Τα μέλη της ΕτΠ και οι Τούρκοι δήμαρχοι επαναλαμβάνουν την κοινή προσήλωση στην τοπική δημοκρατία ως θεμελιώδη ευρωπαϊκή αξία

Αντιπροσωπεία μελών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) κάλεσε στις 16 Δεκεμβρίου την κυβέρνηση της Τουρκίας να απελευθερώσει 28 συλληφθέντες δημάρχους και να σταματήσει να ασκεί πίεση στους δήμους που ελέγχονται από πολιτικούς της αντιπολίτευσης.

Η αντιπροσωπία της ΕΕ εξέφρασε επίσης την ανησυχία της για την πρόσφατη ανακοίνωση σχεδίων για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις που θα έχουν ως αποτέλεσμα την ανάθεση περισσότερων εξουσιών σε κεντρικά διορισμένους κυβερνήτες, εις βάρος των τοπικά εκλεγμένων πολιτικών. Η επικεφαλής της αντιπροσωπείας της ΕτΠ, κ. Jelena Drenjanin (SE/EPP), δήλωσε ότι οι μεταρρυθμίσεις θα αποτελέσουν περαιτέρω πλήγμα για την τοπική δημοκρατία στην Τουρκία και ζήτησε τη διασφάλιση των δημάρχων της αντιπολίτευσης.

Η αντιπροσωπεία βρισκόταν στην Τουρκία για συνεδρίαση της ομάδας εργασίας της ΕτΠ για τις σχέσεις με την Τουρκία, η οποία φιλοξενήθηκε στον δήμο Maltepe στην Κωνσταντινούπολη, με τοπικούς πολιτικούς από όλο το πολιτικό φάσμα της Τουρκίας. Τα θέματα της ημερήσιας διάταξης της ομάδας εργασίας της ΕτΠ για την Τουρκία —την οποία συνδιοργάνωσαν ο Esin Köymen, δήμαρχος Maltepe, και ο Nuri Aslan, ασκών χρέη δημάρχου του μητροπολιτικού δήμου της Κωνσταντινούπολης— ήταν οι πρόσφατες εξελίξεις στην Τουρκία και στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας και η δημοκρατική τοπική διακυβέρνηση. Ο ασκών χρέη προέδρου της Ένωσης Δήμων της Τουρκίας και δήμαρχος Μερσίνης, Vahap Seçer, τόνισε τη σημασία της ομάδας εργασίας ως μοναδικού εργαλείου διαλόγου στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας.

Το αίτημα να επιτραπεί η επίσκεψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου στη φυλακή απορρίφθηκε. Είναι η δεύτερη φορά μέσα σε τέσσερις μήνες που οι τουρκικές αρχές αρνούνται στους πολιτικούς της ΕτΠ την ευκαιρία να δουν τον Δήμαρχο İmamoğlu.

Ο δήμαρχος İmamoğlu συνδιοργάνωσε την προηγούμενη συνεδρίαση της ομάδας εργασίας της ΕτΠ στην Τουρκία, τον Δεκέμβριο του 2024. Ο άλλος συνδιοργανωτής της εν λόγω συνεδρίασης —ο Resul Emrah Şahan, δήμαρχος του Şişli— φυλακίστηκε επίσης τον Μάρτιο.

Από τους 28 δημάρχους που συνελήφθησαν και απομακρύνθηκαν από το αξίωμά τους μετά τις τελευταίες τοπικές εκλογές, 11 από τους οποίους αντικαταστάθηκαν από διορισμένους από την κυβέρνηση εντολοδόχους. Τον Απρίλιο η ΕτΠ ζήτησε να τερματιστεί η αντικατάσταση των εκλεγμένων πολιτικών από εντολοδόχους, έκκληση που επαναλήφθηκε στις 16 Δεκεμβρίου από τους αντιπροσώπους της ΕτΠ στην Κωνσταντινούπολη.

Τονίζοντας ότι το κύμα συλλήψεων και οι προγραμματισμένες μεταρρυθμίσεις συνιστούν απειλές για την τοπική δημοκρατία στην Τουρκία, τα μέλη της ΕτΠ επισήμαναν ορισμένες θετικές εξελίξεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται η πολύ υψηλή προσέλευση —80 %— στις τοπικές εκλογές του 2024, ο πρωτοφανής αριθμός εκλεγμένων γυναικών δημάρχων και η εν εξελίξει ειρηνευτική διαδικασία που οδήγησε το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK) να αποφασίσει τον Μάιο να καταθέσει όπλα.

Η συνεδρίαση θα τροφοδοτήσει τις πολιτικές συστάσεις της ΕτΠ σχετικά με τη δέσμη μέτρων της ΕΕ για τη διεύρυνση 2025, οι οποίες αναμένεται να εγκριθούν τον Μάρτιο του 2026. Η δέσμη μέτρων για τη διεύρυνση συνίσταται στην αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή της προόδου των υποψήφιων χωρών όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις που σχετίζονται με την ΕΕ.

Παράθεση: 

Jelena Drenjanin (SE/EPP), πρόεδρος της ομάδας εργασίας για την Τουρκία και μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Huddinge: «Η Τουρκία είναι στρατηγικός εταίρος της ΕΕ σε αυξανόμενο αριθμό φακέλων. Ωστόσο, η εταιρική σχέση και η ιδιότητα του μέλους δεν είναι οι ίδιες· το πρώτο αφορά το κοινό συμφέρον· το τελευταίο αφορά πρωτίστως τις κοινές αξίες. Η τοπική δημοκρατία πρέπει να είναι μία από αυτές τις κοινές αξίες και δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Καλούμε την τουρκική κυβέρνηση να απελευθερώσει τους συλληφθέντες δημάρχους, να καταργήσει το σύστημα των διορισμένων από την κυβέρνηση εντολοδόχων, να σταματήσει την πίεση στους δήμους της αντιπολίτευσης και να σεβαστεί τις θεμελιώδεις αρχές της διαδικασίας προσχώρησης στην ΕΕ – δηλαδή το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία. Η τοπική δημοκρατία θα παραμείνει αναπόσπαστο μέρος της σχέσης Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας και κάθε θετικό θεματολόγιο θα πρέπει να συνδέεται με πραγματική βελτίωση της δημοκρατίας.»

Ιστορικό: 

• Πληροφορίες σχετικά με τη συνεδρίαση: Η ημερήσια διάταξη της ομάδας εργασίας της ΕτΠ για την Τουρκία. 
• Ομάδα εργασίας της ΕτΠ για την Τουρκία: Γενικός στόχος της ομάδας εργασίας της ΕτΠ για την Τουρκία είναι η προώθηση μόνιμου διαλόγου μεταξύ των τοπικών και των περιφερειακών εκπροσώπων της Ευρώπης και της Τουρκίας. Η ΕτΠ συνεργάζεται επίσης ενεργά με την Τουρκία στην Ευρωμεσογειακή Περιφερειακή και Τοπική Συνέλευση (ARLEM), μέλος της οποίας είναι ο Vahap Seçer, δήμαρχος Μερσίνης και προσωρινός πρόεδρος της Ένωσης Δήμων της Τουρκίας. Η ΕΕ δρομολόγησε πρόσφατα ένα νέο σύμφωνο για τη Μεσόγειο, το οποίο ενσωματώνει μια τοπική διάσταση στη συνεργασία εντός της περιοχής της Μεσογείου.
• Απάντηση της ΕτΠ στη σύλληψη και τη φυλάκιση τοπικών πολιτικών στην Τουρκία: Τον Απρίλιο του 2025, η ΕτΠ ενέκρινε ομόφωνα ψήφισμα με το οποίο καταδικάζει τη σύλληψη και τη φυλάκιση του δημάρχου İmamoğlu και άλλων τοπικών πολιτικών. Το ψήφισμα ζητούσε την απελευθέρωση των συλληφθέντων δημάρχων, τον τερματισμό της πρακτικής των εντολοδόχων και την επιβολή κυρώσεων σε αξιωματούχους που εμπλέκονται στο σύστημα. Ανακοίνωσε την πρόθεση της ΕτΠ να επισκεφθεί τον δήμαρχο İmamoğlu στη φυλακή ως ένδειξη αλληλεγγύης προς όλους τους συλληφθέντες εκλεγμένους αξιωματούχους. Η Jelena Drenjanin (SE/EPP), πρόεδρος της ομάδας εργασίας για την Τουρκία, και ο Joško Klisović (HR/PES), μέλος της Συνέλευσης του Δήμου του Ζάγκρεμπ, επισκέφθηκαν την Κωνσταντινούπολη τον Σεπτέμβριο και συναντήθηκαν με βασικούς εκπροσώπους από όλες τις πλευρές του πολιτικού φάσματος, αλλά δεν τους επετράπη η πρόσβαση στον δήμαρχο İmamoğlu.