Członkowie KR-u i tureccy burmistrzowie potwierdzają wspólne zaangażowanie na rzecz demokracji lokalnej jako podstawowej wartości europejskiej

16 grudnia delegacja członków Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u) wezwała rząd Turcji do uwolnienia 28 aresztowanych burmistrzów i zaprzestania wywierania presji na gminy kontrolowane przez polityków opozycji.

Delegacja UE wyraziła również zaniepokojenie niedawnym ogłoszeniem planów dalszych reform, które doprowadziłyby do przyznania większych uprawnień gubernatorom mianowanym na szczeblu centralnym, kosztem polityków wybieranych na szczeblu lokalnym. Przewodnicząca delegacji KR-u Jelena Drenjanin (SE/EPL) stwierdziła, że reformy będą kolejnym ciosem dla demokracji lokalnej w Turcji, i wezwała do ochrony burmistrzów opozycji.

Delegacja była w Turcji na posiedzeniu grupy roboczej KR-u ds. stosunków z Turcją, które odbyło się w gminie Maltepe w Stambule, z udziałem lokalnych polityków z całego spektrum politycznego Turcji. Tematami porządku obrad grupy roboczej KR-u ds. Turcji, której współgospodarzami byli Esin Köymen, burmistrz gminy Maltepe, i Nuri Aslan, p.o. burmistrza gminy metropolitalnej Stambuł, były niedawne wydarzenia w Turcji oraz w stosunkach UE–Turcja i demokratyczne sprawowanie rządów na szczeblu lokalnym. P.o. przewodniczący Związku Gmin Turcji i burmistrz Mersin Vahap Seçer podkreślili znaczenie grupy roboczej jako wyjątkowego narzędzia dialogu w stosunkach między UE a Turcją.

Wniosek o pozwolenie na wizytę burmistrza Stambułu Ekrema İmamoğlu w więzieniu został odrzucony. Po raz drugi w ciągu czterech miesięcy władze tureckie odmówiły politykom KR-u możliwości spotkania się z burmistrzem İmamoğlu.

Burmistrz İmamoğlu był współgospodarzem poprzedniego posiedzenia grupy roboczej KR-u w Turcji w grudniu 2024 r. Drugi współgospodarz tego spotkania – Resul Emrah Şahan, burmistrz Şişli – również został uwięziony w marcu.

Spośród 28 burmistrzów aresztowanych i usuniętych z urzędu od czasu ostatnich wyborów lokalnych, 11 zostało zastąpionych przez mianowanych przez rząd powierników. W kwietniu KR wezwał do zaprzestania zastępowania demokratycznie wybranych polityków przez powierników, co zostało powtórzone 16 grudnia przez delegatów KR-u w Stambule.

Podkreślając, że fala aresztowań i planowane reformy zagrażają demokracji lokalnej w Turcji, członkowie KR-u odnotowali pewne pozytywne zmiany. Obejmują one bardzo wysoką frekwencję – 80 % – w wyborach lokalnych w 2024 r., rekordową liczbę wybranych burmistrzów płci żeńskiej oraz trwający proces pokojowy, który doprowadził Partię Pracujących Kurdystanu (PKK) do podjęcia w maju decyzji o złożeniu broni.

Posiedzenie zostanie uwzględnione w zaleceniach politycznych KR-u dotyczących pakietu rozszerzeniowego UE na 2025 r., który ma zostać przyjęty w marcu 2026 r. Pakiet rozszerzeniowy obejmuje przeprowadzoną przez Komisję Europejską ocenę postępów krajów kandydujących w zakresie reform związanych z UE.

Cytat: 

Jelena Drenjanin (SE/EPL), przewodnicząca grupy roboczej ds. Turcji i członkini rady gminy Huddinge: „Turcja jest strategicznym partnerem UE w odniesieniu do coraz większej liczby dossier. Ale partnerstwo i członkostwo to nie to samo; pierwsza dotyczy wspólnych interesów; Ten ostatni dotyczy przede wszystkim wspólnych wartości. Demokracja lokalna musi być jedną z tych wspólnych wartości i nie może być traktowana jako coś oczywistego. Wzywamy rząd turecki do uwolnienia aresztowanych burmistrzów, zniesienia systemu powierników mianowanych przez rząd, zaprzestania nacisków na gminy opozycyjne i przestrzegania podstawowych zasad procesu przystąpienia do UE, a mianowicie praworządności, praw człowieka i demokracji. Demokracja lokalna pozostanie integralną częścią stosunków między Unią Europejską a Turcją, a wszelkie pozytywne programy powinny być powiązane z rzeczywistą poprawą demokracji”.

Kontekst: 

• Informacje o posiedzeniu: Porządek obrad grupy roboczej KR-u ds. Turcji. 
• Grupa robocza KR-u ds. Turcji: Ogólnym celem grupy roboczej KR-u ds. Turcji jest wspieranie stałego dialogu między europejskimi i tureckimi przedstawicielami samorządów lokalnych i regionalnych. KR aktywnie współpracuje również z Turcją w ramach Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM), którego członkiem jest Vahap Seçer, burmistrz Mersin i tymczasowy przewodniczący Związku Gmin Turcji. UE zainicjowała niedawno nowy pakt na rzecz regionu Morza Śródziemnego, który włącza wymiar lokalny do współpracy w regionie Morza Śródziemnego.
• Odpowiedź KR-u na aresztowanie i uwięzienie lokalnych polityków w Turcji: W kwietniu 2025 r. KR jednogłośnie przyjął rezolucję potępiającą aresztowanie i uwięzienie burmistrza İmamoğlu i innych lokalnych polityków. W rezolucji wezwano do uwolnienia aresztowanych burmistrzów, zakończenia praktyki powierniczej i nałożenia sankcji na urzędników zaangażowanych w system. Ogłosiła zamiar KR-u odwiedzenia burmistrza İmamoğlu w więzieniu jako demonstrację solidarności ze wszystkimi aresztowanymi wybranymi urzędnikami. Jelena Drenjanin (SE/EPL), przewodnicząca grupy roboczej ds. Turcji, i Joško Klisović (HR/PES), członek zgromadzenia miasta Zagrzeb, odwiedzili we wrześniu Stambuł i spotkali się z kluczowymi przedstawicielami ze wszystkich stron spektrum politycznego, ale odmówiono im dostępu do burmistrza İmamoğlu.