Regio's en steden stellen nieuwe uitvoeringsinstrumenten voor om de lokale ontwikkeling in plattelandsgebieden te stimuleren

Lokale en regionale leiders streven ernaar veerkrachtige, inclusieve en duurzame plattelandsgemeenschappen na 2027 te bevorderen door programma’s voor vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling (CLLD) en Leader te versterken, financierings- en uitvoeringsprocessen te vereenvoudigen en ervoor te zorgen dat plattelandsprioriteiten in al het EU-beleid worden ingebed. Deze oproep werd gedaan in een advies onder leiding van Thibaut Guignard,burgemeester van Ploeuc-l’Hermitage, en goedgekeurd tijdens de constituerende zitting van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR). 

Plattelandsgebieden – die meer dan 80 % van het grondgebied van de Europese Unie (EU) vertegenwoordigen – worden steeds meer gemarginaliseerd en achtergelaten ten koste van stedelijke gebieden. Daarom benadrukt het CvdR dat plattelandsontwikkeling en territoriale cohesie in de hele EU dringend moeten worden versterkt en wijst het op het succes van de Leader- en CLLD-benaderingen bij het versterken van de positie van lokale actoren en het bevorderen van territoriale, economische en sociale cohesie.

Regio’s en steden pleiten voor een coherentere en flexibelere aanpak van de financiering van territoriale ontwikkeling, waarbij meerdere EU-fondsen worden geïntegreerd en buitensporige administratieve belemmeringen worden weggenomen. Devoorgestelde nieuwe uitvoeringsinstrumenten zouden gebaseerd zijn op een hoofdfonds waarvan de beheersvoorschriften van toepassing zouden zijn op bijdragen uit andere gemobiliseerde fondsen en op een verplicht percentage van de financiering voor CLLD in elk betrokken fonds (“ring-fencing”), waardoor aanzienlijke steun voor de meest kwetsbare gebieden wordt gegarandeerd. Om de financiële beperkingen voor lokale projecten te verlichten, pleit het CvdR bovendien voor voorfinancieringsmechanismen, om ervoor te zorgen dat kleine plattelandsinitiatieven toegang hebben tot financiering zonder aanzienlijke financiële lasten vooraf, en voor het gebruik van forfaitaire betalingen, die hun doeltreffendheid hebben bewezen in landen als Estland en Polen.

Lokale en regionale vertegenwoordigers benadrukken de noodzaak van meer institutionele erkenning en steun voor lokale actiegroepen (LAG's) op nationaal en regionaal niveau. Het aanmoedigen van een grotere participatie van vrouwen en jongeren zou het democratisch bestuur en de lokale betrokkenheid bij initiatieven voor plattelandsontwikkeling versterken. Meer investeringen in opleidingsprogramma's zouden ook de uitvoering van projecten verbeteren en tegelijkertijd innovatie bevorderen. 

Tot slot dringt het CvdR aan op meer EU-toezicht met behoud van lokale autonomie. De regionale leiders roepen op tot maatregelen om het gebruik van plattelandstoetsing aan te moedigen en te intensiveren bij de vormgeving van Europese wetgeving en institutionele kaders, die op 24 februari tijdens dezitting van de AGRI-raad zullen worden besproken. Dit geldt met name voor het volgende meerjarig financieel kader (MFK) en voor het nationale en regionale beleid van de lidstaten.

Citaat: 

Rapporteur Thibaut GUIGNARD (FR/EVP), burgemeester van Ploeuc-l’Hermitage: “Dit verslag benadrukt het succes van het Leader-programma in de afgelopen 30 jaar en, meer in het algemeen, de aanpak van lokale ontwikkeling door lokale actoren, die sindsdien is uitgebreid tot andere fondsen zoals het EFMZVA en het ESF. Het doel van dit verslag is plattelandsgebieden meer financiële middelen ter beschikking te stellen om hun ontwikkelingsstrategieën te ondersteunen door middel van een verplichte meerfondsenaanpak. Zij stelt ook vereenvoudigingsmaatregelen voor, waaronder een hoofdfonds waarvan de beheersregels van toepassing zouden zijn op alle andere fondsen, alsook een gestroomlijnde procedure voor kleine projecten. Tot slot dringt het aan op een op vertrouwen gebaseerde overeenkomst tussen de Europese Unie, beheersautoriteiten, lokale actiegroepen en projectleiders om de efficiëntie te vergroten en de controles te stroomlijnen, met behoud van transparantie en waarborging van het juiste gebruik van EU-middelen.” 

Achtergrond: 

• Video en foto's van het debat. 

• De term “LEADER” komt oorspronkelijk van het Franse acroniem voor “Liaison Entre Actions de Développement de l’Économie Rurale”, wat “verbanden tussen de plattelandseconomie en ontwikkelingsacties” betekent. 

• De langetermijnvisie voor plattelandsgebieden in de EU. 

• Het verslag van de Europese Commissie over destudie terondersteuning van de evaluatie van de kosten en baten van de uitvoering van Leader (november2023). 

• De 164e zitting,die van 19 tot en met 20 februari plaatsvindt, markeert het begin van het volgende mandaat. Aan het begin van de nieuwe mandaatsperiode worden alle CvdR-leden benoemd voor een periode van vijf jaar en worden alle organen, met inbegrip van het bureau, de commissies en de werkgroepen, opnieuw opgericht. De nieuwe voorzitter, de nieuwe eerste vicevoorzitter en het nieuwe bureau worden door de leden tijdens de eerste zitting gekozen. Persbericht.