De EU moet regio’s weerbaarder maken tegen crises om een goed functionerende eengemaakte markt te waarborgen

De lokale en regionale leiders vande EU herinneren eraan dat hun steden en regio’s ongelijk zijn getroffen door recente crises, zoals de COVID-19-pandemieen de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne. In een advies van Ilpo Heltimoinen (FI/ECR),lid van de gemeenteraad van Lappeenranta,verzoekt het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) de nieuwe Europese Commissieactie teondernemen om de economische veerkracht van regio’s te versterken, aangezien dit een beslissendeinvloed heeft ophun concurrentievermogen en de werking van de eengemaakte markt. Het advies werd goedgekeurd tijdens de zitting van het CvdRop 8 oktober. 

Metname de regio's van Oost-Finland en de Baltische statenhebben aanzienlijk te lijden gehad onder de stagnatie van de handel en het toerisme met Rusland,terwijl andere regio's bijzonder worden getroffen door migratie, de gevolgen van klimaatverandering of demografische trends. Steden en regio’s wijzen op de sterke verwevenheid tussen economisch concurrentievermogen en veerkracht en roepen op tot meer inspanningen omregionale waardeketens veilig te stellen. Zij onderstrepen het belang van sterke regio's aan de buitengrenzen voor de veiligheid en veerkracht van de Europese Unie en dringen erop aan dat in het toekomstige mededingings- en cohesiebeleid hiermee rekening wordt gehouden.

"Hoewelik het toejuich dat concurrentievermogen hoog op de agenda van het volgende wetgevingsmandaat staat, moet de Commissie na de economische schokken van de afgelopen jaren naast concurrentievermogen ook de economische veerkracht versterken, met bijzondere aandacht voor regionale specifieke kenmerken. Zo ontving mijn regio Zuid-Karelië, gelegen aan de Russische grens, vroeger aanzienlijke economische voordelen van handel en toerisme met Rusland, maar de invasie van Oekraïne en de daaruit voortvloeiende sancties tegen Rusland hebben geleid tot aanzienlijke economische en veiligheidsuitdagingen voor onze regio",aldus rapporteur Ilpo Heltimoinen,gemeenteraadslid van Lappeenranta, die zich op slechts20 kilometer van de Russische grensbevindt.  

Lokale en regionale leiders roepen de EU op om proactief steun te verlenen om de veerkracht van de regio’s die het kwetsbaarst zijn voor toekomstige economische schokken te versterken. De Commissie moet ook de mogelijkheid overwegen om in de EU-besluitvorminghetbeginsel “doe geen afbreuk aan de veerkracht” in te voeren om ervoor te zorgen datrekening wordt gehouden metde sociaal-economische veerkracht van de EU-regio’s.  

In het advies wordthet potentieel van de groene en de digitale transitie voor veel regio’s benadrukt. Tegelijkertijd moet de vaststelling van het beginsel van technologische neutraliteit verschillende oplossingen mogelijk maken, rekeninghoudend met de verschillende omstandigheden in de regio’s van de EU, om te voorkomen dat hun economische diversificatie en veerkracht worden ondermijnd. HetComité benadrukt het potentieel van hernieuwbare energie en kernenergie om de energieveerkracht en -onafhankelijkheid van de EU te vergroten en de doelstellingen voor het terugdringen vankoolstofemissieste verwezenlijken.  

“Inandereoostelijke grensregio’s met Rusland of Belarus kan onze regio geen windenergie bouwen omdat deze in strijd is met militaire radaroperaties. Dergelijke handicaps moeten in aanmerking worden genomen in de beleidsvorming van de EU en de EU moet regio’s als Zuid-Karelië ondersteunen bij de voorbereiding op en het herstel van economische schokken als gevolg van hun kwetsbare geopolitieke ligging”,vervolgt Heltimoinen. 

Betaalbare en veilige energieproductie, toegang tot hoogwaardige diensten en investeringen in digitale infrastructuur en vervoersverbindingen,onderzoek, onderwijs en vaardigheden zijn sleutelelementen voor veerkracht. De economische diversificatie van de EU-regio's speelt een belangrijke rolbij de inspanningen om de weerbaarheid te vergroten. Het Comité benadrukt de cruciale rol van kmo's bij de diversificatie van regionale economieën en toeleveringsketens, aangezien de afhankelijkheid van een beperkt aantal grote werkgevers de kwetsbaarheid voor economische schokken in geval van onzekerheidvergroot. De Commissie moet daarom bijzondere aandacht besteden aan het versterken van de randvoorwaarden voor kmo's en het verminderen van de regeldruk. 

Tot slotacht hetComité het van belang dat er geharmoniseerde gegevens over de economische veerkracht van alleregio's beschikbaar zijn, zodatpassende steuninstrumenten voor regio's kunnen worden ontwikkeld en doeltreffende criteria kunnen worden ontwikkeld om de economischeveerkracht op regionaal niveau te versterken. Daarom moeten de door de gezamenlijke onderzoeksinspanningen van de EU ontwikkelde regionale veerkrachtscorebordenverderworden verfijnd en in aanmerking worden genomen in het kader van het Europees Semester. 

Meer informatie: 

Op 9 oktober nemen vertegenwoordigers op hoog niveauuit Estland, Finland, Letland, Litouwen en Polen deel aan een sessie op hoog niveau,Roulette of Opportunitiesgenaamd: Potentieel van regio’s diegrenzen aan agressieve landen , die plaatsvond in het kader van de Europese Week van regio’s en steden 2024. De deelnemers bespraken hoe de nieuwe uitdagingen en de voortdurend veranderende omgeving kunnen worden ingeperkt, wat er nodig is voor mensen en bedrijven als buur van een vijandig regime, hoe de economische groei en veerkracht kunnen worden gehandhaafd en hoe de bijdrage van regio’s aan de Europese welvaart kan worden ondersteund. 

 Contactpersonen: 

Lauri Ouvinen
Tel. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu