Tysiąc dni pełnoskalowej wojny: Wsparcie miast i regionów dla Ukrainy jest niezachwiane

Europejski Komitet Regionów (KR) upamiętnia tysięczny dzień pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, wydając deklaracje poparcia dla społeczności ukraińskich i potępiając rosyjską wojnę napastniczą.  

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów Vasco Alves Cordeiro wyraził uznanie dla odwagi i oporu narodu ukraińskiego oraz dla władz lokalnych i regionalnych, które określił jako „główne źródło niezwykłej odporności kraju”. Wezwał również Rosję do uwolnienia przetrzymywanych urzędników lokalnych i regionalnych.

Przywódcy Kijowa, obwodu Charkowa i obecnie okupowanego miasta Mariupola stwierdzili, że tysiąc dni konfliktu charakteryzowało się „heroicznym oporem” i „ciągłymi alarmami, bólem i stratami” – jak stwierdziła Tetiana Jehorowa-Łucenko, przewodnicząca Rady Regionu Charkowa – oraz „odpornością i zaangażowaniem na rzecz zasad demokracji” ze strony władz lokalnych i regionalnych, jak zauważył Witalij Kliczko, mer Kijowa. 

Tysięczny dzień wojny przypadł na dwa dni przed spotkaniem przywódców Europejskiego sojuszu miast i regionów na rzecz odbudowy Ukrainy, podczas którego Europejski Komitet Regionów, przedstawiciele miast, regionów i stowarzyszeń terytorialnych z Ukrainy i UE oraz partnerzy o podobnych poglądach omówią obecne wyzwania stojące przed Ukrainą. Na posiedzeniu omówione zostaną również priorytety w związku z następną konferencją na temat odbudowy Ukrainy, która odbędzie się w Rzymie w lipcu 2025 r. Zatwierdzona też zostanie odnośna deklaracja. Na posiedzeniu, które odbędzie się 21 listopada w Brukseli, wystąpi Davide La Cecilia, specjalny wysłannik Włoch ds. odbudowy Ukrainy.

Sojusz dąży do zapewnienia inkluzywnego, przejrzystego i kierowanego lokalnie procesu odbudowy Ukrainy oraz do wzmocnienia lokalnego i regionalnego wymiaru działań w tym zakresie?. Aby zapewnić władzom lokalnym i regionalnym w Ukrainie wystarczające zdolności i zasoby, sojusz nalega na jaśniejsze mechanizmy finansowania, dostosowane do potrzeb wsparcie finansowe i ramy współpracy. Wzywa również do długoterminowego wsparcia finansowego ze strony UE na rzecz partnerstw i projektów łączących europejskie i ukraińskie organy administracji szczebla niższego niż krajowy.

W dniu 20 listopada, podczas 163. sesji plenarnej KR-u, w trakcie debaty z okazji 30. rocznicy powstania KR-u, przewodniczący Vasco Alves Cordeiro podkreśli potrzebę dalszego wspierania ukraińskich władz lokalnych i regionalnych w procesie odbudowy Ukrainy i jej przystąpienia do UE.

Równolegle w dniu 20 listopada członkowie KR-u omówią również konkretny przykład bezpośredniego wsparcia dla gmin w Ukrainie na wniosek holenderskiego członka Roba Jonkmana (NL/EPL). 

Cytaty: 

• Vasco Alves Cordeiro (PT/PES), przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów: Tysiąc dni po rozpoczęciu nieuzasadnionej i nielegalnej pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę składamy hołd godnej podziwu odwadze i oporowi narodu ukraińskiego. Dziś, jak codziennie od początku wojny, wyrażamy nasze zdecydowane potępienie dla rosyjskiej wojny napastniczej i przekazujemy serdeczne kondolencje i wyrazy solidarności ofiarom i ich rodzinom, a także wszystkim Ukraińcom, którzy dniem i nocą doświadczają ataków na domy, szpitale, szkoły i infrastrukturę energetyczną. Rosja musi niezwłocznie uwolnić przetrzymywanych urzędników lokalnych i regionalnych. Władze lokalne i regionalne są głównym źródłem niezwykłej odporności kraju i pozostają na pierwszej linii, świadcząc kluczowe usługi swoim obywatelom i udzielając pomocy ratującej życie. Będziemy nadal wspierać Ukrainę wobec trudności związanych z nadchodzącą zimą. Każdego dnia musimy pamiętać, że ta walka jest również naszą sprawą. Będziemy wspierać Ukrainę wszelkimi sposobami i tak długo, jak będzie to konieczne.  

• Witalij Kliczko, przewodniczący Stowarzyszenia Miast Ukrainy, mer Kijowa i honorowy członek KR-u: Ukraiński samorząd lokalny wykazuje odporność i zaangażowanie na rzecz zasad demokracji pomimo rosyjskiej agresji i wewnętrznych nacisków. Odbudowujemy zniszczone domy, budujemy mieszkania dla osób wewnętrznie przesiedlonych, świadczymy usługi mieszkańcom i pomagamy oddziałom wojskowym. W naszej walce jesteśmy silniejsi, wiedząc, że nie jesteśmy sami – demokratyczne kraje w Europie i na całym świecie są z nami. Jesteśmy za to bardzo wdzięczni. Wierzymy w nasze wspólne zwycięstwo, dlatego przygotowujemy się do odbudowy naszego kraju. Koncepcja odbudowy samorządu lokalnego w Ukrainie została opracowana przez Stowarzyszenie Miast Ukrainy we współpracy z partnerami międzynarodowymi, w tym z Europejskim sojuszem miast i regionów na rzecz odbudowy Ukrainy. Określa ona, co należy zrobić w celu wdrożenia Europejskiej karty samorządu lokalnego w Ukrainie i co trzeba zrobić na szczeblu państwowym. Zapewni to jasny plan działania, przyciągnie zasoby niezbędne do odbudowy gmin i pozwoli kontynuować reformę decentralizacyjną. Musimy nie tylko odbudować wszystko, co zostało zniszczone, ale także stworzyć legislacyjne, przejrzyste mechanizmy dobrego sprawowania rządów na wszystkich szczeblach, ze skutecznym podziałem władzy, zabezpieczeniem środków finansowych i większym zaangażowaniem obywateli w sprawowanie rządów. Ukraińcy powinni chcieć wrócić do demokratycznej Ukrainy, gdzie znajdą ogromne możliwości i perspektywy. 

• Tetiana Jehorowa-Łucenko, przewodnicząca Rady Regionalnej Charkowa i przewodnicząca Ukraińskiego Stowarzyszenia Rad Obwodowych i Rejonowych: Od tysiąca dni i nocy, czyli od rozpoczęcia pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę walczymy z agresorem i bronimy suwerenności i prawa do życia w naszym kraju. To tysiąc dni heroicznego oporu, walki o wolność i niepodległość Ukrainy, poparcia i nieuległości, gniewu i zwycięstw. Pomimo poważnych szkód, codziennych bombardowań, ciągłych alarmów, bólu i strat, naród ukraiński zachowuje siłę, broniąc prawa Ukrainy do istnienia, ale nie tylko: walczymy o zachowanie spokoju i pokoju dla całej Europy, o europejskie wartości i pokojową przyszłość. Zdecydowane wsparcie społeczności międzynarodowej i wszystkich krajów demokratycznych jest kluczem do zakończenia tej wojny raz na zawsze, aby osiągnąć zwycięstwo Ukrainy i sprawiedliwy pokój! 

• Wadym Bojczenko, przewodniczący sekcji ds. rozwoju gmin wyzwolonych i tymczasowo okupowanych w Stowarzyszeniu Miast Ukrainy oraz burmistrz Mariupola: Tysiąc dni temu Rosja rozpoczęła pełnoskalową inwazję na Ukrainę. Dla Mariupola dni te stały się symbolem odporności, walki i prawdziwej tragedii. Teatr Dramatyczny w Mariupolu zapisał się w historii świata jako przykład przerażającej zbrodni wojennej, a Azowstal, dzięki obrońcom miasta, kojarzony jest z prawdziwym, nieujarzmionym ukraińskim duchem. Nasze miasto, które doznało straszliwych zniszczeń i strat, broniło się przez 86 dni, dając wojsku czas na przygotowanie się do zaciekłych walk. Jego społeczność wykazała się odwagą i pomimo okupacji nadal utrzymuje ducha jedności i chęć powrotu do domu. Ośrodki wsparcia Mariupola, które założyliśmy w 21 miastach Ukrainy, zjednoczyły mieszkańców naszego miasta i dzięki pomocy społeczności międzynarodowej udało nam się zrobić najważniejszą rzecz – utrzymać naszą społeczność pomimo ewakuacji i pomóc ludziom w powrocie do życia. Ukraina musi odzyskać integralność terytorialną, umożliwić ludziom powrót do domu i odbudować miasta. Mariupol, jako symbol odporności, powinien stać się jednym ze sztandarowych przykładów odbudowy i pomocy. Jest to kwestia zarówno sprawiedliwości, jak i zdolności Ukrainy i naszych partnerów międzynarodowych, z którymi wspólnie walczymy o wolność i demokrację. Naszym wspólnym celem jest wygranie wojny, ochrona Ukraińców, powrót wszystkich naszych obrońców z niewoli i przywrócenie sprawiedliwości dla wszystkich.  Dziękuję wszystkim europejskim partnerom, którzy już pomagają, i zwracam się do nich, aby w tej pomocy nie ustawali, oraz by pociągnęli Rosję do odpowiedzialności za wszystkie zbrodnie popełnione przeciwko naszemu krajowi i narodowi. Tylko wspólnie możemy wygrać i przywrócić sprawiedliwość zarówno dla Mariupola, jak i dla całej Ukrainy. 

Kontekst  

• Według Stowarzyszenia Miast Ukrainy w rosyjskiej niewoli przebywa obecnie czterech burmistrzów: Ołeksandr Babycz, burmistrz Hołej Prystani; Ihor Kołychajew, burmistrz Chersonia; Jewhenij Matwiejew, burmistrz Dniprorudnego; oraz Anatolij Siry, burmistrz Nowi Borowyczi. 

• Europejski sojusz miast i regionów na rzecz odbudowy Ukrainy powstał w czerwcu 2022 r. i skupia przedstawicieli stowarzyszeń terytorialnych z Ukrainy i Unii Europejskiej, Europejskiego Komitetu Regionów, Kongresu Rady Europy, poszczególnych miast i regionów, międzynarodowych instytucji finansowych i szeregu innych partnerów. KR pełni funkcję sekretariatu tego sojuszu. 

• Członkowie sojuszu spotkają się w Brukseli 21 listopada, wkrótce po następnej sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów. Posiedzenie będzie transmitowane w internecie.  

• Europejski Komitet Regionów współpracuje również z ukraińskimi regionami i gminami za pośrednictwem grupy roboczej ds. Ukrainy, organu politycznego, któremu obecnie przewodniczy Aleksandra Dulkiewicz (PL/EPL), prezydent Gdańska. Grupa śledzi rozwój sytuacji w Ukrainie, ze szczególnym uwzględnieniem reformy decentralizacyjnej, budowania zdolności władz lokalnych i regionalnych oraz dostosowania do dorobku prawnego UE w zakresie polityki regionalnej.