Przywódcy lokalni apelują o ambitny program UE, w ramach którego inwestycje w miasta będą siłą napędową konkurencyjności i sprawiedliwości społecznej

Regionymetropolitalne i miejskie obszary funkcjonalne odgrywają istotną rolę w stymulowaniu zrównoważonych inwestycji, wzrostu gospodarczego i zrównoważonego rozwoju terytorialnego w Europie. W związku z tym 14 maja przedstawiciele lokalni i regionalni jednogłośnie przyjęli na sesji plenarnej Komitetu Regionów (KR-u) opinię sporządzoną przez Carmine Pacente, radną miasta Mediolan, w której wezwano do wzmocnienia wymiaru miejskiego w polityce spójności po 2027 r. 

Ponieważ liczba ludności miejskiej w Europie ma wzrosnąć z 75% do 84% do 2050 r., obszary miejskie i metropolitalne znajdują się pod coraz większą presją i będą miały coraz większy wpływ na zrównoważony rozwój Unii Europejskiej. W przyjętej opinii KR potwierdził potrzebę zrównoważonego rozwoju terytorialnego w Europie, napędzanego współpracą między obszarami miejskimi i wiejskimi. W tych ramach silne strategie miejskie i metropolitalne mogłyby pomóc w sprostaniu niektórym z najpilniejszych wyzwań dla całej Unii Europejskiej, takim jak zmiany demograficzne, transformacja ekologiczna, cyfrowa i przemysłowa oraz niedobór przystępnych cenowo mieszkań. 

Przywódcy lokalni i regionalni zwrócili się z wnioskiem o opublikowanie przez Komisję Europejską nowego programu dla miast, który został włączony przez przewodniczącą Ursulę von der Leyen do priorytetów obecnej kadencji. Wezwali Komisję do zaangażowania miast oraz władz lokalnych i regionalnych na wszystkich etapach opracowywania programu oraz do udzielenia specjalnej pomocy małym i średnim gminom, a także miastom. 

Polityka spójności inwestuje w zrównoważony rozwój obszarów miejskich

Członkowie KR-u podkreślili, że model zarządzania dzielonego w ramach polityki spójności – obejmujący europejski, krajowy, regionalny i lokalny szczebel sprawowania rządów – pozostaje ważnym źródłem finansowania zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich. Zaapelowali zatem o silną, elastyczną i zreformowaną politykę spójności po 2027 r. Przywódcy lokalni i regionalni ostrzegli również, że scentralizowane mechanizmy finansowania zarządzania, takie jak Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, mogą skłonić rządy krajowe do zaniedbywania lokalnych priorytetów.  

Ponadto regiony i miasta wezwały państwa członkowskie do przetestowania mechanizmów zachęt, dzięki którym niewykorzystane środki ze scentralizowanej polityki mogłyby zostać bezpośrednio przekierowane na zintegrowane programy regionalne i wykorzystane w szczególności z korzyścią dla obszarów miejskich i metropolitalnych. 

Cytat

Sprawozdawca Carmine Pacente (IT/Renew Europe), radny miasta Mediolan: „Uznając rosnącą rolę obszarów miejskich i metropolitalnych, w niniejszej opinii wzywa się do wzmocnienia agendy miejskiej UE. Wzywa na przykład do zwiększenia finansowania rozwoju obszarów miejskich w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego powyżej obecnych 8 % oraz do ustanowienia minimalnej i obowiązkowej rezerwy w wysokości 5 % w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego+ w celu rozwiązania problemu nierówności i potrzeb mieszkaniowych. Ponadto zachęca państwa członkowskie do wprowadzenia do swoich krajowych programów objętych zarządzaniem dzielonym rezerw finansowych dla obszarów miejskich i metropolitalnych mających na celu wspieranie inwestycji.    

Kontekst

• Wideo i zdjęcia z sesji plenarnej.

• Funkcjonalny obszar miejski składa się z gęsto zaludnionego miasta i mniej gęsto zaludnionej strefy dojazdów, których rynek pracy jest w dużym stopniu zintegrowany z miastem (źródło: Eurostat).  

• 15 maja na sesji plenarnej KR-u głosuje się nad dwiema pilnymi rezolucjami w sprawie kolejnego długoterminowego budżetu Unii Europejskiej oraz śródokresowego przeglądu programów polityki spójności na lata 2021–2027. Ponadto 14 maja członkowie KR-u przyjęli opinię, w której skoncentrowali się na polityce spójności jako sile napędowej realizacji celów i reform UE. Komunikaty prasowe zostaną opublikowane w specjalnej sekcji strony internetowej KR-u. 

• W dniach 17–19 czerwca miasto Kraków (Polska) będzie gospodarzem Forum Miast 2025, które skupi się na gromadzeniu pomysłów na opracowanie agendy politycznej UE dla miast.