Stosunki KR-u z Komisją Europejską i Parlamentem Europejskim zostały określone bardziej szczegółowo w protokołach dotyczących współpracy – w tzw. umowach o współpracy. Podkreślono w nich wymiar terytorialny UE oraz wagę wielopoziomowego sprawowania rządów, a także wzmocniono głos i wpływ regionów i miast w procesie decyzyjnym UE. Komitet utrzymuje ponadto uprzywilejowane stosunki z Radą Unii Europejskiej, a zwłaszcza z jej rotacyjnymi prezydencjami.
Z myślą o realizacji unijnych celów KR współpracuje również z innymi członkami rodziny instytucji i organów UE, w tym z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym oraz z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym.
Komisja Europejska
W podpisanej w 2024 r. odnowionej umowie o współpracy Komitetu z Komisją Europejską uznano wymiar terytorialny UE oraz znaczenie wielopoziomowego sprawowania rządów. Obie instytucje zobowiązały się w niej do stałej, długofalowej współpracy i dialogu w każdej kadencji. Umowa przewiduje w szczególności:
- kooperację w ramach procesu decyzyjnego UE, zwłaszcza poprzez prowadzenie na sesjach plenarnych KR-u dialogu politycznego z przewodniczącą/przewodniczącym KE oraz z komisarzami,
- wkład KR-u w działania KE, który opiera się na jego doświadczeniach oraz na wiedzy fachowej władz lokalnych i regionalnych na wszystkich etapach cyklu kształtowania polityki,
- zwiększanie synergii, zwłaszcza z myślą o realizacji zapisanych w Traktacie celów spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, oraz dążenie do ściślejszej współpracy tematycznej, dotyczącej m.in. kooperacji transgranicznej, europejskiego semestru i innych obszarów, w stosownych przypadkach uzupełnionej o tematyczne ustalenia lub plany działania,
- rozwijanie działań dotyczących zewnętrznego wymiaru polityki UE, takich jak współpraca z władzami lokalnymi i regionalnymi w krajach objętych procesem rozszerzenia i polityką sąsiedztwa, udział w COP ONZ w sprawie zmiany klimatu oraz lokalizacja celów zrównoważonego rozwoju,
- bezpośrednie docieranie do społeczności lokalnych za pośrednictwem przedstawicieli lokalnych i regionalnych, kierowania takimi inicjatywami jak Europejska Sieć Radnych Regionalnych i Lokalnych, kooperacji w zakresie działań komunikacyjnych i informacyjnych, organizacji wydarzeń, wspólnych przekazów medialnych oraz opracowywania narzędzi internetowych na potrzeby otwartych kanałów komunikacji.
Parlament Europejski
Podpisana w 2024 r. umowa o wzmocnionej współpracy Komitetu z Parlamentem Europejskim ma na celu zwiększenie legitymacji demokratycznej Unii, rozwinięcie działań popularyzatorskich skierowanych do obywateli oraz wzmocnienie spójności terytorialnej, społecznej i gospodarczej UE. Umowa umożliwia realizację wspólnych celów, takich jak:
- współpraca w ramach procesu decyzyjnego UE, zwłaszcza poprzez nawiązywanie na posiedzeniach KR-u regularnego dialogu politycznego z przewodniczącą/przewodniczącym PE, z wiceprzewodniczącą/wiceprzewodniczącym ds. stosunków z KR-em oraz z posłankami i posłami do Parlamentu Europejskiego,
- wkład KR-u w działania PE, oparty na jego doświadczeniach oraz na wiedzy fachowej władz lokalnych i regionalnych w całym cyklu życia polityki,
- większe powiązanie istniejących inicjatyw propagowanych przez KR i PE, takich jak Tydzień Równości Płci PE, Nagroda im. Pawła Adamowicza oraz działalność w dziedzinie lepszego stanowienia prawa i stosunków zewnętrznych,
- kooperacja w zakresie działań komunikacyjnych dotyczących głównych inicjatyw politycznych, prawodawstwa, ankiet i sondaży, których celem jest uwypuklenie wartości dodanej polityki UE w terenie,
- wzmocnienie partnerstwa w okresie poprzedzającym eurowybory.
Rada UE
KR współpracuje z prezydencjami Rady UE, aby przygotować swój wkład z perspektywy władz lokalnych i regionalnych, między innymi poprzez:
- specjalne wnioski o wydanie opinii oraz zwykłe prace legislacyjne,
- możliwy udział w posiedzeniach i wydarzeniach wysokiego szczebla organizowanych przez prezydencje,
- posiedzenia i wydarzenia KR-u z udziałem prezydencji lub krajów sprawujących prezydencję.
Przedstawiciele KR-u mogą otrzymywać również zaproszenia na posiedzenia grup roboczych Rady oraz na nieformalne posiedzenia Rady dotyczące dziedzin prawodawstwa, które mają wyraźny wymiar lokalny lub regionalny.
