Przyszły budżet UE: regiony i miasta wzywają do ściślejszej współpracy z UE, aby zapobiec pogłębianiu się różnic w zakresie innowacji i różnic społecznych

28 listopada przywódcy lokalni i regionalni debatowali nad tym, w jaki sposób propozycje długoterminowego budżetu UE na lata 2028–2034 wpłyną na politykę europejską w zakresie badań naukowych i innowacji, edukacji i możliwości w zakresie mobilności, praw socjalnych, kultury i demokracji. Ostrzegli, że centralizacja funduszy i wykluczenie regionów z procesu decyzyjnego może pogłębić regionalne luki innowacyjne, zwiększyć nierówności społeczne oraz osłabić konkurencyjność i długoterminowy rozwój Europy.

Podczas posiedzenia Komisji Polityki Społecznej, Edukacji, Zatrudnienia, Badań Naukowych i Kultury (SEDEC) członkowie omówili proponowane wieloletnie ramy finansowe (WRF) na lata 2028–2034, kontynuując debaty prowadzone w innych komisjach Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u). Dyskusja koncentrowała się na przyszłych opiniach Komisji SEDEC, które będą dotyczyć następnego budżetu UE, z udziałem sprawozdawców i Sari Rautio (FI/EPL), przewodniczącej Europejskiej Partii Ludowej w KR-ze i sprawozdawczyni opinii w sprawiewieloletnich ram finansowych (WRF) po 2027 r., w tym pakietu dotyczącego zasobów własnych.

Sprawozdawca opinii „Erasmus+” Roberto Pella (IT/EPL), burmistrz Valdengo, stwierdził, że program powinien mieć na celu zwrócenie większej uwagi na specyfikę terytoriów europejskich, takich jak obszary śródmiejskie, a także miasta i regiony zmagające się z wyzwaniami demograficznymi związanymi z wyludnieniem i urbanizacją. Podkreślił, że inwestowanie w sport w ramach programu ma zasadnicze znaczenie dla promowania włączenia społecznego, i wezwał do ambitnych inwestycji, większej elastyczności i uproszczenia, a także rzeczywistej współpracy z regionami i miastami w celu osiągnięcia skutecznych wyników. 

Csaba Borboly (RO/EPL), wiceprzewodniczący okręgu Harghita i sprawozdawca opinii „AgoraEU”, stwierdził, że nowy program musi zostać wzmocniony, aby skutecznie dotrzeć do społeczności lokalnych. Wezwał do wprowadzenia mechanizmu uczestnictwa terytorialnego w celu wspierania dialogu lokalnego, komunikacji regionalnej i demokratycznego zaangażowania. Zwrócił również uwagę, że Komisja Europejska (KE) zniosła program małych dotacji lokalnych i wezwała do wprowadzenia mikrodotacji o oddziaływaniu terytorialnym, aby umożliwić mniejszym organizacjom i obszarom wiejskim znaczący udział.

Carlos Martinez Minguez, (ES/PES), burmistrz Sorii i sprawozdawca opinii w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), stwierdził, że połączenie funduszy UE w jeden plan krajowy grozi ograniczeniem zdolności władz lokalnych i regionalnych do tworzenia strategii długoterminowych. Podkreślił, że nierówności rosną nawet na terytoriach wykazujących dynamikę gospodarczą, spowalniających rozwój i podsycających niestabilność, oraz podkreślił kluczową rolę terytorialnej polityki publicznej jako instrumentów spójności społecznej. Zaapelował o silny EFS+ z jasną i chronioną linią budżetową w WRF.

Debata na temat współpracy KR-u i KE w dziedzinie badań naukowych i innowacji

Członkowie Komisji SEDEC przeprowadzili również wymianę poglądów z dyrektorem generalnym Markiem Lemaître’em z Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. Badań Naukowych i Innowacji (R&I) na temat współpracy KR–KE w ramach wspólnego planu działania, który ma zostać odnowiony w najbliższej przyszłości. Przedstawiciel KE zauważył, że wniosek dotyczący przyszłego 10PR opiera się na istniejących mocnych stronach, a jednocześnie otwiera program również na badania nad produktami podwójnego zastosowania. Członkowie wezwali do wyodrębnienia siedmioletniego budżetu 10PR z władzami regionalnymi i lokalnymi jako pełnoprawnymi partnerami, podkreślając, że równowaga terytorialna, silne ekosystemy regionalne i stabilne inwestycje publiczne mają zasadnicze znaczenie dla badań naukowych i innowacji, aby zapewnić obywatelom rzeczywiste korzyści.

Unijna strategia na rzecz przedsiębiorstw typu start-up i przedsiębiorstw scale-up

Członkowie Komisji SEDEC przyjęli projekt opinii w sprawie unijnej strategii na rzecz przedsiębiorstw typu start-up i przedsiębiorstw scale-up i podkreślili, że inicjatywa zapoczątkowana przez Komisję Europejską w maju 2025 r. ma kluczowe znaczenie dla wzmocnienia zdolności innowacyjnych i konkurencyjności Europy. Podkreślili utrzymujące się dysproporcje regionalne i zauważyli, że powodzenie strategii zależy od wzmocnienia regionalnych ekosystemów innowacji poprzez lepszy dostęp do finansowania, talentów i infrastruktury. Wezwali do wzmocnienia synergii między unijnymi programami finansowania, zmniejszenia obciążeń administracyjnych i inicjatyw w zakresie przedsiębiorczości dostosowanych do lokalnych realiów.

Sprawozdawca Jozef Viskupič (SK/Renew Europe), przewodniczący regionu autonomicznego Trnawa, powiedział: „Opinia ta jest wyraźnym sygnałem: Europa może wywiązać się z obietnicy „Wybierz Europę do pozostania” nie tylko dla przedsiębiorstw typu start-up w globalnych centrach, ale także dla przedsiębiorców i innowatorów w każdym regionie europejskim. Zmniejszając bariery administracyjne, poprawiając dostęp do finansowania i wzmacniając ekosystemy regionalne, możemy zbudować silniejszą, bardziej innowacyjną i konkurencyjną Europę”.

Debata na temat zwalczania przemocy ze względu na płeć

Przedstawiciel Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) przedstawił nowe ustalenia, z których wynika, że 31 % pracujących kobiet pada ofiarą molestowania seksualnego w miejscu pracy, a w 88,3 % przypadków sprawcą jest mężczyzna. Sprawozdawczyni KR-u ds. równości płci Carina Ohlsson (SE/PES), członkini rady gminy Lidköping, podkreśliła, że należy chronić prawa kobiet i że zapobieganie wymaga zajęcia się stereotypami dotyczącymi płci, przy czym w ramach rozwiązania należy uwzględnić chłopców i mężczyzn.

Ponadto członkowie Komisji SEDEC wyznaczyli pięciu nowych sprawozdawców:

• Carlos Martinez Minguez, (ES/PES), burmistrz miasta Soria, do opinii w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego;
• Markku Markkula, (FI/EPL), członek Rady Miasta Espoo odpowiedzialny za opinię w sprawie europejskiej strategii na rzecz infrastruktur badawczych i technologicznych;
• Susanne Wahlström (SE/EPL), burmistrz gminy Habo, do opinii „Unia równości: LGBTIQ+/strategia na rzecz równości na lata 2026–2030”;
• Tania Christowa (BG/EPL), burmistrz gminy Gabrowo, do opinii „Kompas kultury dla Europy”;
• Pär Löfstrand (SE/Renew Europe), radny gminy Östersund, za opinię „Strategia antyrasistowska” – w oczekiwaniu na publikację i przypisanie.

Kontekst

• Wideo i zdjęcia ze spotkania.
• Wideo członków KR-u z okazji Międzynarodowego Dnia przeciw Przemocy wobec Kobiet, 25 listopada.