Buiséad an Aontais tar éis 2027: tugann na réigiúin agus na cathracha rabhadh nach féidir ach le hinfheistíocht dhíláraithe fhadtéarmach dul i ngleic leis na dúshláin atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo

Tá acmhainní dílse nua, Beartas Comhtháthaithe láidir athchóirithe, agus ciste níos mó chun déileáil le héigeandálaí i measc na bpríomhiarrataí 

I rún a glacadh d’aon toil ag an seisiún iomlánach an 15 Bealtaine, leag ceannairí áitiúla agus réigiúnacha amach a dtograí le haghaidh buiséad fadtéarmach uaillmhianach de chuid an Aontais tar éis 2027 lena gcuirfí ar chumas an Aontais tosaíochtaí práinneacha amhail an tslándáil agus an athléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide a bhaint amach agus tacú ag an am céanna le dúshláin leanúnacha amhail an comhtháthú sóisialta, eacnamaíoch agus críochach a threisiú. D’iarr comhaltaí Choiste Eorpach na Réigiún (CnaR) freisin go mbeadh buiséad an Aontais amach anseo níos solúbtha, go háirithe trí chiste éigeandála níos mó a chruthú chun aghaidh a thabhairt ar ghéarchéimeanna agus éigeandálaí gan choinne.

Seachtain amháin tar éis do Pharlaimint na hEorpa a seasamh a ghlacadh ar an ábhar, chuir na réigiúin agus na cathracha a bhfís ar aghaidh maidir leis an gcéad bhuiséad fadtéarmach eile de chuid an Aontais, an ‘Creat Airgeadais Ilbhliantúil’(CAI). Mar chéad chéim thábhachtach, d’áitigh comhaltaí CnaR ar na Ballstáit teacht ar chomhaontú gan a thuilleadh moille maidir le foinsí nua maoinithe a thabhairt isteach do bhuiséad an Aontais, ar a dtugtar ‘acmhainní dílse’ freisin. 

Ós rud é go gcuirtear i bhfios go láidir freisin sa dara rún a glacadh an lá céanna chun freagairt don athbhreithniú meántéarma atá beartaithe ar an mBeartas Comhtháthaithe, chuir ceannairí áitiúla agus réigiúnacha i gcoinne aon bhearta díreacha nó indíreacha láraithe laistigh den Bheartas Comhtháthaithe, sa chlárthréimhse reatha 2021-27 agus sa chéad cheann eile araon. Ní mór athruithe ar chláir oibríochtúla a bheith deonach i gcónaí. Ina theannta sin, d’iarr comhaltaí CnaR go leanfadh an Beartas Comhtháthaithe de bheith ina cholún bunúsach de shamhail fáis an Aontais agus den chroíbheartas infheistíochta díláraithe fadtéarmach do na réigiúin uile in CAI tar éis 2027, leis an leithdháileadh airgeadais céanna ar a laghad i dtéarmaí réadacha leis an leithdháileadh faoin mbuiséad fadtéarmach atá ann faoi láthair. 

Comhtháthú mar spreagadh d’Eoraip iomaíoch

Tá gá le Beartas Comhtháthaithe láidir athchóirithe atá níos ullmhaithe chun athrú a thuar chun iomaíochas na hEorpa a fheabhsú, a dúirt ceannairí áitiúla, agus iad ag iarraidh freisin go mbeadh cláir fhadtéarmacha ann lena gcomhtháthófaí éiceachórais taighde áitbhunaithe agus nuálaíochta réigiúnacha chun an bhearna a líonadh le gníomhaithe idirnáisiúnta eile amhail na Stáit Aontaithe agus an tSín. 

Thairis sin, d’iarr CnaR tuilleadh acmhainní ó bhuiséad an Aontais chun teorainneacha seachtracha agus réigiúin teorann an Aontais a dhéanamh níos sláine, agus ba cheart cúnamh airgeadais a chur ar fáil do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha i dtíortha is iarrthóirí agus i dtíortha is iarrthóirí ionchasacha ar bhallraíocht san Aontas chun a n-acmhainneachtaí riaracháin a uasghrádú.

Acmhainní chun aghaidh a thabhairt ar ghéarchéimeanna

Ghlac comhrapóirtéirí Pharlaimint na hEorpa maidir leis an tuairim a glacadh le déanaí maidir le buiséad fadtéarmach an Aontais amach anseo, Carla Tavares (PT/S&D) agus Siegfried Mureşan (RO/PPE), páirt in iarraidh chomhaltaí CnaR ar na Ballstáit dul i mbun idirphlé struchtúrtha trédhearcach leis na rialtais áitiúla agus réigiúnacha roimh an gcéad chaibidlíocht CAI eile. 

Táthar ag súil go dtíolacfaidh an Coimisiún Eorpach a thogra don chéad CAI eile i mí Iúil. 

Sleachta

Kata Tüttő, Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún: “Ní mór don bheartas comhtháthaithe, mar chnámh droma na dlúthpháirtíochta Eorpaí, leanúint de bheith láidir i mbuiséad an Aontais atá ar na bacáin. Chuige sin, tá gá le CAI láidir, ina mbeidh acmhainní dílse nua chun aghaidh a thabhairt ar thosaíochtaí uile na hEorpa. Ní mór do na réigiúin agus na cathracha fanacht i gcroílár an Bheartais Chomhtháthaithe, agus i ndáil leis an méid sin, is díol sásaimh dom na barúlacha a thug an Coimisinéir Piotr Serafin le déanaí maidir leis an smaoineamh dul chun cinn a dhéanamh le pleananna comhpháirtíochta réigiúnacha. Is éard atá i gceist le cistiú comhtháthaithe níos láidre Eoraip níos láidre agus níos aontaithe, ina mbeidh rath ar gach pobal.”

Marie-Antoinette Maupertuis (FR/EA), Uachtarán thionól réigiúnach na Corsaice agus rapóirtéir na tuairime ó CnaR Buiséad an Aontais agus beartais áitbhunaithe (a glacadh i mí na Samhna 2024): “Ní mór fíorluamhán claochlaithe a dhéanamh den CAI a bheidh ag an Aontas amach anseo chun freastal ar chríocha. Is trí thús áite a thabhairt, ó riachtanais nithiúla, ó dhúshláin shonracha agus ó dhinimic áitiúil, agus tríd sin amháin, a bheidh an tAontas Eorpach in ann freagairt dá phríomhthosaíochtaí. Thar aon ní eile, is buiséad é buiséad Eorpach atá cothrom, daonlathach agus uaillmhianach a tógadh leis na críocha, do na críocha.”

Cúlra

• Físeán agus grianghraif ón seisiún iomlánach
• Beidh téacs deiridh an rúin phráinnigh i bhfianaise an chéad CAI eile ar fáil anseo.  
• Beidh téacs deiridh an rúin phráinnigh maidir leis an athbhreithniú meántéarma ar an mBeartas Comhtháthaithe 2021-27 ar fáil anseo.
• Le linn sheisiún iomlánach CnaR, ghlac na comhaltaí tuairim freisin inar díríodh ar an mBeartas Comhtháthaithe mar uirlis chun spriocanna agus athchóirithe an Aontais a bhaint amach (rapóirtéir Isabelle Boudineau – FR/PSE). Preaseisiúint.
• Pléadh na dúshláin a bheidh ann amach anseo agus na dúshláin reatha a bhaineann leis an mBeartas Comhtháthaithe le déanaí freisin le linn cruinniú de Choimisiún CnaR um Beartas Comhtháthaithe Chríochaigh agus um Buiséad AE (COTER). Preaseisiúint.
• I mí na Samhna 2024, ghlac CnaR an chéad tuairim ina raibh tograí le haghaidh sásraí nua deartha agus seachadta in CAI tar éis 2027, arna ndréachtú ag Marie-Antoinette Maupertuis (FR/EA), Uachtarán thionól réigiúnach na Corsaice. Preaseisiúint.
• Is fiú thart ar €1.2 trilliún buiséad fadtéarmach reatha an Aontais Eorpaigh, ar a dtugtar an Creat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI),agus mairfidh sé ó 2024 go 2027.  

Teagmháil

Matteo Miglietta - CoR
Teil. +32 (0) 470 89 53 82
matteo.miglietta@cor.europa.eu