Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές χρειάζονται ενεργό ρόλο στο Σύμφωνο για τη Μεσόγειο

Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές ζητούν μεγαλύτερη πολιτική συμμετοχή, στήριξη και πόρους για την ενίσχυση της συμβολής τους στο Σύμφωνο.

Κατά τη συνεδρίαση της 8ης Ιουνίου, τοπικοί και περιφερειακοί πολιτικοί και ενδιαφερόμενοι φορείς από την ΕΕ και τις μεσογειακές χώρες εταίρους απηύθυναν ισχυρή έκκληση για την επίσημη ενσωμάτωση των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη διακυβέρνηση και την εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μεσόγειο, τονίζοντας ότι, ενώ συμβάλλουν ήδη επιτόπου μέσω πολλών συγκεκριμένων σχεδίων ευρωμεσογειακής συνεργασίας, χρειάζονται μεγαλύτερη πολιτική αναγνώριση, στήριξη και πόρους για την ενίσχυση αυτής της συμβολής.

Αντάλλαξαν επίσης απόψεις και εμπειρίες σχετικά με τις εν εξελίξει πρωτοβουλίες πολιτικής προστασίας στην ευρωμεσογειακή περιοχή. Ο βραβευμένος με το βραβείο ARLEM 2025 Mokhtar Bouazza από την Αλγερία προσκάλεσε τα μέλη της ARLEM σε δωρεάν δοκιμή του νικητήριου έργου του «AI-Driven Water Resilience for Mediterranean Agriculture».

Σύμφωνο για τη Μεσόγειο

Κατά τις συνεδριάσεις τους στις Βρυξέλλες, τα μέλη της επιτροπής «Βιώσιμη εδαφική ανάπτυξη» της Ευρωμεσογειακής Περιφερειακής και Τοπικής Συνέλευσης (ARLEM) και οι τοπικοί και περιφερειακοί φορείς συζήτησαν την κοινή έκθεση των συνεισηγητών Marie-Antoinette Maupertuis (FR/EA) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) και Jamal Abu Obeid, δημάρχου της Μεγάλης Ράμθα (Ιορδανία), με θέμα «Επίτευξη του συμφώνου για τη Μεσόγειο με τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές».

Για να στεφθεί με επιτυχία το Σύμφωνο, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές πρέπει να συμμετέχουν άμεσα και η συμμετοχή της ARLEM να θεσμοθετηθεί, σύμφωνα με την έκθεση. Την άποψη αυτή συμμερίστηκαν ευρέως τα μέλη της επιτροπής και οι εταίροι τους σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Οι δύο συνεισηγητές επεσήμαναν την ανθεκτικότητα των υδάτων, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την πολιτική προστασία και την παροχή ευκαιριών στους νέους ως τις υψηλότερες επιτόπιες προτεραιότητες. Υπάρχει ανάγκη επαρκούς χρηματοδότησης για έργα που αντιμετωπίζουν οικουμενικές προκλήσεις με τοπικές λύσεις προσαρμοσμένες σε συγκεκριμένες περιφερειακές και τοπικές πραγματικότητες. Η κοινωνία των πολιτών και οι ίδιοι οι πολίτες πρέπει επίσης να συμμετέχουν στη διαδικασία εφαρμογής του συμφώνου.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τόνισε ότι το Σύμφωνο για τη Μεσόγειο σχεδιάστηκε από την Επιτροπή ως πρόταση και πρόσκληση συμμετοχής σε όλα τα αρμόδια θεσμικά όργανα για συνεργασία. Το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο θα μπορούσε να παρέχει χρηματοδότηση για συγκεκριμένες δράσεις στο πλαίσιο του συμφώνου.

Πολιτική προστασία

Καθώς το καλοκαίρι ενέχει και πάλι κινδύνους δασικών πυρκαγιών, τα μέλη της ARLEM μίλησαν για τη σημασία της πολιτικής προστασίας, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης για κατάρτιση, ανταλλαγή πληροφοριών σε διασυνοριακό επίπεδο και πρόσβαση σε εξοπλισμό. Η πολιτική προστασία είναι επίσης σημαντική ως οικονομική δραστηριότητα που δημιουργεί απασχόληση και προωθεί την έρευνα και την καινοτομία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα συστήματα ετοιμότητας και έγκαιρης προειδοποίησης. Έχει δημιουργήσει εγκαταστάσεις όπως ένα κέντρο πυροσβεστών στην Κύπρο που επικεντρώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο.

Βραβείο ARLEM

Ο βραβευμένος με το βραβείο ARLEM 2025 Mokhtar Bouazza από την Αλγερία παρουσίασε το έργο του «AI-Driven Water Resilience for Mediterranean Agriculture», το οποίο χρησιμοποιεί μη επανδρωμένα αεροσκάφη, δορυφορικές εικόνες και τεχνητή νοημοσύνη για να καταστήσει τη γεωργία πιο αποτελεσματική. Έχει δημιουργήσει ένα ευρωπαϊκό κατάστημα της εταιρείας του στην Ισπανία και καλεί τα μέλη της ARLEM να δοκιμάσουν το σύστημά του δωρεάν για ενάμιση χρόνο. Οι αλγερινές γεωργικές εκμεταλλεύσεις που το έχουν ήδη χρησιμοποιήσει, έχουν μειώσει την κατανάλωση νερού κατά 40% και έχουν αυξήσει τις αποδόσεις κατά 35%.

Αποσπάσματα:

• Joško Klisović (HR/PES), μέλος της Συνέλευσης του Δήμου του Ζάγκρεμπ: «Το Σύμφωνο για τη Μεσόγειο σηματοδοτεί ένα ευπρόσδεκτο βήμα προς μια πιο φιλόδοξη και ισορροπημένη ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση. Αλλά η εκπλήρωση των υποσχέσεών της απαιτεί επενδύσεις στους ανθρώπους, τους τόπους και την τοπική δημοκρατία. Οι δήμοι και οι περιφέρειες πρέπει να έχουν μια θέση στο τραπέζι, όχι μόνο κατά την εφαρμογή των πολιτικών, αλλά και κατά τον σχεδιασμό και την αξιολόγησή τους. Από την ανθεκτικότητα των υδάτων και την πολιτική προστασία έως τις ευκαιρίες για τους νέους και την κοινωνική ένταξη, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε είναι βαθιά εδαφικές. Μια ισχυρότερη Μεσόγειος μπορεί να οικοδομηθεί μόνο μέσω της αλληλεγγύης, της κοινής ευημερίας και της πραγματικής πολυεπίπεδης διακυβέρνησης που δεν αφήνει κανένα έδαφος και καμία κοινότητα στο περιθώριο.»

• Marie-Antoinette Maupertuis (FR/EA), Πρόεδρος της Συνέλευσης της Κορσικής: «Η εφαρμογή του συμφώνου πρέπει να αποτελεί κοινή ευθύνη και των δύο ακτών της Μεσογείου, με βάση τη συνδιακυβέρνηση και όχι μια προσέγγιση από την κορυφή προς τη βάση. Η επιτυχία του συμφώνου θα εξαρτηθεί από την πραγματική συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων όλων των περιοχών.»
• Jamal Abu Obeid, δήμαρχος Ramtha στην Ιορδανία: «Η Μεσόγειος είναι μια περιοχή με κοινή ιστορία, κοινές προκλήσεις και κοινές ευκαιρίες. Εάν θέλουμε πραγματικά να επιτύχει αυτό το σύμφωνο, πρέπει να το οικοδομήσουμε μαζί με όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης. Στον δήμο μου, όπως και σε πολλές άλλες περιοχές της Μεσογείου, η λειψυδρία, η κλιματική αλλαγή, η μετανάστευση και η εδαφική ανθεκτικότητα αποτελούν προκλήσεις που διαχειρίζονται καθημερινά οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές.»

Ιστορικό:

• Στοιχεία συνεδρίασης: Η ημερήσια διάταξη, η διαδικτυακή μετάδοση και τα έγγραφα της συνεδρίασης της επιτροπής «Βιώσιμη εδαφική ανάπτυξη» της ARLEM της 8ης Ιουνίου 2026 διατίθενται στη σελίδα της εκδήλωσης· παρόμοιο υλικό είναι διαθέσιμο σχετικά με τη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη της ARLEM . Οι φωτογραφίες είναι διαθέσιμες.
• ARLEM: Η Ευρωμεσογειακή Περιφερειακή και Τοπική Συνέλευση (ARLEM) δημιουργήθηκε το 2010 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, ως μέσο παροχής περιφερειακής και τοπικής φωνής εντός του ευρύτερου πλαισίου της Ένωσης για τη Μεσόγειο (ΕγΜ). Η Ένωση για τη Μεσόγειο ιδρύθηκε το 2008, ως αποτέλεσμα μιας πρωτοβουλίας ευρωμεσογειακής συνεργασίας που δρομολογήθηκε το 1995 στη Βαρκελώνη για την αντιμετώπιση πολιτιστικών, οικονομικών, πολιτικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων.

• Σύμφωνο για τη Μεσόγειο: Το σύμφωνο για τη Μεσόγειο - Μέση Ανατολή, Βόρεια Αφρική και Κόλπος δρομολογήθηκε τον Νοέμβριο του 2025 και αποτελεί ανανεωμένη στρατηγική δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της νότιας γειτονίας της. Βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: 1) άνθρωποι, 2) ισχυρότερες και πιο βιώσιμες οικονομίες και 3) ασφάλεια, ετοιμότητα και διαχείριση της μετανάστευσης. Το σύμφωνο βασίζεται στη στρατηγική που καθορίστηκε το 2021 στο νέο θεματολόγιο της ΕΕ για τη Μεσόγειο. Θεωρείται ως μέσο εντοπισμού πρωτοβουλιών που θα παράσχουν ένα πλαίσιο συνεργασίας με επίκεντρο τους ανθρώπους, την τόνωση του εμπορίου και την αξιοποίηση του δυναμικού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ψηφιακής οικονομίας, καθώς και την ενίσχυση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας. Θα συμπληρώσει τις υφιστάμενες ολοκληρωμένες διμερείς εταιρικές σχέσεις με την Τυνησία, την Αίγυπτο και την Ιορδανία και θα ενθαρρύνει άλλες παρόμοιες εταιρικές σχέσεις. Το Σύμφωνο αναθέτει στην ARLEM τον ρόλο του «βασικού θεσμικού διαύλου για τις περιφερειακές και τοπικές συνεισφορές». Το 2025, η ARLEM ενέκρινε τη σχετική έκθεσή της με τίτλο «Εδαφικές προοπτικές για το νέο ευρωμεσογειακό στρατηγικό θεματολόγιο»(συνεισηγητές: Arianna Censi, αντιδήμαρχος Μιλάνου, και Rama Mohammed El Ezzi, αναπληρωτής διευθυντής πόλης του Αμμάν, Ιορδανία)
• Βραβείο ARLEM: Η ΕτΠ δρομολόγησε το βραβείο ARLEM για την τοπική επιχειρηματικότητα των νέων στη Μεσόγειο σε στενή συνεργασία με τους εταίρους και τους υποστηρικτές της, με στόχο την αναγνώριση εξαιρετικών νέων τοπικών επιχειρηματιών από τις μεσογειακές χώρες εταίρους. Το βραβείο απονέμει ιδιαίτερη αναγνώριση στον ρόλο των τοπικών ή περιφερειακών αρχών στην υποστήριξη του ταξιδιού ενός επιχειρηματία. Το 2026, το βραβείο ARLEM εισέρχεται στην όγδοη χρονιά του.