Vitaliy Klitschko, burgemeester van Kiev, ontvangt de burgemeester Paweł Adamowicz Award voor zijn inzet voor vrijheid en de rechtsstaat in tijden van oorlog

Speciale erkenning werd ook gegeven aan Bassam Aramin en Rami Elhanan voor hun werk aan verzoening tussen Palestijnse en Israëlische gemeenschappen.  

Vitaliy Klitschko, burgemeester van Kiev, heeft de Paweł Adamowicz Award ontvangen als erkenning voor zijn buitengewone leiderschap en het bevorderen van maatschappelijke betrokkenheid, zelfs te midden van de extreme uitdagingen van oorlog. De prijs werd uitgereikt door Kata Tüttő,voorzitter van het Europees Comité van de Regio’s, en Magdalena Adamowicz,lid van het Europees Parlement, in aanwezigheid vanMarta Kos,commissaris voor Uitbreiding, tijdens een plenaire vergadering van het Europees Comité van de Regio’s op 20 februari in Brussel. 

De prijs, die voor de vierde keer werd toegekend, werd ingesteld door het Europees Comité van de Regio’s in samenwerking met de stad Gdansk en het International Cities of Refuge Network (ICORN). De prijs wordt uitgereikt aan lokale leiders – in de politiek of in het maatschappelijk middenveld – die onverdraagzaamheid, radicalisering, haatzaaiende uitlatingen en vreemdelingenhaat bestrijden. Het erkent het werk van alle gekozen vertegenwoordigers, ambtenaren, organisaties en gewone burgers die, ondanks de risico's, proberen de democratie op lokaal niveau te laten werken door betere en meer open gemeenschappen te ondersteunen. In het kader van de interinstitutionele samenwerking ter bevordering van de prijs van burgemeester Paweł Adamowicz konden leden vanhet Europees Parlement ook kandidaten voordragen. 

De burgemeester van Kiev, Vitaliy Klitschko, ontving de prijs van Kata Tüttő, de voorzitter van het Europees Comité van de Regio’s, en Magdalena Adamowicz, lid van het Europees Parlement, als erkenning voor zijn focus op veerkracht, innovatie en mensenrechten. In het licht van de Russische agressie hielp de leiding van Vitaliy Klitschkodemensenrechten te beschermen, de toegang tot basisdiensten zoals water, elektriciteit en noodhulp te waarborgen en de humanitaire inspanningen voor ontheemden te coördineren. De jury zei dat zijn steun voor vrijheid, de rechtsstaat en Europese integratie zijn inzet voor de democratische toekomst van Kiev onderstreept en prees zijn innovatieve benadering van maatschappelijke betrokkenheid en leiderschap bij de verdediging van de mensenrechten, en zei dat hij een wereldwijd symbool van moed en ambitie is geworden. 

Volgens de jury zijn de initiatieven van de burgemeester van Kiev een voorbeeld voor andere steden. Dergelijke initiatieven omvatten: de invoering van de Kyiv Digital-app, waarmee inwoners kwesties kunnen aankaarten en kunnen stemmen over lokale initiatieven, en de oprichting van het Vcentri Hub-netwerk, dat fungeert als een belangrijke openbare ruimte voor de overheid, maatschappelijke organisaties en de gemeenschap. Hoewel de burgemeester van Kiev de toegang tot essentiële diensten zoals water en elektriciteit waarborgt, heeft hij ook de dialoog tussen burgers en de regering ondersteund door middel van openbare raadplegingen en discussies, van openbare hoorzittingen en fora tot online-enquêtes en steun voor de oprichting van openbare raden samen met maatschappelijke organisaties. 

De jury besloot ook om een speciale vermelding toe te kennen aan Bassam Aramin en Rami Elhanan,Palestijnse en Israëlische gemeenschapsleiders die werken aan verzoening tussen de gemeenschappen. Vertegenwoordigers van Parents Circle - Families Forum (PCFF),een organisatie van Palestijnse en Israëlische ouders die kinderen hebben verloren in het Israëlisch-Palestijnse conflict, werden geëerd voor hun gezamenlijke inzet voor vrede en gelijkheid en hun streven naar geweldloze oplossingen op basis van gedeelde ervaring van verdriet, het verlies van hun dochters in het Palestijns-Israëlische conflict. 

Hun activiteiten, waaronder dialoogbijeenkomsten, een gezamenlijke Israëlisch-Palestijnse herdenkingsdag, online betrokkenheid en gemeenschapsoverschrijdende educatieve groepen en uitwisselingen, hadden niet alleen gevolgen voor de direct betrokkenen (700 gezinnen) via PCFF-programma's (bijvoorbeeld Young Ambassadors for Peace of de vrouwengroep), maar bereikten ook bredere gemeenschappen door uitgebreide media-aandacht en internationale samenwerking met PCFF-vrienden in de VS, het VK en Duitsland. 

De andere genomineerden op de shortlist waren (in alfabetische volgorde): 

• Alain Chouraqui: Oprichter van Camp des Milles, Frankrijk. Stichting Camp des Milles Memorial and Education heeft een voormalig interneringskamp omgevormd tot een centrum voor onderwijs en herdenking van de Holocaust; 

• Alexei Gorinov: Russische oppositieleider op gemeentelijk niveau en mensenrechtenactivist, momenteel gevangengezet wegens verzet tegen het Russische regime; 

• Kamira: Nationale Federatie van Roma-vrouwenverenigingen, Spanje. Kamira bevordert sociale inclusie en bestrijdt discriminatie van Roma-vrouwen. Het werd opgericht in 1999 en bestaat uit 23 verenigingen in acht autonome gemeenschappen. De organisatie richt zich op het bevorderen van de vrijheid, solidariteit en gelijkheid van de Roma-gemeenschap en ook op het bevorderen van sociale integratie en het bestrijden van discriminatie van Roma-vrouwen; 

• Andriy Sadovyi: De burgemeester van Lviv, Oekraïne, erkende zijn acties ter ondersteuning van de oorlogsslachtoffers en de bescherming van de mensenrechten tijdens de grootschalige Russische invasie van Oekraïne. 

Citaten: 

Vitaliy Klitschko, burgemeester van Kiev: "Het is een grote eer voor mij om de Paweł Adamowicz Award in ontvangst te mogen nemen. Dit is niet alleen een erkenning van mijn werk als burgemeester van Kiev en politicus, maar ook een bewijs van de niet-aflatende inzet voor de waarden van vrijheid en democratie, evenals de heldhaftigheid van het hele Oekraïense volk. Al bijna drie jaar vechten we voor onze staat en een democratische toekomst. Ik ben dankbaar voor de steun van onze vrienden en partners. Samen staan we voor onze gedeelde waarden en de veiligheid van de democratische wereld. En samen moeten we deze strijd winnen! 

Rami Elhanan,lid van het Parents Circle Family Forum, zei: "Terzijde blijven staan terwijl een misdrijf wordt gepleegd, is ook een misdrijf. Bij deze gelegenheid zou ik u willen vragen, ik zou van u willen eisen in mijn naam en de naam van mijn broer en de naam van alle rouwende ouders, de Israëli's en de Palestijnen, wees niet pro-Israël. Wees niet pro-Palestijns. Wees pro-vrede. Wees tegen onrecht. Laat het fascisme niet winnen.  

Bassam Aramin, woordvoerder van het Parents Circle Family Forum, zei: “Ik heb altijd gezegd dat het Joodse volk in Europa het slachtoffer was van de Holocaust en dat de Palestijnen het slachtoffer worden van het slachtoffer en dat ik en Rami, onze dochters Abir en Smadar, het slachtoffer zijn van de Israëlische bezetting. Met uw hulp zullen we deze bloedcirkel stoppen. 

Kata Tüttő,voorzitter van het Europees Comité van de Regio’s, zei: “De editie van 2024 van de prijs voor burgemeester Paweł Adamowicz is een eerbetoon aan de nalatenschap van de burgemeester van de stad Gdańsk en het CvdR-lid, die zijn vermoord terwijl zij de lokale democratie, diversiteit en solidariteit verdedigden, met een krachtige oproep tot vrede, verzoening en wederopbouw tegen een achtergrond van razende oorlogen die gemeenschappen verscheuren. Ik prijs de ongeëvenaarde moed en het buitengewone leiderschap van Vitaliy Klitschko, burgemeester van Kiev, die maatschappelijke betrokkenheid heeft bevorderd in het licht van extreme tegenspoed. Ik betuig ook mijn hartelijke waardering aan Bassam Aramin en Rami Elhanan, de Palestijnse en Israëlische gemeenschapsleiders van het Parents' Circle Family Forum, voor hun niet aflatende strijd om bruggen te slaan tussen de twee gemeenschappen. Deze cijfers zijn een echte inspiratiebron voor ons, lokaal en regionaal gekozen vertegenwoordigers in de hele EU. 

Marta Kos, commissaris voor Uitbreiding: “Oekraïense burgemeesters en lokale raden zijn helden van veerkracht. Ze bieden leiderschap en essentiële diensten onder onvoorstelbare omstandigheden. Wanneer mensen hun huis verliezen door Russische bombardementen, zijn de lokale autoriteiten vaak de eersten die het initiatief nemen om sporthallen te herbestemmen als schuilplaatsen of voedsel en kleding te verstrekken. Het is niet meer dan terecht dat met Vitaliy Klitschko een Oekraïense burgemeester de burgemeester Paweł Adamowicz Award heeft ontvangen. Zijn Kiev is de emotionele hoofdstad van allen die dromen van de ware eenwording van ons continent – allen die de droom delen van een vreedzame, vrije en welvarende Europese Unie.” 

Magdalena Adamowicz, lid van het Europees Parlement, weduwe van burgemeester Adamowicz: “Oekraïense burgemeesters en lokale raden zijn helden van veerkracht. Ze bieden leiderschap en essentiële diensten onder onvoorstelbare omstandigheden. Wanneer mensen hun huis verliezen door Russische bombardementen, zijn de lokale autoriteiten vaak de eersten die het initiatief nemen om sporthallen te herbestemmen als schuilplaatsen of voedsel en kleding te verstrekken. Het is niet meer dan terecht dat met Vitaliy Klitschko een Oekraïense burgemeester de burgemeester Paweł Adamowicz Award heeft ontvangen. Zijn Kiev is de emotionele hoofdstad van allen die dromen van de ware eenwording van ons continent – allen die de droom delen van een vreedzame, vrije en welvarende Europese Unie.” 

Meer informatie: 

Video en foto's van het debat. 

De winnaar van de Paweł Adamowicz-prijs werd op 13 januari 2025 bekendgemaakt tijdens een ceremonie in Gdansk. De ceremonie maakte deel uit van een tweedaagse viering ter herdenking van de 6e verjaardag van de moord op burgemeester Paweł Adamowicz, evenals een gelegenheid om na te denken over zijn nalatenschap, de waarden te eren die hij verdedigde en alle daden van haat te veroordelen. 

Paweł Adamowicz werd op 13 januari 2019 neergestoken tijdens een liefdadigheidsevenement. Zijn moord werd voorafgegaan door een toename van haatzaaiende uitlatingen tegen hem. Zijn laatste woorden, uitgesproken vlak voordat hij werd aangevallen, waren: "Gdańsk is genereus, Gdańsk deelt zijn goedheid, Gdańsk wil een stad van solidariteit zijn. Dit is een geweldige tijd om het goede te delen. Je bent geliefd. Gdansk is de mooiste stad ter wereld. Dank u!" De heer Adamowicz zette zich in voor de bevordering van de fundamentele waarden van de EU en was actief lid van het Europees Comité van de Regio's. 

De jury werd voorgezeten door de voormalige voorzitter van de commissie CIVEX, de heer Molinoz, en bestond uit de voorzitter van de commissie LIBE van het EP, de heer Javier Zarazalejos (ES/EVP), EP-lid Magdalena Adamowicz (PL/EVP), de burgemeester van Gdansk Aleksandra Dulkiewicz (PL/EVP), de voorzitter van ICORN, mevrouw A Annika Strömberg, een vertegenwoordiger van het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa (mevrouw Jelena Drenjanin) en de laureaat van vorig jaar, de directeur van LDA Zavidovici Maddalena Alberti. 

Voormalige laureaten zijn de burgemeester van Keulen (Duitsland), Henriette Reker, de burgemeester van Michałowo (Polen), Marek Nazarko en de Italiaanse ngo van Brescia, Local Democracy Agency Zavidovići. Speciale Erkenningsprijzen zijn twee keer toegekend: in 2023 aan de burgemeester van Hola Prystan in Oekraïne, Oleksandr Babich,die is ontvoerd en nog steeds gevangen zit door de Russische bezetters; en in 2024 aan Alla Myronova,burgemeester van Inhulka, in Oekraïne, voor haar moedige standpunt namens haar gemeenschap, met name tijdens de Russische bezetting. 

Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR), als politieke assemblee van lokale en regionale vertegenwoordigers in de EU en op initiatief van de Poolse delegatie bij het CvdR, heeft in februari 2019 unaniem eenresolutieaangenomen waarin haatzaaiende uitlatingen en bedreigingen van allerlei aard tegen politieke leiders worden veroordeeld. Het CvdR heeft tijdens zijn zitting in november 2022 aanbevelingen goedgekeurd ter ondersteuning van de voorstellen van de Europese Commissie om haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven toe te voegen aan de lijst van strafbare feiten die in het EU-beleid worden erkend viahet advies “Uitbreidingvan de lijst van EU-misdrijven tot haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven”,opgesteld door Aleksandra Dulkiewicz,die Paweł Adamowicz opvolgde als burgemeester van Gdansk. 

Het International Cities of Refuge Network (ICORN) is een internationale organisatie van 80 steden en regio's in Europa en daarbuiten, die een veilige haven biedt aan vervolgde schrijvers en kunstenaars, de vrijheid van meningsuiting bevordert, democratische waarden verdedigt en internationale solidariteit bevordert. Meer dan 250 schrijvers en kunstenaars hebben een residentie aangeboden gekregen in een ICORN-stad. In een veilige omgeving blijven zij een cruciale rol spelen, zowel bij het onder de aandacht brengen van schendingen van de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting in hun thuisland als bij het ondersteunen van collega’s in hun land van herkomst. Burgemeester Paweł Adamowicz bracht de stad Gdansk in ICORN in augustus 2017. 

Website met informatie over Paweł Adamowicz en de verjaardag van zijn moord 

Prijs van burgemeester Paweł Adamowicz - website: #AdamowiczPrijs 

Bassam Aramin & Rami Elhanan op BBC 

Contactpersoon: 

Wioletta Wojewodzka (televisieserie) 

Tel. +32 (0)2 282 2289 

Mobiel: +32 (0)473 843 986

wioletta.wojewodzka@cor.europa.eu