Toekomst van het cohesiebeleid: regio's en lidstaten bespreken toegenomen centralisatie en groeiende territoriale verschillen

Lokale, regionale, nationale en EU-vertegenwoordigers debatteerden over het voorstel voor de langetermijnbegroting van de EU voor de periode na 2027 

Voor het eerst sinds de Europese Commissie – via een brief –haar voornemen kenbaar heeft gemaakt om delen van haar oorspronkelijke voorstel voor de langetermijnbegroting van de EU na 2027 te wijzigen, kwamen vertegenwoordigers van veel EU-landen en regionale en lokale leiders samen met leden van het Europees Parlement om hun zorgen en verzoeken over de toekomst van het cohesiebeleid te bespreken. De bijeenkomst gaf krachtige politieke boodschappen af in de aanloop naar de bijeenkomst van de Europese Raad van 18-19 december, waar de staatshoofden en regeringsleiders belangrijke aspecten van de EU-begroting 2028-34 zullen bespreken, waaronder het cohesiebeleid.     

Bijna 400 deelnemers namen persoonlijk en online deel aan de dialoog op hoog niveau over de toekomst van het cohesiebeleid, die in Brussel werd georganiseerd door het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) en samen met het ministerie van Ontwikkelingsfondsen en Regionaal Beleid van Polen werd georganiseerd in het kader van de #CohesionAlliance. 

De voorstellen van de Europese Commissie over de toekomstige langetermijnbegroting van de EU voor de periode 2028-34, het meerjarig financieel kader (MFK), omvatten belangrijke veranderingen die van invloed zijn op de kern van het cohesiebeleid als investeringsinstrument voor de lange termijn voor alle regio’s in Europa.  

Het evenement, dat werd geopend door de voorzitter van de CvdR-commissie Territoriaal Cohesiebeleid en EU-begroting (COTER), Vasco Alves Cordeiro (PT/PSE), en de staatssecretaris van het ministerie van Ontwikkelingsfondsen en Regionaal Beleid van Polen, Monika Sikora, bood de gelegenheid om een beter inzicht te krijgen in de voorgestelde veranderingen en de mogelijke gevolgen ervan voor de economische, sociale en territoriale cohesie in de EU, alsook voor de governance van het beleid en het risico van toekomstige centralisatie in de handen van de nationale regeringen.  

Tot de deelnemers aan het debat behoorden de corapporteurs van het Europees Parlement voor het MFK na 2027, Siegried Muresan en Carla Tavares, de Tsjechische minister voor Cohesie, Petr Kulhánek, en de secretaris-generaal van de Europese Fondsen van Spanje, Mercedes Caballero.  

Citaten

Cordeiro,  voorzitter van de commissie COTER: “We hebben de status quo nooit verdedigd. Het cohesiebeleid moet worden aangepast, met duidelijkere prioriteiten en eenvoudigere instrumenten. Maar vernieuwing mag niet ten koste gaan van de principes die het beleid laten werken. Het huidige voorstel komt niet ten goede aan onze steden en regio's, noch aan de cohesie zelf, noch aan de toekomst van de Europese Unie. Wat we nodig hebben, is een hervorming die partnerschap, territoriale focus en langetermijninvesteringen versterkt, de fundamenten van een werkelijk samenhangende Unie.” 

Ondersecretaris Sikora verklaarde: “We ontmoeten elkaar op een beslissend moment voor Europa. In de komende weken, in de aanloop naar de Europese Raad van december, zullen cruciale besluiten worden genomen. Zij zullen bepalen hoe Europese investeringen in ontwikkeling, veerkracht en solidariteit er in het komende decennium uit zullen zien. Het cohesiebeleid is een van de succesverhalen van Europa. Het heeft ongelijkheden verminderd, gemeenschappen mondiger gemaakt en de groene en de digitale transitie ondersteund. In het licht van de geopolitieke onzekerheid en de toenemende uitdagingen, die ook verband houden met de veiligheid van de EU-burgers, hebben Europa en zijn regio’s meer en niet minder cohesie nodig. Een sterk cohesiebeleid betekent een sterk, modern en rechtvaardig Europa. Sterke regio’s en lokale gemeenschappen, die samenwerken met de EU en de lidstaten, zijn hierbij van essentieel belang.  

Mijn boodschap is duidelijk: in de volgende programmeringsperiode hebben we een ambitieus, eerlijk en robuust cohesiebeleid nodig, waarbij de regio’s volledig betrokken zijn bij het ontwerp en de uitvoering ervan. Niets over regio’s zonder regio’s!” 

Achtergrond

• Video en foto's van het evenement "Cohesiebeleid op het kruispunt" - Dialoog op hoog niveau over de toekomst van het cohesiebeleid. 

• In oktober 2025 keurde het CvdR unaniem een resolutie goed waarin werd gewaarschuwd dat het huidige voorstel voor een langetermijnbegroting van de EU na 2027 zou kunnen leiden tot verdere centralisatie in de handen van de Commissie en nationalisatie van het cohesiebeleid, de visserij en het landbouwbeleid, waardoor deze in concurrentie zouden komen te staan.   

• Conclusies van het Poolse voorzitterschap van de Raad van de EU. 

• Samen met de toonaangevende Europese verenigingen van steden en regio’s is het CvdR een van de oprichters van de #CohesionAlliance, de EU-brede coalitie van vertegenwoordigers van steden en regio’s, sociale partners en verenigingen van het maatschappelijk middenveld die pleiten voor cohesie als een belangrijke doelstelling voor alle beleidsmaatregelen en investeringen van de EU en voor een versterkt cohesiebeleid na 2027. 

Contacten

Matteo Miglietta - Europees Comité van de Regio’s 
Tel. +32 470895382 
matteo.miglietta@cor.europa.eu 

Marcin Zawiśliński - Ministerie van Ontwikkelingsfondsen en Regionaal Beleid van Polen
Tel. +48 222737083
marcin.zawislinski@mfipr.gov.pl