Lokale en regionale overheden moeten een actieve rol spelen in het pact voor het Middellandse Zeegebied

Lokale en regionale overheden pleiten voor meer politieke betrokkenheid, steun en middelen om hun bijdrage aan het pact te versterken.

Tijdens de bijeenkomst van 8 juni hebben lokale en regionale politici en belanghebbenden uit de EU en de mediterrane partnerlanden sterk aangedrongen op de formele integratie van lokale en regionale overheden in het bestuur en de uitvoering van het pact voor het Middellandse Zeegebied, waarbij zij benadrukten dat zij weliswaar reeds ter plaatse bijdragen via tal van concrete Euromediterrane samenwerkingsprojecten, maar dat zij meer politieke erkenning, steun en middelen nodig hebben om die bijdrage te versterken.

Zij wisselden ook van gedachten en ervaringen uit over lopende initiatieven op het gebied van civiele bescherming in het Euro-mediterrane gebied. ARLEM 2025-prijswinnaar Mokhtar Bouazza uit Algerije nodigde ARLEM-leden uit voor een gratis proefversie van zijn winnende project 'AI-Driven Water Resilience for Mediterranean Agriculture'.

Pact voor het Middellandse Zeegebied

Tijdens hun vergaderingen in Brussel bespraken de leden van de commissie Duurzame Territoriale Ontwikkeling van de Euromediterrane Vergadering van Lokale en Regionale Overheden (ARLEM) en lokale en regionale belanghebbenden het gezamenlijk verslag van corapporteurs Marie-Antoinette Maupertuis (FR/EA) van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) en Jamal Abu Obeid, burgemeester van Great Ramtha (Jordanië), getiteld “Delivering the Pact for the Mediterranean with local and regional authorities”.

Om het pact tot een succes te maken, moeten lokale en regionale overheden rechtstreeks worden betrokken en moet de deelname van Arlem worden geïnstitutionaliseerd, zo blijkt uit het verslag. Deze visie werd breed gedeeld door de commissieleden en hun partners in het hele Middellandse Zeegebied. De twee corapporteurs wezen erop dat waterbestendigheid, aanpassing aan de klimaatverandering, civiele bescherming en het bieden van kansen aan jongeren de hoogste prioriteiten ter plaatse zijn. Er is behoefte aan adequate financiering voor projecten die universele uitdagingen aanpakken met lokale oplossingen die zijn aangepast aan specifieke regionale en lokale realiteiten. Het maatschappelijk middenveld en de burgers zelf moeten ook deel uitmaken van het uitvoeringsproces van het pact.

De Europese Commissie benadrukte dat het pact voor het Middellandse Zeegebied door de Commissie is ontworpen als een voorstel en een uitnodiging tot deelname aan alle relevante instellingen om samen te werken. Het volgende meerjarig financieel kader zou financiering kunnen verstrekken voor specifieke acties in het kader van het pact.

Civiele bescherming

Aangezien de zomer opnieuw risico's op bosbranden met zich meebrengt, spraken de Arlem-leden over het belang van civiele bescherming, waaronder de noodzaak van opleiding, grensoverschrijdende uitwisseling van informatie en toegang tot apparatuur. Civiele bescherming is ook belangrijk als economische activiteit die werkgelegenheid brengt en onderzoek en innovatie bevordert. De EG heeft bijzondere nadruk gelegd op paraatheids- en vroegtijdige-waarschuwingssystemen. Het heeft faciliteiten samengesteld, zoals een brandweerknooppunt op Cyprus dat zich richt op het oostelijke Middellandse Zeegebied.

ARLEM-prijs

ARLEM 2025 prijswinnaar Mokhtar Bouazza uit Algerije presenteerde zijn project 'AI-Driven Water Resilience for Mediterranean Agriculture' dat drones, satellietbeelden en AI gebruikt om landbouw effectiever te maken. Hij heeft een Europees verkooppunt van zijn bedrijf in Spanje opgezet en nodigt ARLEM-leden uit om zijn systeem anderhalf jaar gratis te testen. Algerijnse bedrijven die het al hebben gebruikt, hebben het waterverbruik met 40% verminderd en de opbrengsten met 35% verhoogd.

Citaten:

• Joško Klisović (HR/PSE), lid van de gemeenteraad van Zagreb: "Het pact voor het Middellandse Zeegebied is een welkome stap in de richting van een ambitieuzer en evenwichtiger Europees-mediterraan partnerschap. Maar het nakomen van zijn beloften vereist investeringen in mensen, plaatsen en lokale democratie. Steden en regio's moeten aan tafel zitten, niet alleen bij de uitvoering van beleid, maar ook bij het ontwerpen en evalueren ervan. Van waterweerbaarheid en civiele bescherming tot kansen voor jongeren en sociale inclusie, de uitdagingen waarmee we worden geconfronteerd, zijn zeer territoriaal. Een sterker Middellandse Zeegebied kan alleen worden opgebouwd door solidariteit, gedeelde welvaart en echt multilevel governance waarbij geen enkel gebied en geen enkele gemeenschap aan zijn lot wordt overgelaten."

• Marie-Antoinette Maupertuis (FR/EA), voorzitter van de Vergadering van Corsica: "De uitvoering van het pact moet een gedeelde verantwoordelijkheid zijn tussen beide oevers van de Middellandse Zee, op basis van co-governance in plaats van een top-downbenadering. Het welslagen van het pact zal afhangen van de daadwerkelijke betrokkenheid van de lokale en regionale overheden, rekening houdend met de specifieke kenmerken van alle gebieden."
• Jamal Abu Obeid, burgemeester van de gemeente Ramtha in Jordanië: “Het Middellandse Zeegebied is een regio met een gedeelde geschiedenis, gedeelde uitdagingen en gedeelde kansen. Als we echt willen dat dit pact slaagt, moeten we het samen met alle bestuursniveaus opbouwen. In mijn eigen gemeente zijn waterschaarste, klimaatverandering, migratie en territoriale veerkracht, net als in vele andere steden in het Middellandse Zeegebied, uitdagingen waar lokale en regionale overheden dagelijks mee te maken hebben.”

Achtergrond:

• Details van de vergadering: De agenda, webstreaming en de documenten van de vergadering van 8 juni 2026 van de commissie Duurzame Territoriale Ontwikkeling van Arlem zijn te vinden op de evenementpagina; er is vergelijkbaar materiaal beschikbaar over de ARLEM-raadpleging van belanghebbenden. Foto's zijn beschikbaar.
• Arlem: De Euromediterrane vergadering van lokale en regionale overheden (ARLEM) werd in 2010 opgericht door het Europees Comité van de Regio's, als middel om een regionale en lokale stem te geven in het bredere kader van de Unie voor het Middellandse Zeegebied (UMZ). De Unie voor het Middellandse Zeegebied werd in 2008 opgericht als resultaat van een initiatief in het kader van de Euromediterrane samenwerking dat in 1995 in Barcelona werd gelanceerd om culturele, economische, politieke en milieu-uitdagingen aan te pakken.

• Pact voor het Middellandse Zeegebied: Het pact voor het Middellandse Zeegebied - Midden-Oosten, Noord-Afrika en de Golf is in november 2025 van start gegaan en vormt een hernieuwd strategisch engagement van de Europese Unie ten aanzien van haar zuidelijke nabuurschap. Het is gebaseerd op drie hoofdpijlers: (1) mensen, (2) sterkere en duurzamere economieën, en (3) veiligheid, paraatheid en migratiebeheer. Het pact bouwt voort op de strategie die in 2021 is uiteengezet in de nieuwe agenda van de EU voor het Middellandse Zeegebied. Het wordt gezien als een middel om initiatieven te identificeren die een kader zullen bieden voor samenwerking gericht op mensen, op het stimuleren van handel en het benutten van het potentieel van hernieuwbare energie en de digitale economie, en op het versterken van veiligheid en veerkracht. Het zal een aanvulling vormen op bestaande brede bilaterale partnerschappen met Tunesië, Egypte en Jordanië, en andere soortgelijke partnerschappen aanmoedigen. Arlem is door het pact belast met de rol van "een belangrijk institutioneel kanaal voor regionale en lokale bijdragen". In 2025 heeft Arlem haar verslag over de territoriale perspectieven voor de nieuwe Europees-mediterrane strategische agenda aangenomen (corapporteurs: Arianna Censi, loco-burgemeester van Milaan, en Rama Mohammed El Ezzi, loco-stadsmanager van Amman, Jordanië)
• Arlem-prijs: Het CvdR heeft zijn Arlem-prijs voor jong lokaal ondernemerschap in het Middellandse Zeegebied gelanceerd in nauwe samenwerking met zijn partners en supporters, met als doel uitstekende jonge lokale ondernemers uit de mediterrane partnerlanden te erkennen. De prijs geeft bijzondere erkenning aan de rol van lokale of regionale overheden bij het ondersteunen van de reis van een ondernemer. In 2026 gaat de Arlem Award zijn achtste jaar in.