdrowie psychiczne musi być traktowane jako centralny filar odbudowy” i wezwał do „skalowania europejskich działań na rzecz zdrowia psychicznego”.

Wezwania do działania były częścią posiedzenia poświęconego głównie dyskusji i przyjęciu opinii w sprawie rozszerzenia i Morza Czarnego, podczas którego członkowie Komisji CIVEX oraz przedstawiciele Komisji Europejskiej i cypryjskiej prezydencji Rady Unii Europejskiej podkreślili, że ludność w krajach ubiegających się o członkostwo w UE musi doświadczyć praktycznych korzyści płynących z integracji na długo przed przystąpieniem.

Nagranie posiedzenia jest dostępne na stronie internetowej KR-u wraz ze szczegółami i dokumentacją dotyczącą posiedzenia.

Rozszerzenie

Podczas debaty na temat rozszerzenia prezydencja cypryjska i Komisja Europejska podkreśliły potrzebę dalszej „strategicznej komunikacji” na temat rozszerzenia, polityki, która według sondażu Eurobarometru z 2025 r. cieszy się poparciem większości obywateli UE.

Prezydencja cypryjska stwierdziła, że rozszerzenie jest „nie tylko wyborem politycznym, ale strategicznym imperatywem”, dodając, że „jeżeli rozszerzenie ma charakter strategiczny, nasza komunikacja musi być również strategiczna, ukierunkowana na obywateli, oparta na faktach i prowadzona przez wszystkie szczeble sprawowania rządów”, w tym władze lokalne i regionalne.

Komisja Europejska przedstawiła sondaż Eurobarometru, z którego wynika, że 56% obywateli UE popiera rozszerzenie. Informacje są czynnikiem krytycznym, przy czym 74 % obywateli, którzy czują się poinformowani, popiera rozszerzenie, w porównaniu z 49 % obywateli, którzy czują się niedoinformowani.

Ulepszone informacje, dostosowane do potrzeb działania informacyjne i uczciwy dialog zostały opisane przez uczestników jako niezbędne do zwiększenia i utrzymania poparcia dla większej i silniejszej Unii. Niemcy, Francja i Włochy znalazły się wśród ośmiu państw członkowskich, w których według sondażu poparcie jest poniżej średniej 56 proc.

Po debacie przyjęto dwie opinie w sprawie rocznych sprawozdań Komisji Europejskiej dotyczących rozszerzenia, w których szczegółowo opisano postępy w zakresie reform poczynione przez kraje ubiegające się o członkostwo w UE i wskazano obszary, w których potrzebne są dalsze usprawnienia.

Patrick Molinoz (FR/PES), wiceprzewodniczący regionu Bourgogne-Franche-Comté i sprawozdawca KR-u w sprawie Ukrainy, Mołdawii i Gruzji, powiedział: „Kwestia rozszerzenia nabrała nowego wymiaru w 2026 r.: strategicznemu, gospodarczemu i politycznemu bezpieczeństwu UE zagraża nie tylko rosnąca wrogość Rosji, ale także – co jest nowością – koniec utrzymujących się od dawna pewników dotyczących naszego historycznego amerykańskiego sojusznika. W tym kontekście zasadnicze znaczenie ma zwiększenie poparcia obywateli dla rozszerzenia poprzez ściślejsze zaangażowanie miast i regionów w związane z nim wyzwania i możliwości”.

Gillian Coughlan (IE/RE), członkini Rady Hrabstwa Cork i sprawozdawczyni KR-u ds. Bałkanów Zachodnich i Turcji, powiedziała: „Rozszerzenie UE nie jest już odległą debatą polityczną, lecz projektem dotyczącym bezpieczeństwa, demokracji i odporności. O jej sukcesie zadecyduje się lokalnie, tam gdzie wartości europejskie są przeżywane i bronione. W dobie wojny, dezinformacji i ingerencji zewnętrznej silne gminy na Bałkanach Zachodnich i w Turcji są strategicznym atutem samej UE.

Przedstawiciel Komisji Europejskiej stwierdził, że „pod warunkiem utrzymania tempa i tempa reform” istnieje „realistyczna możliwość”, że czterej liderzy mogliby zakończyć negocjacje w swoich terminach docelowych – 2026 r. w przypadku Czarnogóry, 2027 r. w przypadku Albanii i 2028 r. w przypadku Ukrainy i Mołdawii.

Obie opinie zostaną teraz przesłane do przyjęcia na sesji plenarnej KR-u w dniach 4–5 marca.

Strategiczne podejście UE do Morza Czarnego

W debacie na temat strategicznego podejścia UE do Morza Czarnego zarówno sprawozdawca KR-u Blagomir Kotsev (BG/RE), burmistrz Warny, jak i poseł do PE Siergiej Lagodinsky (DE/Zieloni-EFA), współprzewodniczący Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest, określili Morze Czarne jako istotne uzupełnienie polityki rozszerzenia UE, a także Partnerstwa Wschodniego i unijnej inicjatywy Global Gateway.

W komentarzach powtórzonych przez członków Komisji CIVEX obaj stwierdzili, że Morze Czarne nie znajduje się już na peryferiach Europy, ale raczej na jej strategicznej linii frontu – „nawet w jej geopolitycznym jądrze”, powiedział poseł do PE Lagodinsky.

"Ta debata nie dotyczy dokumentacji technicznej" - powiedział eurodeputowany Lagodinsky. Jest to test na to, czy Unia Europejska jest wreszcie gotowa myśleć geopolitycznie, argumentując, że UE powinna myśleć geopolitycznie, działać lokalnie i koordynować działania w całej Europie.

W opinii KR-u określono cztery filary programu strategicznego o wymiarze regionalnym i lokalnym: obrona, bezpieczeństwo energetyczne, wzrost gospodarczy i działania w dziedzinie klimatu. Sprawozdawca Kotsev, którego miasto jest największym portem UE na Morzu Czarnym, podkreślił w szczególności potrzebę poprawy połączeń infrastrukturalnych wzdłuż osi północ-południe od Morza Bałtyckiego i Morza Egejskiego, w tym czarnomorskich portów Warna i Burgas w Bułgarii oraz Konstancy w Rumunii.

Pan Kotsev powiedział: „Obecne trudne czasy przyspieszają potrzebę wspólnego europejskiego podejścia do regionu Morza Czarnego. Wydarzenia w Europie, Ameryce i na Bliskim Wschodzie wymagają od nas wzięcia na siebie prawdziwej odpowiedzialności. Nie tylko na papierze, ale poprzez działanie. Ambitne, aspirujące, wykonalne. W ten sposób chciałbym móc opisać naszą pracę mieszkańcom Warny, kiedy wrócę do domu”.

Przyjęcie opinii zaplanowano na sesję plenarną KR-u w dniach 4–5 marca.

Wsparcie Unii na rzecz zarządzania azylem, migracją i integracją, 2028–2034

Sprawozdawca KR-u w sprawie planowanych ram finansowych i ram zarządzania w dziedzinie azylu, migracji i integracji w następnym długoterminowym budżecie UE z zadowoleniem przyjął proponowany budżet na zarządzanie migracją i azylem. Jednak w początkowej debacie z członkami KR-u sprawozdawca Arnoldas Abramavičius (LT/EPL), członek rady gminy Zarasai, ostrzegł, że zamiar Komisji Europejskiej, by ustanowić jeden plan dla każdego państwa członkowskiego, grozi przeniesieniem władz lokalnych i regionalnych do zwykłych konsultantów i osłabieniem przewidywalności ich finansowania.

Abramavičius powiedział, że w swoim projekcie opinii podkreśli konieczność posiadania przez władze lokalne i regionalne ustrukturyzowanych i prawnie gwarantowanych ról, znaczenie przewidywalnego finansowania wieloletniego oraz potrzebę dopasowania ewentualnego zwiększenia warunków finansowania UE do ukierunkowanego budowania zdolności.

Abramavičius powiedział: „Zarządzanie migracją to europejskie wyzwanie, któremu nie można sprostać bez zaangażowania regionów i gmin. Jako sprawozdawca będę dążyć do tego, by zasoby UE w przyszłych WRF wspierały zdolność władz lokalnych i regionalnych do przyczyniania się do kompleksowego i uporządkowanego zarządzania migracją, integracją i powrotami.