Το μέλλον της πολιτικής συνοχής: οι περιφέρειες και τα κράτη μέλη συζητούν την αύξηση του συγκεντρωτισμού και τα αυξανόμενα εδαφικά χάσματα

Οι τοπικοί, περιφερειακοί, εθνικοί και ενωσιακοί εκπρόσωποι συζήτησαν την πρόταση σχετικά με τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2027 

Για πρώτη φορά από τότε που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε —μέσω επιστολής— την πρόθεσή της να τροποποιήσει τμήματα της αρχικής πρότασής της για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ μετά το 2027, εκπρόσωποι πολλών χωρών της ΕΕ, περιφερειακοί και τοπικοί ηγέτες συγκεντρώθηκαν με μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να συζητήσουν τις ανησυχίες και τα αιτήματά τους σχετικά με το μέλλον της πολιτικής συνοχής. Η σύνοδος έστειλε ισχυρά πολιτικά μηνύματα πριν από τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 18-19 Δεκεμβρίου, κατά την οποία οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα συζητήσουν βασικές πτυχές του προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-34, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής συνοχής.     

Σχεδόν 400 συμμετέχοντες συμμετείχαν διά ζώσης και διαδικτυακά στον διάλογο υψηλού επιπέδου για το μέλλον της πολιτικής συνοχής που διοργανώθηκε στις Βρυξέλλες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) και συνδιοργανώθηκε με το Υπουργείο Αναπτυξιακών Ταμείων και Περιφερειακής Πολιτικής της Πολωνίας στο πλαίσιο της #CohesionAlliance. 

Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τον μελλοντικό μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-34, το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ), περιλαμβάνουν σημαντικές αλλαγές που επηρεάζουν τον πυρήνα της πολιτικής συνοχής ως μακροπρόθεσμο επενδυτικό εργαλείο για όλες τις περιφέρειες της Ευρώπης.  

Η εκδήλωση, την οποία εγκαινίασαν ο πρόεδρος της επιτροπής «Πολιτική εδαφικής συνοχής και προϋπολογισμός της ΕΕ» (COTER) της ΕτΠ, Vasco Alves Cordeiro (PT/PES), και η υφυπουργός στο Υπουργείο Ταμείων Ανάπτυξης και Περιφερειακής Πολιτικής της Πολωνίας, Monika Sikora, έδωσε την ευκαιρία να κατανοηθούν καλύτερα οι προτεινόμενες αλλαγές και ο δυνητικός αντίκτυπός τους στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή της ΕΕ, καθώς και στη διακυβέρνηση της πολιτικής και στον κίνδυνο μελλοντικού συγκεντρωτισμού στα χέρια των εθνικών κυβερνήσεων.  

Μεταξύ αυτών που συμμετείχαν στη συζήτηση ήταν οι συνεισηγητές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το ΠΔΠ μετά το 2027, Siegried Muresan και Carla Tavares, ο υπουργός Συνοχής της Τσεχικής Δημοκρατίας, Petr Kulhánek, και η γενική γραμματέας Ευρωπαϊκών Ταμείων της Ισπανίας, Mercedes Caballero.  

Αποσπάσματα

Ο πρόεδρος της επιτροπής COTER, κ. Cordeiro, δήλωσε: «Ποτέ δεν υπερασπίσαμε το status quo. Η πολιτική συνοχής πρέπει να προσαρμοστεί, με σαφέστερες προτεραιότητες και απλούστερα εργαλεία. Ωστόσο, η ανανέωση δεν μπορεί να αποβεί εις βάρος των ίδιων των αρχών που καθιστούν την πολιτική αποτελεσματική. Η παρούσα πρόταση δεν εξυπηρετεί τους δήμους και τις περιφέρειές μας, ούτε την ίδια τη συνοχή, ούτε το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια μεταρρύθμιση που θα ενισχύει την εταιρική σχέση, την εδαφική εστίαση και τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις, τα θεμέλια μιας πραγματικά συνεκτικής Ένωσης.» 

Η υφυπουργός κ. Sikora δήλωσε: «Συναντιόμαστε σε μια αποφασιστική στιγμή για την Ευρώπη. Τις προσεχείς εβδομάδες, πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, θα ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις. Θα καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο θα μοιάζουν οι επενδύσεις της Ευρώπης στην ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα και την αλληλεγγύη κατά την επόμενη δεκαετία. Η πολιτική συνοχής υπήρξε ένα από τα επιτυχημένα παραδείγματα της Ευρώπης. Μείωσε τις ανισότητες, ενδυνάμωσε τις κοινότητες και στήριξε την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Σήμερα —ενόψει της γεωπολιτικής αβεβαιότητας και των πολλαπλασιαζόμενων προκλήσεων που σχετίζονται επίσης με την ασφάλεια των πολιτών της ΕΕ— η Ευρώπη και οι περιφέρειές της χρειάζονται περισσότερη και όχι λιγότερη συνοχή. Ισχυρή πολιτική συνοχής σημαίνει μια ισχυρή, σύγχρονη και δίκαιη Ευρώπη. Οι ισχυρές περιφέρειες και τοπικές κοινότητες, σε συνεργασία με την ΕΕ και τα κράτη μέλη, είναι ουσιαστικής σημασίας εν προκειμένω.  

Το μήνυμά μου είναι σαφές: κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, χρειαζόμαστε μια φιλόδοξη, δίκαιη και ισχυρή πολιτική συνοχής, με τις περιφέρειες να συμμετέχουν πλήρως στον σχεδιασμό και την εφαρμογή της. Τίποτα για τις περιφέρειες χωρίς τις περιφέρειες!» 

Ιστορικό

• Βίντεο και φωτογραφίες της εκδήλωσης «Η πολιτική συνοχής στο σταυροδρόμι» - Διάλογος υψηλού επιπέδου για το μέλλον της πολιτικής συνοχής. 

• Τον Οκτώβριο του 2025, η ΕτΠ ενέκρινε ομόφωνα ψήφισμα με το οποίο προειδοποιούσε ότι η τρέχουσα πρόταση για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ μετά το 2027 θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω συγκέντρωση στα χέρια της Επιτροπής και εθνικοποίηση της πολιτικής συνοχής, της αλιευτικής και της γεωργικής πολιτικής, θέτοντας τους σε ανταγωνισμό.   

• Συμπεράσματα της πολωνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. 

• Μαζί με τις κορυφαίες ευρωπαϊκές ενώσεις δήμων και περιφερειών, η ΕτΠ είναι ιδρυτικός εταίρος της #CohesionAlliance, του πανευρωπαϊκού συνασπισμού εκπροσώπων των δήμων και των περιφερειών, των κοινωνικών εταίρων και των ενώσεων της κοινωνίας των πολιτών που υποστηρίζουν τη συνοχή ως βασικό στόχο για όλες τις πολιτικές και τις επενδύσεις της ΕΕ και για μια ενισχυμένη πολιτική συνοχής μετά το 2027. 

Επαφές

Matteo Miglietta - Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών 
Τηλ. +32 470895382 
matteo.miglietta@cor.europa.eu 

Marcin Zawiśliński - Υπουργείο Ταμείων Ανάπτυξης και Περιφερειακής Πολιτικής της Πολωνίας
Τηλ. +48 222737083
marcin.zawislinski@mfipr.gov.pl