Lokale leiders pleiten voor een ambitieuze EU-agenda waarin wordt geïnvesteerd in steden als drijvende kracht achter concurrentievermogen en sociale rechtvaardigheid

Metropolitane regio's en functionele stedelijke gebieden spelen een cruciale rol bij het stimuleren van duurzame investeringen, economische groei en een evenwichtige territoriale ontwikkeling in Europa. De lokale en regionale vertegenwoordigers hebben op 14 mei unaniem een advies goedgekeurd - opgesteld door Carmine Pacente, gemeenteraadslid van Milaan - tijdens een zitting van het Comité van de Regio's (CvdR), waarin wordt opgeroepen tot een sterkere stedelijke dimensie in het cohesiebeleid na 2027. 

Nu de Europese stedelijke bevolking tegen 2050 zal stijgen van 75 % tot 84 % van het totaal, staan stedelijke en grootstedelijke gebieden onder toenemende druk en zullen zij een steeds grotere impact hebben op de duurzame ontwikkeling van de Europese Unie. In het goedgekeurde advies heeft het CvdR opnieuw gewezen op de noodzaak van een evenwichtige territoriale ontwikkeling in Europa, op basis van samenwerking tussen stedelijke en plattelandsgebieden. Binnen dit kader kunnen krachtige stedelijke en grootstedelijke strategieën helpen bij het aanpakken van enkele van de meest dringende uitdagingen voor de hele Europese Unie, zoals demografische veranderingen, de groene, digitale en industriële transitie en het tekort aan betaalbare huisvesting. 

Lokale en regionale leiders hebben hun verzoek ingediend met het oog op de publicatie van een nieuwe agenda voor steden door de Europese Commissie, die door voorzitter Von der Leyen is opgenomen als een van de prioriteiten van het huidige mandaat. Zij drongen er bij de Commissie op aan steden en lokale en regionale overheden te betrekken bij alle fasen van het opstellen van de agenda en specifieke bijstand te verlenen aan kleine en middelgrote gemeenten en steden. 

Cohesiebeleid investeert in duurzame stedelijke ontwikkeling

De leden van het CvdR benadrukten dat het model van gedeeld beheer van het cohesiebeleid – waarbij Europese, nationale, regionale en lokale bestuursniveaus betrokken zijn – een belangrijke financieringsbron voor duurzame stedelijke ontwikkeling blijft. Zij riepen daarom op tot een sterk, flexibel en hervormd cohesiebeleid na 2027. Lokale en regionale leiders waarschuwden ook dat gecentraliseerde beheersfinancieringsmechanismen, zoals de herstel- en veerkrachtfaciliteit, ertoe kunnen leiden dat nationale regeringen lokale prioriteiten verwaarlozen.  

Daarnaast riepen regio's en steden de lidstaten op om stimuleringsmechanismen te testen waarbij ongebruikte middelen uit gecentraliseerd beleid rechtstreeks naar regionale geïntegreerde programma's kunnen worden herbestemd en met name ten behoeve van stedelijke en grootstedelijke gebieden kunnen worden gebruikt. 

Citaat

Rapporteur Carmine Pacente (IT/Renew E.), gemeenteraadslid van Milaan: “Door de groeiende rol van stedelijke en grootstedelijke gebieden te erkennen, wordt in dit advies aangedrongen op een sterkere stedelijke agenda van de EU. Het dringt er bijvoorbeeld op aan de financiering voor stedelijke ontwikkeling van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling te verhogen tot boven de huidige 8 % en een minimale en verplichte reserve van 5 % van het Europees Sociaal Fonds+ in te stellen om ongelijkheden en huisvestingsbehoeften aan te pakken. Bovendien moedigt zij de lidstaten aan om in hun nationale programma’s onder gedeeld beheer financiële reserves voor stedelijke en grootstedelijke gebieden op te nemen ter ondersteuning van investeringen.”    

Achtergrond

• Video en foto's van de zitting.

• Een functioneel stedelijk gebied bestaat uit een dichtbevolkte stad en een minder dichtbevolkte woon-werkzone waarvan de arbeidsmarkt sterk geïntegreerd is met de stad (bron: Eurostat).  

• Op 15 mei stemt de voltallige vergadering van het CvdR over twee dringende resoluties over de volgende langetermijnbegroting van de Europese Unie en de tussentijdse evaluatie van de cohesiebeleidsprogramma’s 2021-2027. Bovendien hebben de CvdR-leden op 14 mei een advies goedgekeurd over het cohesiebeleid als motor om de EU-doelstellingen en -hervormingen te verwezenlijken. Perscommuniqués zullen worden gepubliceerd in het speciale gedeelte van de CvdR-website. 

• Van 17 tot en met 19 juni organiseert de stad Krakau (Polen) het Cities Forum 2025, dat zich zal richten op het verzamelen van ideeën voor de ontwikkeling van de EU-beleidsagenda voor steden.