Przywódcy lokalni zwiększają wysiłki na rzecz lepszej ochrony obywateli i demokracji

Miasta i regiony przedstawiają stanowiska w sprawie zwiększenia odporności demokratycznej, zabezpieczenia sfery cyfrowej i zwalczania terroryzmu.

Europejski Komitet Regionów (KR) przyjął szereg zaleceń, które mają pomóc chronić demokrację lokalną, ograniczyć rosnącą liczbę cyberataków na władze lokalne i regionalne oraz wspierać wysiłki na rzecz ochrony przestrzeni publicznej i zapobiegania radykalizacji postaw.

Zalecenia – zawarte w opiniach w sprawie europejskiej tarczy demokracji, w sprawie przeglądu cyberbezpieczeństwa UE i aktu o sieciach cyfrowych oraz w sprawie wkładu UE w zapobieganie terroryzmowi i jego zwalczanie – zostały przyjęte na sesji plenarnej KR-u w dniach 13–14 października.

Europejska tarcza demokracji

W odpowiedzi na „europejską tarczę demokracji” szeroki zestaw wniosków Komisji Europejskiej mających na celu wspieranie, ochronę i wzmacnianie demokracji w UE – członkowie KR-u podkreślili zarówno znaczenie demokracji lokalnej dla zdrowia europejskiego życia politycznego i demokratycznego, jak i rosnące osobiste zagrożenia, na jakie narażeni są lokalni politycy.

W opinii, którą sporządził Stephen De Ron (LU/Zieloni i Postępowi), podkreślono wkład, jaki władze lokalne i regionalne mogą wnieść w ochronę procesów demokratycznych w całej UE, ochronę przed dezinformacją oraz zagranicznymi manipulacjami informacjami i ingerencjami w informacje, odpowiedzialne wykorzystywanie technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji oraz zwiększenie zaangażowania obywatelskiego.

Konkretne propozycje KR-u określają, w jaki sposób można wykorzystać ich wkład we współpracy z rządami krajowymi i UE, w tym poprzez zaangażowanie w odpowiednie inicjatywy, takie jak nowo utworzone Europejskie Centrum Odporności Demokratycznej.

KR wzywa do podjęcia konkretnych środków w celu ochrony polityków, a w szczególności kobiet, przed groźbami i zastraszaniem, wspierania niezależnych mediów, promowania umiejętności korzystania z mediów i umiejętności cyfrowych, a także edukacji obywatelskiej i demokratycznej oraz zwiększenia zaangażowania obywatelskiego.

W tym samym dniu, w którym przyjęto opinię, 13 października, państwa członkowskie UE na posiedzeniu Rady do Spraw Ogólnych przyjęły konkluzje, w których uznały „istotną rolę władz lokalnych i regionalnych w przybliżaniu obywatelom procesów demokratycznych”, podkreśliły „znaczenie dostępu do niezależnych i pluralistycznych mediów informacyjnych, w tym mediów regionalnych i lokalnych”, a także podkreśliły „podstawową rolę spójności i wspólnych polityk na szczeblu Unii mających na celu wzmocnienie więzi między społecznościami a społeczeństwem”.

Przegląd cyberbezpieczeństwa i akt o sieciach cyfrowych

UE dokonuje obecnie przeglądu swoich ram prawnych dotyczących sieci cyfrowych i cyberbezpieczeństwa w celu promowania bardziej jednolitych przepisów w całej UE, poprawy łączności i zwiększenia bezpieczeństwa. Cele UE zostały zatwierdzone przez członków KR-u 13 października, kiedy przyjęli oni opinię w sprawie przeglądu cyberbezpieczeństwa i aktu o sieciach cyfrowych. W opinii, którą sporządził Zdeněk Hřib (CZ/Zieloni i Postępowcy), członek rady miasta Pragi, podkreślono znaczenie przepisów, wskazując na częstotliwość cyberataków na gminy każdej wielkości oraz na potrzebę zmniejszenia przepaści cyfrowej między obszarami miejskimi i wiejskimi.

W opinii określono cyberbezpieczeństwo jako kwestię zaufania publicznego i odporności demokratycznej, argumentując, że obywatele potrzebują pewności, że usługi publiczne, od których są uzależnieni, są chronione. Wiele usług pierwszej linii – w tym transport publiczny, platformy administracji elektronicznej i szpitale – leży w gestii władz lokalnych i regionalnych.

Gotowość i zasoby różnią się znacznie w poszczególnych państwach członkowskich i władzach lokalnych, dlatego zdaniem KR-u nowym wymogom regulacyjnym powinno towarzyszyć wsparcie administracyjne i techniczne, zwłaszcza dla mniejszych organów. Podobnie unijne programy certyfikacji cyberbezpieczeństwa powinny być dostępne dla władz lokalnych i regionalnych. KR głosował za wspieraniem dochodzeń na szczeblu UE w sprawie poważnych cyberincydentów.

ProtectEU: Program zapobiegania terroryzmowi i zwalczania go

Członkowie KR-u przyjęli również zestaw zaleceń dotyczących jednego z aspektów zintegrowanego podejścia UE do bezpieczeństwa wewnętrznego: zwalczanie terroryzmu. Opinia pt. „ProtectEU: Agenda na rzecz zapobiegania terroryzmowi i zwalczania go” – podkreśla potrzebę zaangażowania miast i regionów jako głównych zainteresowanych stron strategii ze względu na ich kluczową rolę jako pierwszych respondentów zagrożeń i aktów terroryzmu, podczas gdy ich społeczności ponoszą ogromne obciążenie w związku z tymi wyzwaniami. Ponadto opinia koncentruje się w szczególności na bezpieczeństwie przestrzeni i infrastruktury publicznej oraz na roli władz lokalnych i regionalnych w obszarach kluczowych dla zapobiegania radykalizacji postaw, takich jak edukacja, polityka społeczna, kultura, młodzież i włączenie społeczne.

W opinii podkreślono, że zagrożenia terrorystyczne w UE są bardziej rozproszone niż w przeszłości, i wskazano na zmieniającą się sytuację geopolityczną, zwiększone ryzyko radykalizacji wśród młodych ludzi oraz większe wykorzystanie internetu i nowych technologii jako elementów wpływających na profil zagrożenia.

Cytaty:

• Stephen De Ron (LU/Zieloni i Postępowcy), radny gminy Hesperange i sprawozdawca w sprawie europejskiej tarczy demokracji: „Demokracja jest czymś, co praktykujemy na co dzień: nie zgadzać się, zbierać, swobodnie wypowiadać się i mieć wolną prasę. Jeśli coś ci zależy, musisz to chronić. O to właśnie chodzi w Tarczy Demokracji: ochrona uczestnictwa, wolnych mediów oraz mechanizmów kontroli i równowagi, przy jednoczesnym przeciwdziałaniu dezinformacji, obcym ingerencjom i zagrożeniom związanym ze sztuczną inteligencją. Ochrona ta musi zacząć się tam, gdzie demokracja jest najbliżej ludzi, w naszych miastach i regionach.
• Zdeněk Hřib (CZ/Zieloni), członek Rady Miasta Pragi i sprawozdawca w sprawie „Przeglądu cyberbezpieczeństwa i aktu o sieciach cyfrowych”: „Cyberbezpieczeństwo w Europie należy wzmocnić poprzez skuteczne zarządzanie, bezpieczne łańcuchy dostaw ICT i odporne sieci cyfrowe, ale musi ono pozostać w pełni wykonalne dla władz lokalnych i regionalnych obsługujących infrastrukturę krytyczną i usługi podstawowe. Rzeczywista odporność zależy od proporcjonalnego, opartego na analizie ryzyka wdrożenia popartego jasnymi wytycznymi, szkoleniami i budowaniem zdolności.” [Cytat do potwierdzenia]
• Olgierd Geblewicz (PL/EPL), marszałek województwa zachodniopomorskiego i sprawozdawca opinii „ProtectEU: Program zapobiegania terroryzmowi i zwalczania go”: „Opinia odnosi się do jednego z podstawowych obowiązków organów publicznych: zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony naszych obywateli. Zagrożenie terrorystyczne nie zniknęło; ewoluuje. Stoimy w obliczu radykalizacji w internecie, wykorzystywania młodych ludzi przez organizacje ekstremistyczne, dezinformacji, sabotażu i zagrożeń hybrydowych, w tym tych inspirowanych przez wrogie państwa. Rosyjska wojna przeciwko Ukrainie i napięcia na Bliskim Wschodzie przypominają nam, że bezpieczeństwa Europy nie można uznać za pewnik. Bezpieczeństwo Europy zaczyna się w naszych miastach i regionach, w których mieszkają nasi obywatele oraz w których znajdują się podstawowe usługi i infrastruktura krytyczna”.

Więcej informacji:

• Zdjęcia i filmy z 173 sesji plenarnej

• Śledź konto usługi prasowej na X

Dane kontaktowe:

Julia Damianova

Tel.: +32 475 99 94 98

Julia.damianova@cor.europa.eu

Andrew Gardner

Tel.: +32473 843 981

andrew.gardner@cor.europa.eu