Władze lokalne i regionalne potrzebują aktywnej roli w pakcie na rzecz regionu Morza Śródziemnego

Władze lokalne i regionalne wzywają do większego zaangażowania politycznego, wsparcia i zasobów, aby zwiększyć swój wkład w pakt.

Na posiedzeniu w dniu 8 czerwca politycy lokalni i regionalni oraz zainteresowane strony z UE i śródziemnomorskich krajów partnerskich wystosowali zdecydowany apel o formalne włączenie władz lokalnych i regionalnych w zarządzanie paktem na rzecz regionu Morza Śródziemnego i jego wdrażanie, podkreślając, że chociaż już wnoszą one wkład w terenie za pośrednictwem wielu konkretnych projektów współpracy eurośródziemnomorskiej, potrzebują większego uznania politycznego, wsparcia i zasobów, aby zwiększyć ten wkład.

Wymienili również poglądy i doświadczenia na temat bieżących inicjatyw ochrony ludności w obszarze eurośródziemnomorskim. Laureat nagrody ARLEM 2025 Mokhtar Bouazza z Algierii zaprosił członków ARLEM-u na bezpłatną próbę swojego zwycięskiego projektu "AI-Driven Water Resilience for Mediterranean Agriculture".

Pakt na rzecz Regionu Morza Śródziemnego

Na posiedzeniach w Brukseli członkowie Komisji Zrównoważonego Rozwoju Terytorialnego Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM) oraz lokalne i regionalne zainteresowane strony omówili wspólne sprawozdanie współsprawozdawców Marie-Antoinette Maupertuis (FR/EA) z Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u) i Jamala Abu Obeida, burmistrza Wielkiej Ramty (Jordania), pt. „Realizacja paktu na rzecz regionu Morza Śródziemnego z władzami lokalnymi i regionalnymi”.

Aby pakt okazał się sukcesem, konieczne jest bezpośrednie zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych oraz zinstytucjonalizowanie udziału ARLEM-u. Pogląd ten był powszechnie podzielany przez członków komisji i ich partnerów w całym regionie Morza Śródziemnego. Dwóch współsprawozdawców wskazało odporność na wodę, przystosowanie się do zmiany klimatu, ochronę ludności i zapewnienie możliwości młodym ludziom jako najwyższe priorytety w terenie. Istnieje potrzeba odpowiedniego finansowania projektów, które stawiają czoła uniwersalnym wyzwaniom dzięki lokalnym rozwiązaniom dostosowanym do konkretnych realiów regionalnych i lokalnych. Społeczeństwo obywatelskie i sami obywatele muszą również uczestniczyć w procesie wdrażania paktu.

Komisja Europejska podkreśliła, że Pakt na rzecz Regionu Morza Śródziemnego został opracowany przez Komisję jako wniosek i zaproszenie do udziału dla wszystkich odpowiednich instytucji do współpracy. Kolejne wieloletnie ramy finansowe mogłyby zapewnić finansowanie konkretnych działań w ramach paktu.

Ochrona ludności

Ponieważ lato ponownie niesie ze sobą ryzyko pożarów lasów, członkowie ARLEM-u mówili o znaczeniu ochrony ludności, w tym o potrzebie szkoleń, transgranicznej wymiany informacji i dostępu do sprzętu. Ochrona ludności jest również ważna jako działalność gospodarcza, która przynosi zatrudnienie i promuje badania naukowe i innowacje. KE położyła szczególny nacisk na systemy gotowości i wczesnego ostrzegania. Zebrała obiekty, takie jak centrum strażackie na Cyprze, które koncentruje się na wschodniej części Morza Śródziemnego.

Nagroda ARLEM-u

Laureat nagrody ARLEM 2025 Mokhtar Bouazza z Algierii zaprezentował swój projekt "AI-Driven Water Resilience for Mediterranean Agriculture", który wykorzystuje drony, zdjęcia satelitarne i sztuczną inteligencję, aby zwiększyć skuteczność rolnictwa. Założył europejską placówkę swojej firmy w Hiszpanii i zaprasza członków ARLEM-u do bezpłatnego testowania swojego systemu przez półtora roku. Algierskie gospodarstwa rolne, które już z niego korzystały, zmniejszyły zużycie wody o 40% i zwiększyły plony o 35%.

Cytaty:

• Joško Klisović (HR/PES), członek zgromadzenia miasta Zagrzeb: „Pakt na rzecz regionu Morza Śródziemnego stanowi pożądany krok w kierunku bardziej ambitnego i zrównoważonego partnerstwa eurośródziemnomorskiego. Jednak dotrzymanie obietnic wymaga inwestycji w ludzi, miejsca i lokalną demokrację. Miasta i regiony muszą mieć miejsce przy stole, nie tylko przy wdrażaniu polityk, ale także przy ich opracowywaniu i ocenie. Od odporności wodnej i ochrony ludności po możliwości dla młodzieży i włączenie społeczne – wyzwania, przed którymi stoimy, są głęboko terytorialne. Silniejszy region Morza Śródziemnego można zbudować jedynie dzięki solidarności, wspólnemu dobrobytowi i prawdziwemu wielopoziomowemu sprawowaniu rządów, które nie pozostawia żadnego terytorium ani żadnej społeczności w tyle”.

• Marie-Antoinette Maupertuis (FR/EA), przewodnicząca Zgromadzenia Korsyki: „Wdrażanie paktu musi być wspólną odpowiedzialnością obu wybrzeży Morza Śródziemnego, opartą na współzarządzaniu, a nie na podejściu odgórnym. Powodzenie paktu będzie zależało od rzeczywistego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych, z uwzględnieniem specyfiki wszystkich terytoriów”.
• Jamal Abu Obeid, burmistrz gminy Ramtha w Jordanii: „Morze Śródziemne to region wspólnej historii, wspólnych wyzwań i wspólnych możliwości. Jeśli naprawdę chcemy, aby ten pakt się powiódł, musimy go zbudować razem ze wszystkimi szczeblami sprawowania rządów. W mojej gminie, podobnie jak w wielu innych krajach basenu Morza Śródziemnego, niedobór wody, zmiana klimatu, migracja i odporność terytorialna są wyzwaniami, z którymi władze lokalne i regionalne radzą sobie każdego dnia.

Kontekst:

• Szczegóły spotkania: Porządek obrad, transmisje internetowe i dokumenty z posiedzenia Komisji Zrównoważonego Rozwoju Terytorialnego ARLEM-u w dniu 8 czerwca 2026 r. można znaleźć na stronie wydarzenia; podobne materiały na temat konsultacji z zainteresowanymi stronami ARLEM-u są dostępne. Dostępne są zdjęcia.
• ARLEM: Eurośródziemnomorskie Zgromadzenie Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM) zostało utworzone w 2010 r. przez Europejski Komitet Regionów w celu zapewnienia głosu regionalnego i lokalnego w szerszych ramach Unii dla Śródziemnomorza. Unia dla Śródziemnomorza została ustanowiona w 2008 r. w wyniku inicjatywy współpracy eurośródziemnomorskiej zapoczątkowanej w 1995 r. w Barcelonie w celu sprostania wyzwaniom kulturalnym, gospodarczym, politycznym i środowiskowym.

• Pakt na rzecz Regionu Morza Śródziemnego: Pakt na rzecz regionu Morza Śródziemnego – Bliski Wschód, Afryka Północna i Zatoka Perska został zainicjowany w listopadzie 2025 r. i stanowi odnowione zobowiązanie strategiczne Unii Europejskiej na rzecz jej południowego sąsiedztwa. Opiera się on na trzech głównych filarach: (1) ludzie, (2) silniejsze i bardziej zrównoważone gospodarki oraz (3) bezpieczeństwo, gotowość i zarządzanie migracjami. Pakt opiera się na strategii określonej w 2021 r. w Nowym programie UE dla regionu Morza Śródziemnego. Jest on postrzegany jako sposób na określenie inicjatyw, które zapewnią ramy współpracy ukierunkowanej na ludzi, na pobudzenie handlu i wykorzystanie potencjału energii ze źródeł odnawialnych i gospodarki cyfrowej oraz na zwiększenie bezpieczeństwa i odporności. Uzupełni on istniejące kompleksowe partnerstwa dwustronne z Tunezją, Egiptem i Jordanią oraz zachęci do innych podobnych partnerstw. Pakt powierza ARLEM-owi rolę „kluczowego kanału instytucjonalnego dla wkładów regionalnych i lokalnych”. W 2025 r. ARLEM przyjął powiązane sprawozdanie pt. „Perspektywy terytorialne nowego eurośródziemnomorskiego programu strategicznego”(współsprawozdawcy: Arianna Censi, zastępca burmistrza Mediolanu, i Rama Mohammed El Ezzi, zastępca zarządcy miasta Amman, Jordania)
• Nagroda ARLEM-u: KR uruchomił nagrodę ARLEM-u dla młodych lokalnych przedsiębiorców w regionie Morza Śródziemnego w ścisłej współpracy ze swoimi partnerami i zwolennikami w celu wyróżnienia wybitnych młodych lokalnych przedsiębiorców z śródziemnomorskich krajów partnerskich. Nagroda jest wyrazem szczególnego uznania dla roli władz lokalnych i regionalnych we wspieraniu drogi przedsiębiorcy. W 2026 r. nagroda ARLEM-u rozpoczyna swój ósmy rok.