L-istrateġija makroreġjonali għall-Atlantiku għandha tgħaqqad il-baħar u l-art

Il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) ippreżenta l-proposti tiegħu għall-istrateġija makroreġjonali emerġenti tal-UE għall-Atlantiku, filwaqt li appella għal konnessjonijiet aħjar tat-trasport u tal-enerġija, finanzjament koordinat u rwol formali sħiħ għall-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-governanza tiegħu.

L-Opinjoni, “Makroreġjun tal-Atlantiku”, ġiet adottata fis-sessjoni plenarja tal-KtR fl-14 ta’ Ottubru. Dan iwieġeb għall-istedina tal-Kunsill Ewropew ta’ Diċembru 2025 lill-Kummissjoni Ewropea, b’ħidma mal-Istati Membri, biex tiżviluppa strateġija makroreġjonali għall-Atlantiku sa Ġunju 2027.

Il-KtR jitlob li l-istrateġija tintegra l-Istrateġija Marittima tal-Atlantiku eżistenti, issaħħaħ il-konnettività u l-koeżjoni territorjali tul in-naħa tal-baħar tal-Atlantiku u tkun appoġġjata minn qafas ta’ finanzjament li jippreserva d-dimensjoni territorjali tal-politika ta’ koeżjoni.

Il-proposta tgħaqqad flimkien l-isfidi marittimi u dawk ibbażati fuq l-art taħt strateġija unika għaż-żona tal-Atlantiku.

L-iżvilupp tal-istrateġija makroreġjonali marittima għall-Atlantiku ġie deskritt bħala pass storiku għaż-żona tal-Atlantiku mir-relatur Ander Caballero Barturen (ES/Renew Europe), is-Segretarju Ġenerali għall-Azzjoni Esterna tal-Gvern tal-Pajjiż Bask, u mill-President tal-Komunità Awtonoma tal-Pajjiż Bask, Imanol Pradales Gil (ES/Renew Europe), li ppreżenta l-Opinjoni fis-sessjoni plenarja tal-KtR.

Konnettività, klima u demografija

L-Opinjoni tenfasizza l-kombinazzjoni ta’ sfidi ġeografiċi, ekonomiċi u ambjentali li qed tiffaċċja l-kosta tal-Atlantiku. Dawn jinkludu d-distanza miċ-ċentri ekonomiċi ewlenin tal-UE, konnessjonijiet tat-trasport inadegwati, popolazzjonijiet li qed jixjieħu, ir-riskju ta’ depopolazzjoni, il-migrazzjoni irregolari mill-kosta tal-Afrika tal-Punent u l-esponiment dejjem akbar għal temp estrem. Xi wħud jiffaċċjaw ukoll l-isfidi addizzjonali assoċjati mal-istatus tar-reġjun ultraperiferiku tal-UE.

Il-KtR jappella għal konnessjonijiet ferrovjarji, portwarji, tal-enerġija u diġitali aktar b’saħħithom, b’mod partikolari konnessjonijiet ferrovjarji bejn ir-reġjuni tal-Atlantiku tal-Peniżola Iberika u l-bqija tal-Ewropa.

Huwa jitlob ukoll li l-istrateġija tieħu approċċ territorjali differenzjat li jevita l-konċentrazzjoni tal-benefiċċji fiż-żoni l-aktar prosperi, u li jsir investiment biex bliet iżgħar, irħula u komunitajiet remoti jsiru postijiet aktar attraenti fejn wieħed jgħix u jaħdem, u b’hekk jissaħħaħ dak li l-Opinjoni ssejjaħ id-“dritt li wieħed jibqa’ fit-territorju”.

Prijoritajiet u finanzjament

Il-KtR japprova l-ħames prijoritajiet tal-pjan direzzjonali mfassal mill-Konferenza tar-Reġjuni Marittimi Periferiċi tal-Kummissjoni tal-Ark Atlantiku tal-Ewropa: jiġifieri l-innovazzjoni u s-sostenibbiltà, l-interkonnessjonijiet imtejba, l-adattament għat-tibdil fil-klima, il-koeżjoni soċjali u governanza aħjar. Tipproponi ż-żieda ta’ dimensjoni trasversali, li tinkludi s-sovranità teknoloġika, is-sigurtà ġeoekonomika u r-reżiljenza industrijali tal-Atlantiku.

Dwar il-finanzjament, il-KtR jgħid li l-istrateġija għandha tkun allinjata mal-istrumenti tal-UE taħt il-qafas finanzjarju pluriennali 2028-2034, bħall-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa III, il-pjani ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali u l-Fond Ewropew għall-Kompetittività. Il-Kumitat jixtieq li l-Interreg tiġi ppreservata u msaħħa, jirrifjuta kwalunkwe approċċ ċentralizzat li jista’ jdgħajjef id-dimensjoni territorjali tal-politika ta’ koeżjoni u jenfasizza “fond komuni virtwali” li permezz tiegħu r-reġjuni tal-Atlantiku jikkoordinaw il-programmi u s-sejħiet filwaqt li jimmaniġġjaw il-fondi tagħhom stess.

Governanza f’diversi livelli

L-Opinjoni tipproponi presidenza b’rotazzjoni waħda, li ssir għal sentejn minn kull Stat Membru flimkien mar-reġjuni tiegħu, u Assemblea Ġenerali waħda. Il-Kumitat ta’ Tmexxija Marittimu tal-Atlantiku eżistenti tal-UE jkun ikkomplementat minn kumitat ta’ tmexxija ġdid għall-prijoritajiet ibbażati fuq l-art. Kull kumitat ikollu rappreżentant fl-ieħor.

L-Opinjoni tal-KtR tipproponi wkoll li segretarjat permanenti, iffinanzjat primarjament permezz ta’ Interreg, għandu jkun kompletament operattiv sat-tieni nofs tal-2027, flimkien ma’ Osservatorju tal-Atlantiku u Grupp ta’ Ħidma Konġunt dwar il-Finanzjament. L-Opinjoni tenfasizza wkoll li l-makroreġjun għandu jibqa’ miftuħ għall-kooperazzjoni ma’ territorji mhux tal-UE marbuta mal-baħar Atlantiku, li maż-żmien jistgħu jinvolvu lir-Renju Unit u lill-Kanada, kif ukoll nazzjonijiet u reġjuni bħal Wales u Quebec.

L-isfond

• L-Opinjoni “Makroreġjun tal-Atlantiku” tħejjiet mill-Kummissjoni għall-Politika ta’ Koeżjoni Territorjali u l-Baġit tal-UE (COTER) tal-KtR u ġiet adottata fil-kummissjoni fil-25 ta’ Ġunju 2026.

• “Il-Pjan Direzzjonali għal Makroreġjun tal-Atlantiku” tfassal mill-Kummissjoni tal-Ark tal-Atlantiku u ġie ppreżentat fl-Assemblea Ġenerali tal-Konferenza tar-Reġjuni Marittimi Periferiċi tal-Ewropa f’Sevilja f’Ġunju 2025.

Kuntatt
Víctor Moreno Morales de Setién
Tel. +32 475 999 662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu