Lokale leiders voeren inspanningen op om burgers en democratie beter te beschermen

Steden en regio’s zetten standpunten uiteen over het vergroten van de democratische veerkracht, het veiligstellen van de digitale sfeer en het bestrijden van terrorisme.

Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) heeft een reeks aanbevelingen goedgekeurd om de lokale democratie te helpen beschermen, het toenemende aantal cyberaanvallen op lokale en regionale overheden tegen te gaan en inspanningen te ondersteunen om openbare ruimten te beschermen en radicalisering te voorkomen.

De aanbevelingen - die zijn opgenomen in adviezen over het Europees schild voor de democratie, over de EU-evaluatie van de cyberbeveiliging en de wet inzake digitale netwerken, en over de bijdrage van de EU aan het voorkomen en bestrijden van terrorisme - zijn tijdens de CvdR-zitting van 13-14 oktober goedgekeurd.

Europees schild voor de democratie

In hun reactie op het Europees schild voor de democratie benadrukten de leden van het CvdR in een brede reeks voorstellen van de Europese Commissie om de democratie binnen de EU te bevorderen, te beschermen en te versterken zowel het belang van lokale democratie voor de gezondheid van het Europese politieke en democratische leven als de toenemende persoonlijke risico’s waarmee lokale politici worden geconfronteerd.

In het advies, dat werd opgesteld door Stephen De Ron (LU/Groenen en Progressieven), wordt gewezen op de bijdrage die lokale en regionale overheden kunnen leveren aan het waarborgen van democratische processen in de hele EU, het beschermen tegen desinformatie en buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging, het op verantwoorde wijze benutten van digitale en AI-technologieën en het versterken van de maatschappelijke betrokkenheid.

In de specifieke voorstellen van het CvdR wordt aangegeven hoe hun bijdrage kan worden benut in samenwerking met de nationale regeringen en de EU, onder meer door betrokkenheid bij relevante initiatieven zoals het onlangs opgerichte Europees Centrum voor democratische veerkracht.

Het CvdR dringt aan op specifieke maatregelen om politici, en met name vrouwelijke politici, te beschermen tegen bedreigingen en intimidatie, onafhankelijke media te ondersteunen, media- en digitale geletterdheid en burgerschaps- en democratieonderwijs te bevorderen en de maatschappelijke betrokkenheid te vergroten.

Op dezelfde dag dat het advies werd goedgekeurd, op 13 oktober, namen de EU-lidstaten, in het kader van de Raad Algemene Zaken bijeen, conclusies aan waarin de belangrijke rol van lokale en regionale overheden bij het dichter bij de burger brengen van democratische processen wordt erkend, het belang van toegang tot onafhankelijke en pluralistische nieuwsmedia, met inbegrip van regionale en lokale media, wordt onderstreept en de nadruk wordt gelegd op de fundamentele rol van cohesie en gemeenschappelijk beleid op het niveau van de Unie dat erop gericht is de band tussen gemeenschappen en de samenleving te versterken.

Evaluatie van de cyberbeveiliging en de verordening digitale netwerken

De EU herziet momenteel haar wetgevingskader voor digitale netwerken en voor cyberbeveiliging om uniformere regels in de hele EU te bevorderen, de connectiviteit te verbeteren en de veiligheid aan te scherpen. De doelstellingen van de EU werden op 13 oktober door de CvdR-leden onderschreven toen zij een advies over de evaluatie van de cyberbeveiliging en de wet inzake digitale netwerken goedkeurden. In het advies, dat werd opgesteld door Zdeněk Hřib (CZ/Groenen en Progressieven), lid van de gemeenteraad van Praag, wordt het belang van de wetgeving onderstreept door te wijzen op de frequentie van cyberaanvallen op gemeenten van elke omvang en op de noodzaak om de digitale kloof tussen stedelijke en plattelandsgebieden te verkleinen.

In het advies wordt cyberbeveiliging aangemerkt als een kwestie van vertrouwen van het publiek en democratische veerkracht, met het argument dat burgers erop moeten kunnen vertrouwen dat de overheidsdiensten waarvan zij afhankelijk zijn, worden beschermd. Veel eerstelijnsdiensten - waaronder openbaar vervoer, e-overheidsplatforms en ziekenhuizen - vallen onder de verantwoordelijkheid van lokale en regionale overheden.

De paraatheid en middelen verschillen aanzienlijk van lidstaat tot lidstaat en van lokale overheden. Het CvdR stelt dan ook dat nieuwe regelgevingsvereisten gepaard moeten gaan met administratieve en technische ondersteuning, met name voor kleinere overheden. Evenzo moeten EU-regelingen voor cyberbeveiligingscertificering toegankelijk zijn voor lokale en regionale overheden. Het CvdR stemde voor ondersteuning van onderzoeken op EU-niveau naar grote cyberincidenten.

ProtectEU: Agenda ter voorkoming en bestrijding van terrorisme

De CvdR-leden hebben ook een reeks aanbevelingen goedgekeurd over één aspect van de geïntegreerde EU-aanpak van interne veiligheid: terrorismebestrijding. Het advies - getiteld "ProtectEU: Agenda ter voorkoming en bestrijding van terrorisme" benadrukt dat steden en regio's als belangrijkste belanghebbenden bij de strategie moeten worden betrokken, gezien hun cruciale rol als eerste respondenten van dreigingen en daden van terrorisme, terwijl hun gemeenschappen een enorme last dragen bij deze uitdagingen. Voorts richt het advies zich met name op de veiligheid van openbare ruimten en infrastructuur en op de rol van lokale en regionale overheden op gebieden die van cruciaal belang zijn voor de preventie van radicalisering, zoals onderwijs, sociaal beleid, cultuur, jongeren en sociale inclusie.

In het advies wordt benadrukt dat de terroristische dreigingen binnen de EU meer verspreid zijn dan in het verleden, en wordt gewezen op een veranderende geopolitieke situatie, een verhoogd risico op radicalisering onder jongeren en een groter gebruik van internet en nieuwe technologieën als elementen die van invloed zijn op het dreigingsprofiel.

Citaten:

• Stephen De Ron (LU/Groenen en Progressieven), gemeenteraadslid van de gemeente Hesperange en rapporteur voor het Europees schild voor de democratie: “Democratie is iets wat we dagelijks beoefenen: om het oneens te zijn, samen te komen, vrijuit te spreken en een vrije pers te hebben. Als je om iets geeft, moet je het beschermen. Dat is waar het schild voor de democratie over gaat: bescherming van participatie, vrije media en checks-and-balances, en bestrijding van desinformatie, buitenlandse inmenging en de risico’s van AI. Deze bescherming moet beginnen waar de democratie het dichtst bij de mensen staat, in onze steden en regio’s.”
• Zdeněk Hřib (CZ/Groenen), lid van de gemeenteraad van Praag en rapporteur voor de verordening inzake de evaluatie van de cyberbeveiliging en digitale netwerken: “De cyberbeveiliging in Europa moet worden versterkt door middel van doeltreffend bestuur, veilige ICT-toeleveringsketens en veerkrachtige digitale netwerken, maar moet volledig uitvoerbaar blijven voor lokale en regionale overheden die kritieke infrastructuur en essentiële diensten exploiteren. Echte veerkracht hangt af van evenredige, risicogebaseerde uitvoering, ondersteund door duidelijke richtsnoeren, opleiding en capaciteitsopbouw.” [Quote TBC]
• Olgierd Geblewicz (PL/EVP), voorzitter van de regioraad van West-Pommeren en rapporteur voor "ProtectEU: Agenda ter voorkoming en bestrijding van terrorisme": "In het advies van Thе wordt ingegaan op een van de fundamentele verantwoordelijkheden van overheidsinstanties: het waarborgen van de veiligheid en beveiliging van onze burgers. De terroristische dreiging is niet verdwenen; het evolueert. We worden geconfronteerd met onlineradicalisering, uitbuiting van jongeren door extremistische organisaties, desinformatie, sabotage en hybride dreigingen, waaronder dreigingen die zijn geïnspireerd door vijandige staten. De Russische oorlog tegen Oekraïne en de spanningen in het Midden-Oosten herinneren ons eraan dat de veiligheid van Europa niet als vanzelfsprekend kan worden beschouwd. En de veiligheid van Europa begint in onze steden en regio’s, waar onze burgers wonen en waar essentiële diensten en kritieke infrastructuur zich bevinden.”

Meer informatie:

• Foto's en video's van de 173e zitting

• Volg het account van de Persdienst op X

Contactgegevens:

Julia Damianova

Tel.: +32 475 99 94 98

Julia.damianova@cor.europa.eu

Andrew Gardner

Tel.: +32473 843 981

andrew.gardner@cor.europa.eu