Regiony do nowej Komisji Europejskiej: UE opowiada się za spójnością

Regiony i miasta uważają, że polityka spójności powinna pozostać głównym narzędziem inwestycyjnym UE mającym na celu zmniejszenie dysproporcji regionalnych i pomoc w radzeniu sobie z transformacją ekologiczną, cyfrową i demograficzną, w oparciu o mocne strony wskazane przez każde terytorium. Członkowie Komisji Polityki Terytorialnej i Budżetu UE (COTER) KR-u, którzy spotkali się w Oulu w północnej Finlandii, przyjęli 17 września kilka kluczowych opinii wzywających do zagwarantowania przyszłości polityki spójności UE w następnym wieloletnim budżecie po 2027 r. oraz do uproszczenia zarządzania funduszami na szczeblu lokalnym. 

Zalecenia dotyczące reformy polityki spójności zostały opracowane przez przewodniczącego KR-u Vasco Alvesa Cordeiro i przewodniczącego Komisji COTER Emila Boca (RO/EPL), burmistrza Klużu-Napoki. Projekt opinii przyjęty jednogłośnie przez Komisję COTER stanowi wyraźny sygnał dla Komisji Europejskiej, a zwłaszcza dla kandydata na komisarza ds. polityki regionalnej Raffaele Fitto, podkreślając, że polityka spójności musi pozostać zarządzana oddolnie i opierać się na mocnych stronach każdego regionu.

„Polityka spójności to nie sprint, to maraton wsparcia i kwestia konieczności, jeśli naszym celem jest silniejsza i zjednoczona Europa. Jednolity rynek nie może funkcjonować bez polityki spójności, która ma kluczowe znaczenie dla zwiększenia konkurencyjności Europy i wykorzystania pełnego potencjału całego terytorium UE. W przeciwnym razie wzrosną podziały i niezadowolenie w całej Europie. Jesteśmy również przeciwni wszelkim formom centralizacji, ale nie reformom: Polityka spójności musi zostać zmodernizowana i uproszczona, aby zwiększyć elastyczność i ograniczyć biurokrację na szczeblu lokalnym” – powiedziałBoc.

„Politykaspójności dotyczy Europy, tak jak Europa dotyczy spójności. Należy ją wzmocnić i odnowić, tak aby w przyszłości mogła być kluczowym instrumentem umożliwiającym wszystkim regionom czerpanie korzyści z jednolitego rynku i zwiększanie konkurencyjności UE”– powiedziałprzewodniczący Cordeiro w swoim wystąpieniu online.

Posłowie zostali zaproszeni do Oulu przez Mirję Vehkaperä, przewodniczącą rady miasta Oulu, która podkreśliła rolę funduszy spójności we wspieraniu rozwoju regionalnego w północnych, słabo zaludnionych regionach Finlandii. Te najlepsze praktyki zostały przedstawione członkom podczas konferencji w środę. W swoim przemówieniu programowym fiński minister gospodarki Wille Rydman podkreślił potrzebę lepszego uwzględnienia wyzwań stojących przed regionami UE graniczącymi z Rosją, które cierpią z powodu obecnej sytuacji geopolitycznej.

Inne projekty opinii przyjęte przez Komisję COTER:

Przyszłość europejskiej współpracy terytorialnej (EWT) po 2027 r.

Sprawozdawca Karsten Uno Petersen (DK/PES), członek Rady Regionalnej Danii Południowej: „Europejska współpraca terytorialna (EWT) stanowi prawdziwą wartość dodaną integracji europejskiej. Na kontynencie o największej koncentracji granic państwowych na świecie zdecydowanie uważam, że należy wzmocnić europejską współpracę terytorialną, aby zaoferować konkretne rozwiązania 30 % Europejczyków mieszkających w regionach przygranicznych. Europejska współpraca terytorialna, będąca kluczowym filarem polityki spójności, umożliwia regionom i miastom wykorzystanie pełnego potencjału UE, wspierając współpracę i kształtując przyszłość Europy”.

Budżet UE i strategie polityczne ukierunkowane na konkretny obszar w odniesieniu do nowych mechanizmów projektowania i realizacji WRF na okres po 2027 r.

Sprawozdawczyni Marie-Antoinette Maupertuis (FR/EA), przewodnicząca Zgromadzenia Regionalnego Korsyki: „Aby sprostać licznym wyzwaniom, przed którymi stoi UE, a jednocześnie wzmocnić spójność na wszystkich terytoriach, potrzebujemy bardziej strategicznego, uproszczonego i sprawnego wieloletniego budżetu. Większe zaangażowanie regionów i miast w kształtowanie i wdrażanie strategii rozwoju ma kluczowe znaczenie dla maksymalizacji wpływu budżetu w terenie, zgodnie z zasadą aktywnej pomocniczości, wielopoziomowego sprawowania rządów i lepszego stanowienia prawa”.

Usunięcie przeszkód we współpracy służb ratunkowych w regionach przygranicznych UE

Sprawozdawca Pavel Branda (CZ/EKR), zastępca burmistrza miasta Rádlo: „Istnieją różnego rodzaju przeszkody we współpracy transgranicznej służb ratunkowych, w tym przeszkody prawne i administracyjne, finansowe, techniczne, językowe oraz psychiczne/kulturowe. Na przykład na wielu granicach UE karetki pogotowia ratunkowego lub wozy strażackie nie mogą przekraczać granicy pomimo tego, że zagraża to życiu ludzi, a obywatele nie mogą zostać przeniesieni do najbliższego szpitala, ponieważ znajduje się on za granicą w innym państwie członkowskim. Kluczowe znaczenie ma współpraca na wszystkich szczeblach sprawowania rządów w celu usunięcia tych przeszkód, które są nadal zbyt rozpowszechnione w UE, ponieważ mogą niepotrzebnie kosztować życie. 

Jak w pełni wykorzystać potencjał polityki spójności w walce ze zmianami demograficznymi

Sprawozdawczyni Raquel García González (ES/PES), dyrektor ds. europejskich w rządzie Asturii: „Zmiany demograficzne mają nierównomierny wpływ na poszczególne terytoria. Zagraża ona naszym krajobrazom, różnorodności biologicznej i osłabia konkurencyjność Europy. Krótko mówiąc, wyludnienie jest wyzwaniem naszych czasów, jeśli chcemy chronić spójną Europę. Z tego powodu polityka spójności musi lepiej wspierać regiony znajdujące się w trudnej sytuacji, stosując nowe wskaźniki, stopy współfinansowania i dostosowując zasady pomocy państwa. Dzięki tym narzędziom i wsparciu regiony będą mogły zapewnić wszystkim Europejczykom dostęp do podstawowych usług publicznych, bez względu na to, gdzie mieszkają”.