Budżet UE po 2027 r.: regiony i miasta ostrzegają, że tylko zdecentralizowane inwestycje długoterminowe mogą sprostać obecnym i przyszłym wyzwaniom

Do głównych wniosków należą nowe zasoby własne, silna i zreformowana polityka spójności oraz większy fundusz na wypadek sytuacji nadzwyczajnych. 

W rezolucji przyjętej jednomyślnie na sesji plenarnej w dniu 15 maja przywódcy lokalni i regionalni przedstawili swoje propozycje dotyczące ambitnego długoterminowego budżetu UE na okres po 2027 r., który umożliwiłby Unii realizację pilnych priorytetów, takich jak bezpieczeństwo i odporność na zmianę klimatu, przy jednoczesnym wspieraniu utrzymujących się wyzwań, takich jak wzmocnienie spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej. Członkowie Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u) zaapelowali również o większą elastyczność przyszłego budżetu UE, w szczególności poprzez utworzenie większego funduszu kryzysowego w celu stawienia czoła nieprzewidzianym kryzysom i sytuacjom nadzwyczajnym.

Tydzień po przyjęciu przez Parlament Europejski stanowiska w tej sprawie regiony i miasta przedstawiły swoją wizję kolejnego długoterminowego budżetu UE, czyli wieloletnich ram finansowych(WRF). Jako kluczowy pierwszy krok członkowie KR-u wezwali państwa członkowskie do bezzwłocznego osiągnięcia porozumienia w sprawie wprowadzenia nowych źródeł finansowania budżetu UE, zwanych również „zasobami własnymi”. 

Jak podkreślono również w drugiej rezolucji przyjętej tego samego dnia w reakcji na proponowany śródokresowy przegląd polityki spójności, przywódcy lokalni i regionalni sprzeciwili się wszelkim bezpośrednim lub pośrednim środkom centralizacji w ramach polityki spójności, zarówno w obecnym okresie programowania 2021–2027, jak i w następnym. Zmiany w programach operacyjnych muszą pozostać dobrowolne. Ponadto członkowie KR-u zaapelowali, by polityka spójności pozostała podstawowym filarem unijnego modelu wzrostu i podstawową długoterminową, zdecentralizowaną polityką inwestycyjną dla wszystkich regionów w WRF na okres po 2027 r., z co najmniej taką samą alokacją finansową w ujęciu realnym jak ta w ramach obecnego długoterminowego budżetu. 

Spójność jako siła napędowa konkurencyjnej Europy

Przywódcy lokalni stwierdzili, że silna i zreformowana polityka spójności, lepiej przygotowana do przewidywania zmian, jest potrzebna do poprawy konkurencyjności Europy, i zwrócili się również o długoterminowe programy integrujące ukierunkowane na konkretny obszar ekosystemy badań naukowych i innowacji regionalnych, aby wypełnić lukę z innymi podmiotami międzynarodowymi, takimi jak Stany Zjednoczone i Chiny. 

Ponadto KR zwrócił się o zwiększenie środków z budżetu UE na zwiększenie bezpieczeństwa granic zewnętrznych i regionów przygranicznych Unii, co powinno być połączone z pomocą finansową dla władz lokalnych i regionalnych w krajach kandydujących i potencjalnych krajach kandydujących do członkostwa w UE w celu zwiększenia ich zdolności administracyjnych.

Zasoby do stawienia czoła kryzysom

Współsprawozdawcy Parlamentu Europejskiego w sprawie niedawno przyjętej opinii w sprawie przyszłego długoterminowego budżetu UE, Carla Tavares (PT/S&D) i Siegfried Mureşan (RO/EPL), przyłączyli się do apelu członków KR-u do państw członkowskich o zaangażowanie się przed kolejnymi negocjacjami w sprawie wieloletnich ram finansowych w zorganizowany i przejrzysty dialog z władzami lokalnymi i regionalnymi. 

Oczekuje się, że Komisja Europejska przedstawi swój wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych w lipcu. 

Cytaty

Kata Tüttő, przewodnicząca Europejskiego Komitetu Regionów: „Polityka spójności, jako podstawa europejskiej solidarności, musi pozostać silna w przyszłym budżecie UE. W tym celu potrzebujemy solidnych WRF z nowymi zasobami własnymi, aby zrealizować wszystkie priorytety Europy. Regiony i miasta muszą pozostać w centrum polityki spójności i w związku z tym z zadowoleniem przyjmuję niedawne uwagi komisarza Piotra Serafina na temat idei kontynuowania planów partnerstwa regionalnego. Silniejsze finansowanie spójności oznacza silniejszą, bardziej zjednoczoną Europę, w której rozwija się każda społeczność”.

Marie-Antoinette Maupertuis (FR/EA), przewodnicząca zgromadzenia regionalnego Korsyki i sprawozdawczyni opinii KR-u w sprawie budżetu UE i polityki ukierunkowanej na konkretny obszar (przyjętej w listopadzie 2024 r.): „Przyszłe WRF UE muszą stać się prawdziwą dźwignią transformacji w służbie terytoriów. Jedynie wychodząc od podstaw, od konkretnych potrzeb, konkretnych wyzwań i dynamiki lokalnej, Unia Europejska będzie w stanie odpowiedzieć na swoje główne priorytety. Sprawiedliwy, demokratyczny i ambitny budżet europejski to przede wszystkim budżet budowany z myślą o terytoriach.

Kontekst

• Wideo i zdjęcia z sesji plenarnej
• Ostateczny tekst rezolucji przyjętej w trybie pilnym w związku z kolejnymi wieloletnimi ramami finansowymi będzie dostępny tutaj.  
• Ostateczny tekst pilnej rezolucji w sprawie śródokresowego przeglądu polityki spójności na lata 2021–2027 będzie dostępny tutaj.
• Podczas sesji plenarnej KR-u członkowie przyjęli również opinię poświęconą polityce spójności jako motorowi osiągania celów i reform UE (sprawozdawczyni Isabelle Boudineau – FR/PES). Komunikat prasowy.
• Przyszłe i obecne wyzwania polityki spójności omówiono niedawno również na posiedzeniu Komisji Polityki Spójności Terytorialnej i Budżetu UE (COTER)KR-u. Komunikat prasowy.
• W listopadzie 2024 r. KR przyjął pierwszą opinię, która zawierała propozycje dotyczące nowych mechanizmów projektowania i realizacji WRF na okres po 2027 r., opracowane przez Marie-Antoinette Maupertuis (FR/EA), przewodniczącą zgromadzenia regionalnego Korsyki. Komunikat prasowy.
• Obecny długoterminowy budżet Unii Europejskiej, znany jako wieloletnie ramy finansowe (WRF),jest wart około 1,2 bln EUR i obowiązuje w latach 2024–2027.  

Kontakt

Matteo Miglietta – KR
tel. +32 (0) 470 89 53 82
matteo.miglietta@cor.europa.eu