De betrekkingen van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) met de Europese Commissie en het Europees Parlement zijn nader vormgegeven in samenwerkingsprotocollen, die samenwerkingsovereenkomsten worden genoemd. In deze overeenkomsten worden de territoriale dimensie van de EU en het belang van multilevel governance benadrukt, waarmee de stem en invloed van regio’s en steden in het EU-besluitvormingsproces worden versterkt. Ook onderhoudt het Comité bevoorrechte betrekkingen met de Raad van de Europese Unie, met name met zijn roulerende voorzitterschappen.
Het CvdR werkt tevens samen met andere EU-instellingen en -organen om de doelstellingen van de Unie te verwezenlijken, waaronder het Europees Economisch en Sociaal Comité en de Europese Investeringsbank.
Europese Commissie
In 2024 ondertekenden de Europese Commissie en het Comité een nieuwe samenwerkingsovereenkomst. Daarin worden de territoriale dimensie van de EU en het belang van multilevel governance erkend. Deze overeenkomst verbindt beide instellingen tot voortdurende en langdurige samenwerking en dialoog gedurende elke mandaatsperiode en behelst met name:
- samenwerking tijdens het EU-besluitvormingsproces, met name in de vorm van politieke dialogen met de voorzitter van de Europese Commissie en Europees commissarissen tijdens CvdR-zittingen;
- bijdragen van het CvdR aan de werkzaamheden van de Commissie in alle fasen van de beleidsvormingscyclus op basis van de ervaringen en deskundigheid van de lokale en regionale overheden;
- meer synergieën, met name in de context van economische, sociale en territoriale samenhang als Verdragsdoelstelling, en het nastreven van versterkte thematische samenwerking, onder meer op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking en het Europees Semester, eventueel aangevuld met thematische actieplannen of afspraken;
- de ontwikkeling van activiteiten met betrekking tot de externe dimensie van het EU-beleid, zoals samenwerking met lokale en regionale overheden in uitbreidings- en nabuurschapslanden, deelname aan de VN-klimaatconferenties (COP) en lokalisering van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen;
- meer contacten met lokale gemeenschappen via de rechtstreekse betrokkenheid van regionale en lokale vertegenwoordigers, initiatieven zoals het netwerk van lokale raadsleden uit de EU, samenwerking bij communicatie- en voorlichtingsactiviteiten en de organisatie van evenementen, gezamenlijke berichtgeving in de media en de ontwikkeling van webtools voor open communicatiekanalen.
Europees Parlement
De versterkte samenwerkingsovereenkomst van 2024 tussen het Europees Parlement en het Comité heeft tot doel om de democratische legitimiteit van de Unie te vergroten, het contact met de burgers te verbeteren en bij te dragen aan de territoriale, sociale en economische cohesie in de EU. De overeenkomst omvat gezamenlijke doelstellingen, waaronder:
- samenwerking tijdens het EU-besluitvormingsproces, met name in de vorm van regelmatige politieke dialogen met de voorzitter van het Europees Parlement, de vicevoorzitter van het Parlement die is belast met de betrekkingen met het CvdR en Europarlementariërs tijdens relevante CvdR-vergaderingen;
- bijdragen van het CvdR aan de werkzaamheden van het Parlement gedurende de gehele levenscyclus van beleidsmaatregelen op basis van de ervaringen en deskundigheid van lokale en regionale overheden;
- betere koppeling van bestaande initiatieven van CvdR en Parlement, zoals de Europese Week van gendergelijkheid, de Burgemeester Paweł Adamowicz-prijs en activiteiten op het gebied van betere regelgeving en externe betrekkingen;
- samenwerking bij communicatieactiviteiten met betrekking tot belangrijke beleidsinitiatieven en wetgeving, en bij enquêtes en peilingen, met als doel de meerwaarde van EU-beleid in de praktijk te benadrukken;
- versterking van de onderlinge samenwerking in aanloop naar Europese verkiezingen.
Raad van de EU
Ter voorbereiding van zijn bijdragen vanuit het perspectief van de lokale en regionale overheden aan de voorzitterschappen van de Raad van de EU werkt het CvdR met hen samen via onder meer:
- specifieke raadplegingen en gewone wetgevingswerkzaamheden;
- eventuele deelname aan door de voorzitterschappen georganiseerde vergaderingen en evenementen op hoog niveau;
- vergaderingen en evenementen met vertegenwoordigers van het voorzitterschap en/of in de landen van het voorzitterschap.
Ook kunnen vertegenwoordigers van het CvdR worden uitgenodigd voor werkgroepen van de Raad en informele Raadsvergaderingen op wetgevingsgebieden met een duidelijke lokale of regionale dimensie.
