De Atlantische macroregionale strategie moet zee en land verenigen

Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) heeft zijn voorstellen voor de opkomende macroregionale strategie van de EU voor het Atlantische gebied uiteengezet en opgeroepen tot betere vervoers- en energieverbindingen, gecoördineerde financiering en een volledige formele rol voor lokale en regionale overheden in het bestuur ervan.

Het advies "Een Atlantische macroregio"is tijdens de CvdR-zitting van 14 oktober goedgekeurd. Het is een reactie op het verzoek van de Europese Raad van december 2025 aan de Europese Commissie om in samenwerking met de lidstaten uiterlijk in juni 2027 een Atlantische macroregionale strategie te ontwikkelen.

Het CvdR dringt erop aan dat de strategie de bestaande maritieme strategie voor het Atlantische gebied integreert, de connectiviteit en territoriale cohesie langs de Atlantische kust versterkt en wordt ondersteund door een financieringskader dat de territoriale dimensie van het cohesiebeleid in stand houdt.

Het voorstel zou maritieme en landgerelateerde uitdagingen samenbrengen in één strategie voor het Atlantische gebied.

De ontwikkeling van de macroregionale maritieme strategie voor het Atlantische gebied werd beschreven als een historische stap voor het Atlantische gebied door rapporteur Ander Caballero Barturen (ES/Renew Europe), secretaris-generaal voor extern optreden van de regering van Baskenland, en door Imanol Pradales Gil (ES/Renew Europe), voorzitter van de autonome gemeenschap Baskenland, die het advies tijdens de CvdR-zitting presenteerde.

Connectiviteit, klimaat en demografie

In het advies wordt gewezen op de combinatie van geografische, economische en milieu-uitdagingen waarmee de Atlantische kust wordt geconfronteerd. Deze omvatten afstand tot de belangrijkste economische centra van de EU, ontoereikende vervoersverbindingen, vergrijzing, het risico van ontvolking, irreguliere migratie van de West-Afrikaanse kust en toenemende blootstelling aan extreem weer. Sommigen worden ook geconfronteerd met de extra uitdagingen in verband met de status van ultraperifere regio van de EU.

Het CvdR dringt aan op sterkere spoor-, haven-, energie- en digitale verbindingen, met name spoorverbindingen tussen de Atlantische regio’s van het Iberisch schiereiland en de rest van Europa.

Het dringt er ook op aan dat in de strategie een gedifferentieerde territoriale aanpak wordt gevolgd die voorkomt dat de voordelen worden geconcentreerd in de meer welvarende gebieden, en dat wordt geïnvesteerd in het aantrekkelijker maken van kleinere steden, dorpen en afgelegen gemeenschappen om te wonen en te werken, waardoor wat in het advies het “recht om te blijven” wordt genoemd, wordt versterkt.

Prioriteiten en financiering

Het CvdR onderschrijft de vijf prioriteiten van de routekaart die is opgesteld door de Europese Commissie voor de Atlantische boog van de Conferentie van perifere maritieme regio’s: met name innovatie en duurzaamheid, betere interconnecties, aanpassing aan de klimaatverandering, sociale cohesie en beter bestuur. Er wordt voorgesteld een horizontale dimensie toe te voegen, bestaande uit technologische soevereiniteit, geo-economische veiligheid en industriële veerkracht in de Atlantische Oceaan.

Wat de financiering betreft, moet de strategie volgens het CvdR worden afgestemd op de EU-instrumenten in het kader van het meerjarig financieel kader 2028-2034, zoals de Connecting Europe Facility III, de plannen voor nationaal en regionaal partnerschap en het Europees Fonds voor concurrentievermogen. Het Comité wil dat Interreg wordt behouden en versterkt, verwerpt elke gecentraliseerde aanpak die de territoriale dimensie van het cohesiebeleid zou kunnen verzwakken en wijst op een “virtueel gemeenschappelijk fonds” waarmee Atlantische regio’s programma’s en oproepen zouden coördineren en tegelijkertijd hun eigen middelen zouden beheren.

Multilevel governance

In het advies wordt één roulerend voorzitterschap voorgesteld, dat gedurende twee jaar door elke lidstaat samen met zijn regio’s wordt gehouden, en één algemene vergadering. De bestaande Atlantische maritieme stuurgroep van de EU zou worden aangevuld met een nieuwe stuurgroep voor prioriteiten aan land. Elke commissie zou een vertegenwoordiger in de andere hebben.

In het advies van het CvdR wordt ook voorgesteld om in de tweede helft van 2027 een permanent secretariaat, dat voornamelijk via Interreg wordt gefinancierd, volledig operationeel te maken, samen met een Atlantisch Waarnemingscentrum en een gezamenlijke werkgroep voor financiering. In het advies wordt ook benadrukt dat de macroregio open moet blijven staan voor samenwerking met niet-EU-gebieden die verbonden zijn met de Atlantische kust, waarbij na verloop van tijd het Verenigd Koninkrijk en Canada, alsook landen en regio’s zoals Wales en Quebec kunnen worden betrokken.

Achtergrond

• Het advies “Een Atlantische macroregio” is opgesteld door de commissie Territoriale Samenhang en EU-begroting (COTER) van het CvdR en op 25 juni 2026 door de commissie goedgekeurd.

• “The Roadmap for an Atlantic Macro-Region” werd opgesteld door de Atlantic Arc Commission en gepresenteerd tijdens de Algemene Vergadering van de Conferentie van perifere maritieme regio’s van Europa in Sevilla in juni 2025.

Neem contact op met
Víctor Moreno Morales de Setién
Tel. +32 475 999 662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu